Kontent qismiga oʻtish

Mavlono Idris II zaviyasi

Masjid
Mavlono Idris II zaviyasi
زاوية إدريس الثاني
Mamlakat Marokash
ShaharFos
Koordinatalar34°03′53.45″N 4°58′29.00″W / 34.0648472°N 4.9747222°W / 34.0648472; -4.9747222
Yoʻnalishisunniy
Masjid turiJomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslubMagʻrib meʼmorchiligi
Asosiy sana:
9-asr (ilk masjid)
Qurilish materiallarigʻisht, yogʻoch
Holatiamaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Mavlono Idris II zaviyasi (arabcha: زاوية مولاي إدريس الثاني) — Marokashning Fos shahrida joylashgan zaviya (soʻfiylikka oid islomiy diniy majmua)dir. Marokashdagi eng muqaddas ziyoratgohlardan biri hisoblanadigan ushbu majmua tarkibida Idris IIning qabri joylashgan. U sharif (yaʼni Muhammad avlodidan boʻlgan shaxs) boʻlib, 807-yildan 828-yilgacha hozirgi Marokash hududini boshqargan hamda anʼanaviy ravishda Fos shahrining asoschisi va uning homiy avliyosi deb hisoblanadi. Zoviya shaharning tarixiy qismi boʻlgan Fos al-Bali medinasining markazida joylashgan.

Dastlab bu joy IX asrdagi Shurafa masjidi joylashgan hudud boʻlgan, biroq keyingi asrlarda eʼtiborsizlik tufayli qarovsiz holga kelib qolgan. XIV–XV asrlarda shariflarning diniy mavqei ortib borishi bilan mazkur ziyoratgohning ahamiyati yana tiklandi. Anʼanaviy rivoyatlarga koʻra, 1437-yilda Idris II ning jasadi qayta topilgan. Shundan soʻng majmua bir necha bor taʼmirlandi. XVIII asr boshlarida sulton Moulay Ismoil tomonidan katta qayta qurish ishlari amalga oshirilgan. Natijada majmua hozirgi umumiy koʻrinishini oldi, jumladan minora va katta piramidasimon tomga ega maqbara xonasi ham shu davrda barpo etilgan.

Meʼmorchilik

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Zaviya binosining eng ulkan kirish darvozasi uning shimoliy tomonida, minora etagida hamda Talaʼa Kabiradagi asosiy souq koʻchasidan toʻgʻridan-toʻgʻri boshlanadigan tor koʻcha oxirida joylashgan. Ushbu kirish eshigi sahnga, yaʼni asosiy hovliga olib kiradi. Bu hovlida markaziy oq marmardan yasalgan favvora mavjud boʻlib, u Moulay Ismoil hukmronligi davriga (XVIII asr) taalluqlidir[1]. Hovlida, shuningdek, tahorat (yuvinish va marosimiy poklanish) uchun ishlatiladigan devor favvoralari ham bor. Zaviya hovlisining janubiy devorida joylashgan Alloh nomining yirik xattotlik tasviri XIX asrda Muhammad al-Qandusi tomonidan ishlangan.[2][3][4]

  1. Métalsi, Mohamed. Fès: La ville essentielle. Paris: ACR Édition Internationale, 2003 192–194-bet. ISBN 978-2867701528. 
  2. Skali, Faouzi. Saints et sanctuaires de Fés. Marsam, 2007 185-bet. ISBN 9789954210864. 
  3. Murner, Clara „Al-Qandusi, le calligraphe au miroir du Prophète“ (fr). SaphirNews.com | Quotidien d’actualité sur le fait musulman en France. Qaraldi: 2020-yil 14-sentyabr.[sayt ishlamaydi]
  4. „Muhammad al-Qandusi“ (en-GB). Awliya Map. 2019-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-sentyabr.

VikiombordaZawiya of Moulay Idris II“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.