Mariya al-Qibtiya
Mariya bint Shamʼun, Mariya al-Qibtiyya nomi bilan mashhur (arabcha: مارية القبطية), Mariya Qubtiyya yoki Meri Kopt (637-yilda vafot etgan) misrlik boʻlib, u singlisi Sirin bilan birga 628-yilda islom paygʻambari Muhammadga Misrning Iskandariya gubernatori Muqavqis tomonidan sovgʻa sifatida yuborilgan. U va uning singlisi qul edi[1]. U umrining qolgan qismini Madinada oʻtkazdi va u yerda Islomni qabul qildi va Muhammad(s.a.v) bilan birga yashadi va u yerda Ibrohim ismli oʻgʻil tugʻdi. Oʻgʻli goʻdakligida oʻladi va u deyarli besh yildan keyin vafot etdi[2].
Biografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Hijriy 6-yilda (milodiy 627-628) Muhammad alayhissalom Yaqin Sharqning buyuk hukmdorlariga maktublar yozib, yakkaxudolik e’tiqodining davom etishini uning yakuniy xabarlari bilan e’lon qilib, hukmdorlarni qoʻshilishga taklif qilgani aytiladi. Ba'zi maktublarning taxminiy matnlari Muhammad ibn Jarir at-Tabariyning " Tarixi "Paygʻambarlar va podshohlar" asarida mavjud. Tabariyning yozishicha, al-Muqavqis ismli Misr hokimiga vakil yuborilgan. Mariya qul boʻlib, uning elchilarining Iskandariya hokimini Islomga taklif qilishiga javoban Muhammad(s.a.v)ga xayrixohlik sovgʻasi sifatida taqdim etilgan[3].
Tabariy Mariyaning Misrdan kelgan voqeasini shunday hikoya qiladi:
Bu yili Hotib b. Abu Balta`a Muqavqisdan Mariya va uning singlisi Sirinni, urgʻochi xachirini Duldul va eshagini [[Yofurni] olib qaytib keldi. ]] va kiyim-kechak toʻplamlari. Ikki ayol bilan Muqavqis amaldor yuborgan edi, ikkinchisi esa ular bilan qoldi. Xotib ular bilan kelishidan oldin ularni musulmon boʻlishga taklif qilgan edi, Mariya va singlisi ham shunday qilishdi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ularni Ummu Sulaym bt. Milxan. Mariya chiroyli edi. Paygʻambar singlisi Sirinni Hasan ibn. Sobit va unga Abdurrahmon ibnni tugʻdi. Hasson[4].
Ibrohim alayhissalomning oʻlimidan Muhammad yigʻlab yubordi[5].
Rayhana binti Zayd singari, tarixchilar va olimlar oʻrtasida Mariya Muhammadning xotini boʻlganmi yoki kanizak boʻlib qolganmi, degan bahs-munozaralar mavjud[6][7][8][9]. Uning kanizak ekanligidan dalolat shundaki, u Muhammadga oʻgʻlini tugʻganida ozod qilingan[10].
Ibn Abbos raziyallohu anhu aytadilar: «Mariya Ibrohimni tugʻganda, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Uni oʻgʻli ozod qildi», dedilar. Bayrut:7-jild, 505; 8-jild, 215; Ibn Hazm buni “sahih as-sanad” va “jayyid as-sanad” deb atagan. qarang, al-Fasi, Ibn al-Qatton, Bayan al-vahm va ihom fi kitob al-ahkam, (Riyod: Dar at-Tayba, 1997) 2-jild, 84-86 – ammo, Ubaydulloh b. Abu Ja'far al-Kinoniy rivoyat qiladilar: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibrohimning onasi Mariyaga: «Oʻgʻling seni ozod qildi», dedilar. , (Bayrut: DKI, 2003) 21788-hadis</ref>
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Ibn Ishaq, The Life of Muhammad, p. 499.
- ↑ Ibn Ishaq, The Life of Muhammad, p. 653.
- ↑ al-Tabari, Abu Jafar. The History of al-Tabari, Volume 9: The Last Years of the Prophet. SUNY Press — 141-bet.
- ↑ Tabariy, b. 131.
- ↑ „Sahih Bukhari“. Sunnah.com. Qaraldi: 2018-yil 14-sentyabr.
- ↑ In Search of Muhammad Bennett: . A&C Black, 1998 — 251-bet. ISBN 9780304704019.
- ↑ Fred James Hill. A History of the Islamic World. Hippocrene Books, 2003 — 24-bet. ISBN 9780781810159.
- ↑ David S. Powers. Muhammad Is Not the Father of Any of Your Men: The Making of the Last Prophet. University of Pennsylvania Press, 2011 — 8-bet. ISBN 9780812205572.
- ↑ Akbar. „Maria, the Copt: Prophet Muhammad's Wife or Concubine?“ (en-US). ICRAA (2018-yil 10-avgust). Qaraldi: 2019-yil 2-dekabr.
- ↑ Schacht, J.; al-Andalusi, Ibn Hazm; Haqqi, Mamduh (1957-12-31). „Haccat al-wada'“. Oriens. 10-jild, № 2. 400-bet. doi:10.2307/1579716. ISSN 0078-6527. JSTOR 1579716.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ibn Ishoq, tarjimasi A. Guillaume (1955). Muhammad hayoti. Oksford universiteti matbuoti.
- Tabariy (1997). jild. “ Tarix ar-rusul va al-muluk ”ning 8-bandi. Nyu-York davlat universiteti matbuoti.
- Ibn Sa'd Muhammadning sirasi.
- SeekersHub, Faraz Rabboniy
|  | |