Kyorling
|
2005-yilgi Tim Hortons Brier musobaqasi davomida o‘tkazilgan kyorling o‘yinlari | |
| Eng yuqori boshqaruvchi tashkilot | Butunjahon kyorling federasiyasi |
|---|---|
| Qachondan beri | O‘rta asrlar oxirlarida Shotlandiyada |
| Roʻyxatdan oʻtgan oʻyinchilar | taxminiy 1,5 mln[1] |
| Xarakteristikalari | |
| Kontakt | Yoʻq |
| Jamoa aʼzolari | Har bir jamoada 4 kishi (2 ta ichida ikkilik) |
| Aralash jins | Ha; qarang: aralash kyorling |
| Turkum | Aniqlik va puxtalik |
| Oʻynaladigan joy | Kyorling choʻtkalari (ilgari supurgi deb atalgan), kyorling toshlari (yoki toshlar), kyorling maxsus poyabzali |
| Olimpik oʻyin | |
| Paralimpik oʻyin | Nogironlar aravachasida kyorling 2006-yilda rasman kiritilgan |
Kyorling (Kerling) – bu sport turi boʻlib, unda oʻyinchilar toshlarni muz ustida toʻrtta konsentrik doiraga boʻlingan maqsadli hududga qarab sirpanadilar. Har birida toʻrtta oʻyinchi boʻlgan ikki jamoa navbatma-navbat ogʻir, silliqlangan granit toshlarni, muzda belgilangan doiraviy nishon tomon muz boʻylab sirpanadi[2]. Har bir jamoada sakkiztadan tosh bo'ladi, har bir oʻyinchi ikkitadan tashlaydi. Maqsad – oʻyin yakunida eng yuqori ball toʻplash hisoblanadi. Har bir tomonning oxirida uyning markaziga eng yaqin joylashgan toshlar uchun ball beriladi, bu ikkala jamoa ham oʻzlarining barcha toshlarini bir marta tashlaganida yakunlanadi. Oʻyin odatda sakkiz yoki oʻnta uchdan iborat boʻladi[3].
Toshni otayotgan oʻyinchi uni qoʻyib yuborayotganda asta-sekin aylantirish orqali „burama“ deb ataladigan egri chiziqli yoʻnalishni hosil qiladi. Toshning harakatiga ikkita supuruvchi ham taʼsir oʻtkazishi mumkin. Ular supurgi yoki choʻtka yordamida tosh bilan yonma-yon harakatlanib, uning yoʻlidagi muzni supuradilar. Sidirish ishqalanishni kamaytiradi, bu esa toshning uzoqroqqa, toʻgʻriroq chiziq boʻylab va kamroq buralib harakatlanishiga imkon beradi. Toshning optimal yoʻnalishini va yakuniy joylashuvini tanlashda strategiya va jamoaviy ish muhim ahamiyatga ega. Oʻyinchilarning mahorati esa toshning koʻzlangan yoʻnalishni qanchalik aniq bajarishini belgilaydi[4].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Curling Makes Gains in U.S. Popularity“. Yahoo! Sports (2011-yil 19-noyabr). 2014-yil 2-martda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Wetzel, Dan „Don't take curling for granite“. Yahoo! Sports (2010-yil 19-fevral). 2010-yil 25-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-avgust.
- ↑ „Curling Canada | The basics of playing the game“ (en-US). 2025-yil 24-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 21-noyabr.
- ↑ „Curling Basics – Michener Hill Curling Club“ (en-CA). Qaraldi: 2025-yil 13-avgust.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Mott, Morris; Allardyce, John. Curling Capital Winnipeg and the Roarin' Game, 1876 to 1988. Winnipeg: University of Manitoba Press, 1989. ISBN 0-88755-145-9.
- Murata, Jiro (2022). "Study of curling mechanism by precision kinematic measurements of curling stone's motion". Scientific Reports 12 (1). doi:10.1038/s41598-022-19303-4. PMID 36057647. PMC 9440934. //www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=9440934.
- Richard, Pierre. Une Histoire Sociale du Curling au Québec, de 1807 à 1980 (fr). Trois-Rivières: Université du Québec, 2006.
- Smith, David B. (1981), Curling: An Illustrated History, John Donald Publishers Ltd., Edinburgh, ISBN 9780859760744
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda „Kyorling“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Butunjahon kyorling federatsiyasi
- CBC raqamli arxivlari - Kyorling: millatni qamrab olmoqda
- Bonspil! Kanadadagi Kerling tarixi Kanada kutubxonasi va arxivlarida
- curling stones Smitson folklor va madaniy meros markazi.
- The Game Of The Magic Broom, 1944-yil mart Amerika jamoatchiligiga kyorling o‘yinini tanishtirgan birinchi jurnal maqolalaridan biriThe Canadian Curler’s Manual transcription of 1840 text
- Sportlistings.com – Butunjahon kyorling federatsiyasi direktoriyasi ro‘yxati