Krits buqasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Krits buqasi (keyinchalik Marafon buqasi) — qadimgi yunon mifologiyasida Krit qiroli Minosning buqasi. Akusila va Yevripidlarga koʻra, bu buqa Yevropani Zevsga koʻchirib bordi (odatda Zevsning oʻzi buqaga aylangan deb hisoblashadi)[1][2][3].

Boshqa bir hikoyaga koʻra, buqa Poseydon tomonidan yerga yuborilgan. Buqani butparast xudolardan biriga qurbon qilish kerak edi, ammo Minos bunday yaxshi buqaga achinib, Poseydonga oddiy podadan bir buqani qurbon qildi[4]. Akusilaga koʻra, bu buqa Pasifaya bilan yotib, minotavrni dunyoga keltirdi. Dengiz xudosi Minosga gʻazablanib, dengizdan chiqqan buqaga jinnilikni yubordi, shundan keyin hayvon butun Orol boʻylab yugurib, oʻz yoʻlida hamma narsani yoʻq qildi. Tefrina daryosi boʻyidagi hududni vayron qildi[5]. Boshqa bir hikoyaga koʻra, Minos Zevsga qurbonlik qilgan, Zevs unga misli koʻrilmagan oqlik buqasini yubordi[6][7].

Sharhga koʻra, Tavr (yaʼni" buqa") — bu Tir bilan jang qilgan va u yerdan koʻplab qizlarni, shu jumladan qirolning qizi Yevropani oʻgʻirlab ketgan Knossa qahramoni. Yoki bu Pasifaya oshiq boʻlgan va undan Minotavrni dunyoga keltirgan yigit[8][9].

Geraklning eyttinchi gʻalabasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Miken qiroli Evrisfey Geraklga Krit buqasini Mikenaga olib kelishni buyurdi. Minosning roziligi bilan qahramon hayvonni ushladi, orqasiga oʻtirdi va Kritdan Peloponnesgacha  ajoyib buqada dengizida suzib, Evrisfeyga olib keldi. Ushbu jasoratni amalga oshirib, Gerakl Alfey vodiysida Olimpiya oʻyinlarini tashkil etdi. Ozodlikka qoʻyib yuborilgan ajoyib hayvon quturgandan keyin butun Peloponnes boʻylab yugurib, Attikaga yetib bordi[10].

Teseyning qahramonligi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Buqa Argos tekisligiga chiqarilganda, u Marafon maydoniga qochib, Androgeyni oʻldirdi[11].

Keyinchalik buqa Egey buyrugʻi bilan Tesey  tomonidan oʻldirildi. Yoki Tesey tomonidan qoʻlga olinib, Afinaga olib kelingan, u yerda Egey uni mabuda uchun qurbon qilgan, yoki Tesey uni triklayin tutib olib Appolon-Delfiniyasiga qurbonlik qilgan. Sofokolning „Egey“ tragediyasida qahramonning bu gʻalabasi tavsiflangan[12].

Burjlar qatoriga joylashtirilgan[13].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Любкер Ф. Minotaurus // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга, Ф. Гельбке, П. В. Никитин, В. А. Канский, пер. А. Д. Вейсман, Ф. Гельбке, Л. А. Георгиевский, А. И. Давиденков, В. А. Канский, П. В. Никитин, И. А. Смирнов, Э. А. Верт, О. Ю. Клеменчич, Н. В. Рубинский — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 873—874.
  2. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 7; Гигин. Астрономия II 21, 1
  3. Гигин. Мифы 30.
  4. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 14, 1.
  5. Палефат. О невероятном 15.
  6. Павсаний. Описание Эллады I 27, 9.
  7. Первый Ватиканский мифограф I 47, 1.
  8. Палефат. О невероятном 1; Гераклит-аллегорист. О невероятном 7.
  9. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 13, 4.
  10. Павсаний. Описание Эллады I 27, 10.
  11. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека II 5, 7, III 15, 7; Страбон. География IX 1, 22 (стр.399)
  12. Диодор Сицилийский. Историческая библиотека IV 59, 6; Павсаний. Описание Эллады I 27, 10
  13. Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека Э I 5; Гигин. Мифы 38.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]