Kongress kutubxonasi tasnifi.

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Kongress kutubxonasi tasnifi (LCC) Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Kongress kutubxonasi tomonidan ishlab chiqilgan kutubxona tasnifi tizimi boʻlib, unda kutubxonadagi kitoblarni javonda saqlash uchun foydalanish mumkin. U AQSh va boshqa bir qancha mamlakatlardagi ko'plab tadqiqot hamda akademik kutubxonalar tomonidan qo'llaniladi.[1]

Tasniflash birinchi marta Jeyms Xanson Katalog boʻlimi boshligʻi tomonidan 1897-yilda Charlz Martel koʻmagida ishlab chiqilgan.[2] Charlz Ammi Cutterning maslahati bilan kesuvchining keng klassifikatsiyasi, Dewey o'nlik tizimi hamda Putnam tasnifi tizimiga ta'sir ko'rsatdi. Putnam tasnifi tizimi Putnam Minneapolis jamoat kutubxonasida bosh kutubxonachi bo'lgan paytda ishlab chiqilgan.[3] Tomas Jefferson tomonidan ishlab chiqilgan sobit joylashuv tizimini almashtirish uchun Kongress kutubxonasining maqsadlari va to'plami uchun maxsus ishlab chiqilgan. 1939-yilda Putnam o'z lavozimini tark etganda, K (Qonun) va B (Falsafa va din) qismlaridan tashqari barcha sinflar yaxshi rivojlangan edi.

LCC ishonchli va nazariy asosga ega emasligi uchun tanqidga uchradi. Chunki ko'pgina tasniflash qarorlari epistemologik nuqtai nazardan emas, balki ushbu kutubxonaning amaliy ehtiyojlaridan kelib chiqqan.[4] U subyektlarni keng toifalarga ajratsa-da, u mohiyatan barqaror xarakteriga ega. Ya'ni, u dunyo tasnifini emas, balki bitta kutubxona fondidagi kitoblarga qo'llanma beradi holos.


Tasniflash[tahrir | manbasini tahrirlash]

QA kichik sinfdagi jadval dasturlash kitoblari.
Xat Mavzu sohasi
A Umumiy ishlar
B Falsafa, Psixologiya, Din
C Yordamchi tarix fanlari
D Jahon tarixi va Yevropa, Osiyo, Afrika, Avstraliya, Yangi Zelandiya va boshqalar tarixi.
E Amerika tarixi
F Amerika qit'asi tarixi
G Geografiya, antropologiya va dam olish
H Ijtimoiy fanlar
J Siyosatshunoslik
K Qonun
L Ta'lim
M Musiqa
N Tasviriy sanʼat
P Til va adabiyot
Q Fan
R Dori
S Qishloq xo'jaligi
T Texnologiya
U Harbiy fan
V Dengiz fani
Z Bibliografiya, kutubxonashunoslik va umumiy axborot resurslari

A sinf - Umumiy ishlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • AC kichik sinfi - To'plamlar. Seriya. Yig'ilgan asarlar.
  • AE kichik sinfi - Ensiklopediyalar.
  • AG kichik sinfi - Lug'atlar va boshqa umumiy ma'lumotnomalar.
  • AI kichik sinfi - Indekslar.
  • AM kichik sinfi - Muzeylar. Kollektorlar yig'ish.
  • AN kichik sinfi - Gazetalar.
  • AP kichik sinfi - Davriy nashrlar.
  • AS kichik sinfi - Akademiyalar va bilimli jamiyatlar.
  • AY kichik sinfi - Yillik kitoblar. Almanaxlar. Kataloglar.
  • AZ kichik sinfi - Stipendiya va o'rganish tarixi. Gumanitar fanlar

B sinf - falsafa, psixologiya, din[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • B kichik sinfi - Falsafa (Umumiy)
  • BC kichik sinfi - Mantiq
  • BD kichik sinfi - Spekulyativ falsafa
  • BF kichik sinfi - Psixologiya
  • BH kichik sinfi - Estetika
  • BJ kichik sinfi - Etika
  • BL kichik sinfi - Dinlar. Mifologiya. Ratsionalizm
  • BM kichik sinfi - Yahudiylik
  • BP kichik sinfi - Islom. Bahoizm. Teosofiya va boshqalar.
  • BQ kichik sinfi - Buddizm
  • BR kichik sinfi - Xristianlik
  • BS kichik sinfi - Injil
  • BT kichik sinfi - Doktrinal ilohiyot
  • BV kichik sinf - Amaliy ilohiyot
  • BX kichik sinfi - Xristian konfessiyalari

C sinf - Tarixning yordamchi fanlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

D sinf - Jahon tarixi va Yevropa, Osiyo, Afrika, Avstraliya, Yangi Zelandiya va boshqalar tarixi.[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • D kichik sinfi - tarix (Umumiy)
  • DA kichik sinfi - Buyuk Britaniya
  • DAW kichik sinfi - Markaziy Yevropa
  • DB kichik sinfi - Avstriya-Lixtenshteyn-Vengriya-Chexoslovakiya
  • DC kichik sinfi - Fransiya-Andorra-Monako
  • DD kichik sinfi - Germaniya
  • DE kichik sinfi - Yunon-rum dunyosi
  • DF kichik sinfi - Gretsiya
  • DG kichik sinfi - Italiya-Malta
  • DH kichik sinfi - Past mamlakatlar - Beniluks mamlakatlari
  • DJ kichik sinfi- Niderlandiya (Gollandiya)
  • DJK kichik sinfi - Sharqiy Yevropa (Umumiy)
  • DK kichik sinfi - Rossiya. Sovet Ittifoqi. Sobiq Sovet respublikalari - Polsha
  • DL kichik sinfi - Shimoliy Evropa. Skandinaviya
  • DP kichik sinfi - Ispaniya - Portugaliya
  • DQ kichik sinfi - Shveytsariya
  • DR kichik sinfi - Bolqon yarim oroli
  • DS kichik sinfi - Osiyo
  • DT kichik sinfi - Afrika
  • DU kichik sinfi - Okeaniya (Janubiy dengizlari)
  • DX kichik sinfi - Romanlar

E sinf - Amerika tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • E sinfida hech qanday kichik sinflar mavjud emas.

F sinf - Amerikaning mahalliy tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • F sinfida hech qanday kichik sinflar mavjud emas. Ammo Kanada Universitetlari va Kanada Milliy kutubxonasi Kanada tarixi uchun FC dan foydalanadi. Bu kichik sinfdan LC rasman qabul qilmagan. Lekin u boshqa hech narsa uchun foydalanmaslikka kelishib olgan.[5] [6]

G sinf - geografiya, antropologiya, dam olish[tahrir | manbasini tahrirlash]

H sinf - Ijtimoiy fanlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • H kichik sinfi - Ijtimoiy fanlar (Umumiy)
  • HA kichik sinfi - Statistika
  • HB kichik sinfi - Iqtisodiyot nazariyasi. Demografiya
  • HC kichik sinfi - Iqtisodiy tarix va shartlar
  • HD kichik sinfi- Industries. Yerdan foydalanish. Mehnat
  • HE kichik sinfi - Transport va aloqa
  • HF kichik sinfi - Savdo
  • HG kichik sinfi - Moliya
  • HJ kichik sinfi - Davlat moliyasi
  • HM kichik sinfi - Sotsiologiya (Umumiy)
  • HN kichik sinfi - Ijtimoiy tarix va sharoitlar. Ijtimoiy muammolar. Ijtimoiy islohot
  • HQ kichik sinfi- Oila. Nikoh, ayollar va jinsiy aloqa
  • HS kichik sinfi - jamiyatlar: maxfiy, xayrixoh va boshqalar.
  • HT kichik sinfi - Jamoalar. Sinflar. Poygalar
  • HV kichik sinfi - Ijtimoiy patologiya. Ijtimoiy va ijtimoiy farovonlik. Kriminologiya
  • HX kichik sinfi - Sotsializm. Kommunizm. Anarxizm

J sinf - Siyosatshunoslik[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • J kichik sinfi - Umumiy qonun chiqaruvchi va ijro etuvchi hujjatlar
  • JA kichik sinfi - Siyosatshunoslik (Umumiy)
  • JC kichik sinfi - Siyosiy nazariya
  • JF kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi
  • JJ kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi (Shimoliy Amerika)
  • JK kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi (AQSh)
  • JL kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi (Kanada, Lotin Amerikasi va boshqalar).
  • JN kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi (Yevropa)
  • JQ kichik sinfi - Siyosiy institutlar va davlat boshqaruvi (Osiyo, Afrika, Avstraliya, Tinch okeani mintaqasi va boshqalar).
  • JS kichik sinfi - Mahalliy boshqaruv. Munitsipal hukumat
  • QK kichik sinfi - Koloniyalar va mustamlakachilik . Immigratsiya va immigratsiya. Xalqaro migratsiya
  • JX kichik sinfi - Xalqaro huquq, qarang: JZ va KZ (eskirgan)
  • JZ kichik sinfi - Xalqaro munosabatlar

K sinf - huquq[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • K kichik sinfi - Umuman olganda qonun . Qiyosiy va yagona qonun. Yurisprudensiya
  • KB kichik sinfi - Umuman olganda diniy huquq . Qiyosiy diniy huquq. Yurisprudensiya
  • KBM kichik sinfi - Yahudiy huquqi
  • KBP kichik sinfi - Islom huquqi
  • KBR kichik sinfi - Kanon huquqi tarixi
  • KBS kichik sinfi - Sharqiy cherkovlarning kanon qonuni
  • KBT kichik sinfi - Rimning Muqaddas taxtlari bilan hamkorlikda Sharqiy marosim cherkovlarining kanon qonuni
  • KBU kichik sinfi - Rim-katolik cherkovining qonuni. Muqaddas Taxt
  • Kichik sinflar - KD/KDK - Buyuk Britaniya va Irlandiya
  • KDZ kichik sinfi - Amerika. Shimoliy Amerika
  • KE kichik sinfi - Kanada
  • KF kichik sinfi - Amerika Qo'shma Shtatlari
  • KG kichik sinfi - Lotin Amerikasi - Meksika va Markaziy Amerika - G'arbiy Hindiston. Karib dengizi hududi
  • KH kichik sinfi - Janubiy Amerika
  • KJ-KKZ kichik sinflari - Evropa
  • KL-KWX kichik sinflari - Osiyo va Yevroosiyo, Afrika, Tinch okeani hududi va Antarktida
  • KU/KUQ kichik sinfi – Avstraliya va Yangi Zelandiya qonuni
  • KZ kichik sinfi - Millatlar huquqi

L sinf - Ta'lim[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • L kichik sinfi - Ta'lim (Umumiy)
  • LA kichik sinfi - Ta'lim tarixi
  • LB kichik sinfi - Ta'lim nazariyasi va amaliyoti
  • LC kichik sinfi - Ta'limning maxsus jihatlari
  • LD kichik sinfi - Individual muassasalar - Amerika Qo'shma Shtatlari
  • LE kichik sinfi - Individual muassasalar - Amerika (AQShdan tashqari)
  • LF kichik sinfi - Individual muassasalar - Evropa
  • LG kichik sinfi - Individual muassasalar - Osiyo, Afrika,Hind okeani orollari, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Tinch okeani orollari
  • LH kichik sinfi - Kollej va maktab jurnallari va gazetalari
  • LJ kichik sinfi - Talabalar birodarliklari va jamiyatlari, Amerika Qo'shma Shtatlari
  • LT kichik sinfi – Darsliklar

M sinf - Musiqa[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • M kichik sinfi - Musiqa
  • ML kichik sinfi - musiqa bo'yicha adabiyot
  • MT kichik sinfi - O'qitish va o'rganish
  • NA kichik sinfi - Arxitektura
  • NB kichik sinfi - Haykaltaroshlik
  • NC kichik sinfi - Chizmachilik. Dizayn. Tasvir
  • ND kichik sinfi - Rassomchilik
  • NE kichik sinfi - Chop etish vositalari
  • NK kichik sinfi - Dekorativ san'at
  • NX kichik sinfi - Umumiy san'at

P sinf - Til va adabiyot[tahrir | manbasini tahrirlash]

PN pastki sinf tokchasi.
  • P kichik sinfi - Filologiya. Tilshunoslik
  • PA kichik sinfi - yunon tili va adabiyoti. Lotin tili va adabiyoti
  • PB kichik sinfi - Zamonaviy tillar. Keltlar tillari va adabiyoti
  • Subclass PC - Romanik tillar
  • PD kichik sinfi - German tillari. Skandinaviya tillari
  • PE kichik sinfi - Ingliz tili
  • PF kichik sinfi - G'arbiy german tillari
  • PG kichik sinfi - Slavyan tillari va adabiyoti. Boltiq tillari. Alban tili
  • PH kichik sinfi - Ural tillari. Bask tili
  • PJ kichik sinfi - Sharq tillari va adabiyotlari
  • PK kichik sinfi - Hind-Eron tillari va adabiyoti
  • PL kichik sinfi - Sharqiy Osiyo, Afrika, Okeaniya tillari va adabiyoti
  • PM kichik sinfi - Giperborey, tubjoy amerikalik va sun'iy tillar
  • PN kichik sinfi - Adabiyot (Umumiy)
  • PQ kichik sinfi – Fransuz adabiyoti – Italyan adabiyoti–Ispan adabiyoti–Portugal adabiyoti
  • PR kichik sinfi - Ingliz adabiyoti
  • PS kichik sinfi - Amerika adabiyoti
  • PT kichik sinfi – Nemis adabiyoti–Gollandiya adabiyoti–1830-yildan beri flamand adabiyoti – Afrikaans adabiyoti–Skandinaviya adabiyoti–Qadimgi Norvegiya adabiyoti: Eski Islandiya va Qadimgi Norvegiya–Zamonaviy Islandiya adabiyoti–Farer adabiyoti – Daniya adabiyoti – Norvegiya adabiyoti–Shvetsiya adabiyoti
  • PZ kichik sinfi - Badiiy adabiyot va balog'atga etmagan bolalar xatlari

Q sinf - fan[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Q kichik sinfi - Fan (Umumiy)
  • QA kichik sinfi - Matematika
  • QB kichik sinfi - Astronomiya
  • QC kichik sinfi - Fizika
  • QD kichik sinfi - Kimyo
  • QE kichik sinfi - Geologiya
  • QH kichik sinfi - Tabiiy fanlar-Biologiya
  • QK kichik sinfi - Botanika
  • QL kichik sinfi - Zoologiya
  • QM kichik sinfi - Odam anatomiyasi
  • QP kichik sinfi - Fiziologiya
  • QR kichik sinfi - Mikrobiologiya

R sinfi - Tibbiyot[tahrir | manbasini tahrirlash]

S sinf - qishloq xo'jaligi[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • S kichik sinfi - qishloq xo'jaligi (Umumiy)
  • SB kichik sinfi - Bog'dorchilik. O'simliklarni ko'paytirish. O'simlikchilik
  • SD kichik sinfi - O'rmon xo'jaligi. Daraxtchilik. Toʻqimachilik
  • SF kichik sinfi - Chorvachilik. Hayvonot ilmi
  • SH kichik sinfi - Suv yetishtirish. Baliqchilik. Baliq ovlash
  • SK kichik sinfi - Ovchilik

T sinfi - Texnologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • T kichik sinfi - Texnologiya (Umumiy)
  • TA kichik sinfi - Muhandislik - qurilish muhandisligi (Umumiy).
  • TC kichik sinfi - Gidrotexnika. Okean muhandisligi
  • TD kichik sinfi - Atrof-muhit texnologiyasi. Sanitariya muhandisligi
  • TE kichik sinfi - Magistral muhandislik. Yo'llar va trotuarlar
  • TF kichik sinfi - Temir yo'l muhandisligi va ekspluatatsiyasi
  • TG kichik sinfi - Ko'priklar
  • TH kichik sinfi - Bino qurilishi
  • TJ kichik sinfi - Mashinasozlik va mashinasozlik
  • TK kichik sinfi - Elektrotexnika. Elektronika. Yadro muhandisligi
  • TL subklassi - Avtotransport vositalari. Aeronavtika . Astronavtika
  • TN kichik sinfi - Kon muhandisligi. Metallurgiya
  • TP kichik sinfi - Kimyoviy texnologiya
  • TR kichik sinfi - Fotografiya
  • TS kichik sinfi - Ishlab chiqarish muhandisligi . Ommaviy ishlab chiqarish
  • TT kichik sinfi - qo'l san'atlari. San'at va hunarmandchilik
  • TX kichik sinfi - Uy iqtisodiyoti

U sinf - Harbiy fan[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • U kichik sinfi - Harbiy fanlar (Umumiy)
  • UA kichik sinfi - Armiyalar: tashkilot, taqsimot, harbiy vaziyat
  • UB kichik sinfi - Harbiy boshqaruv
  • UC kichik sinfi - Harbiy xizmat ko'rsatish va tashish
  • UD kichik sinfi - Piyodalar
  • UE kichik sinfi - Otliqlar. Qurol
  • UF kichik sinfi - Artilleriya
  • UG kichik sinfi - Harbiy muhandislik. Havo kuchlari
  • UH kichik sinfi - Boshqa harbiy xizmatlar

V sinf - dengiz fanlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • V kichik sinfi - dengiz fani (Umumiy)
  • VA kichik sinfi - Dengiz kuchlari: tashkilot, taqsimot, dengiz holati
  • VB kichik sinfi - Dengiz boshqaruvi
  • VC kichik sinfi - Dengizga texnik xizmat ko'rsatish
  • VD kichik sinfi - Dengiz dengizchilari
  • VE kichik sinfi - Dengiz piyodalari
  • VF kichik sinfi - Dengiz qurollari
  • VG kichik sinfi - Dengiz kuchlarining kichik xizmatlari
  • VK kichik sinfi - Navigatsiya. Dengiz savdogarlari
  • VM kichik sinfi - Dengiz arxitekturasi. Kema qurish. Dengiz muhandisligi

Z sinf – Bibliografiya, kutubxonashunoslik[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Z kichik sinfi - Kitoblar (Umumiy). Yozish. Paleografiya. Kitob sanoati va savdo. Kutubxonalar. Bibliografiya
  • ZA kichik sinfi - Axborot resurslari materiallari

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • AKM hisoblash tasniflash tizimi
  • Amerika Qo'shma Shtatlarida kitoblar
  • Brinkler tasnifi
  • Xitoy kutubxonalarining tasnifi
  • Yozib olingan Amerika musiqasi ma'lumotlar bazasi
  • Dewey o'nlik klassifikatsiyasi
  • Dyui va Kongress kutubxonasi fanlari tasnifini solishtirish
  • Garvard-Yenching tasnifi
  • Moys tasnifi sxemasi
  • ISBN
  • Minnie Erl Sears, kichik kutubxonalar uchun soddalashtirilgan Sears mavzu sarlavhalari tuzilgan.

Eslatmalar[tahrir | manbasini tahrirlash]


Ma'lumotnomalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lavalli, Endryu (2007-yil 20-iyul). "Dyui bo'yicha kelishmovchilik: Arizonadagi yangi kutubxona muxlislarni ba'zilar kutubxonalarni "googlizatsiyasi" deb ataydigan narsa haqida qizg'in bahs-munozaralar". Wall Street Journal. 2013-yil 25-mayda olindi.

AQSh jamoat kutubxonalarining qariyb 95 foizi Dyuidan foydalanadi, qolganlarning deyarli barchasi, OCLCning taʼkidlashicha, yaqindan bogʻliq boʻlgan Kongress kutubxonasi tizimidan foydalanadi. Dittmann, Helena (2000-yil).

Kongress kutubxonasi tasnifini bilib oling. Internet arxivi. Lanham, Md.: Qo'rqinchli matbuot. ISBN 978-0-8108-3696-9. Endi Studevant. "Hennepin okrugi kutubxonasining ko'plab yashirin jozibasi bo'yicha umurtqa pog'onasini sindirish". MinnPost, 05.02.14. Hikki, Doralin J. (1969).

"Ko'rib chiqilgan ish: Kongress kutubxonasi tasnifidan foydalanish: Amerika kutubxonasi assotsiatsiyasi homiyligida Kongress kutubxonasi tasnifidan foydalanish bo'yicha institut materiallari, resurslar va texnik xizmatlar bo'limi, kataloglashtirish va tasniflash bo'limi, Nyu-York shahri, 7-iyul. -9, 1966, Richard X. Shimmelpfeng, C.Donald Kuk". Kutubxona har chorakda: axborot, hamjamiyat, siyosat. 39 (3): 294–296. doi: 10.1086/619784. JSTOR 4306016.

Teylor, A. G. va Joudri, D.N. (2009). Axborotni tashkil etish. 3-nashr. Englewood: Libraries Cheksiz. Chan, L.M.(2007).

Kataloglashtirish va tasniflash: Kirish. 3-nashr. Qo'rqinchli matbuot. Kanada Milliy kutubxonasi. "FK sinfi: Kanada tarixi uchun tasnif" (PDF). PDF nashri. Kanada Milliy kutubxonasi. 2018-yil 21-mayda olindi.Ruterford.D "Kanada tarixi qo'ng'iroq raqamlari". Kvins universiteti kutubxonasi. 2018-yil 21-mayda olindi.

Tashqi havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andoza:Library classification systems

  1. Lavallee, Andrew. „Discord Over Dewey: A New Library in Arizona Fans a Heated Debate Over What Some Call the 'Googlization' of Libraries“. Wall Street Journal (20-iyul 2007-yil). Qaraldi: 25-may 2013-yil. „Some 95% of U.S. public libraries use Dewey, and nearly all of the others, the OCLC says, use a closely related Library of Congress system.“.
  2. Dittmann, Helena. Learn Library of Congress classification, Internet Archive, Lanham, Md. : Scarecrow Press, 2000. ISBN 978-0-8108-3696-9. 
  3. Andy Sturdevant. "Cracking the spine on Hennepin County Library's many hidden charms". MinnPost, 02/05/14.
  4. Hickey, Doralyn J. (1969). "Reviewed work: The Use of the Library of Congress Classification: Proceedings of the Institute on the Use of the Library of Congress Classification Sponsored by the American Library Association, Resources and Technical Services Division, Cataloging and Classification Section, New York City, July 7-9, 1966, Richard H. Schimmelpfeng, C. Donald Cook". The Library Quarterly: Information, Community, Policy 39 (3): 294–296. doi:10.1086/619784. 
  5. National Library of Canada. „Class FC: a classification for Canadian history“. PDF publication. National Library of Canada. Qaraldi: 21-may 2018-yil.
  6. Rutherford. „Canadian History Call Numbers“. Queens University Library. Qaraldi: 21-may 2018-yil.