Kayqubod II
| Kayqubod II | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rum sultoni | |||||
| Saltanat | 1249–1254[1]. | ||||
| Hamsultonlar |
Kaykaus II (1249–1254) Kilij Arslon IV (1249–1254) | ||||
| Tugʻilishi | tax. 1238–1239 | ||||
| |||||
| {{{milliy_til1}}} | علا الدين كيقبادان بن كيخسرو | ||||
| Otasi | Kayxusrav II | ||||
| Onasi | Gurju xotun | ||||
Kayqubod II (كیقباد, turkcha: Alâeddin Keykubad, forscha: علاء الدين كيقباد بن كيخسرو, ʿAlāʾ ad-Dīn Kayqubād bin Kayxusrav, tax. 1238-1239 – 1254/1256) 1249–1257-yillarda Rum saljuq sultoni boʻlgan. U Rum saljuq sultoni Kayxusrav II va gruzin malikasi Gurju xotunning (Tamar nomi bilan tanilgan) yagona oʻgʻli edi. Kayxusravning boshqa onalardan boʻlgan katta oʻgʻillari Kaykaus II va Qilich Arslon IV boʻlib, ular ham otasi vafotidan keyin, koʻpincha bir vaqtning oʻzida, sulton sifatida xizmat qilganlar. Sultonning suyukli xotinidan boʻlgan oʻgʻli sifatida u voris etib belgilangan edi. U zaif mizojga ega boʻlgan va ehtimol otasining 1246-yilda vafoti chogʻida yetti yoshlar atrofida boʻlgan[2].
Hukmronligi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sultonning vaziri Shamsiddin Isfahoniy Anadoluda saljuqlar suverenitetining bir darajasini moʻgʻullardan himoya qilishga intilib, Kayqubod II ni uning ikki katta ukasi – Kaykaus II va Qilich Arslon IV bilan birga taxtga oʻtqazdi.
1254-yilda moʻgʻullar oʻsha paytda oʻn toʻqqiz yoshda boʻlgan Kaykaus II ning shaxsan oʻzini Möngke – Buyuk xon huzuriga kelishini talab qildilar. Qayseridagi kengashda birodarlar uning oʻrniga Kayqubod II borishi kerak deb qaror qildilar. Qoraqurumdagi Möngke poytaxtiga safar mashaqqatli edi. Kayqubod safarini kamida 1256-yilgacha kechiktirdi. U Bayjuning oʻz otliq askarlarini Anadoluga koʻchish uchun toʻplayotganini koʻrdi va ukalariga moʻgʻullarning talablariga boʻysunishni maslahat berib xabarlar yubordi. Yoʻlda bir kuni Kayqubod oʻlik holda topildi. Safar davomida elchilikka qoʻshilgan vazir Baba Tugʻroiy ayblandi, ammo bu ishning oqibati boʻlmadi. Kayqubod jasadi Anadolu bilan Moʻgʻuliston oʻrtasidagi sahrolarning qayeridadir dafn etilgan[3].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Faruk Sümer. "KEYKUBAD II (ö. 652/1254) Anadolu Selçuklu sultanı (1249-1254).". İslâm Ansiklopedisi. https://islamansiklopedisi.org.tr/keykubad-ii.
- ↑ Boyle, J. A., Editor (1968), The Cambridge History of Iran, Volume 5: The Saljuq and Mongol Periods, Cambridge University Press, pg. 386
- ↑ Encyclopædia Iranica „Saljuqs of Rum“ (1996).
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey: a general survey of the material and spiritual culture and history, trans. J. Jones-Williams, (New York: Taplinger, 1968) 271-277.
- Wolff, Robert L. and Hazard, H. W., A History of the Crusades: Volume Two, The Later Crusades 1187-1311, The University of Wisconsin Press, Madison, 1977, pg. 726
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- professor doktor Mehmet Eti. „Anadolu tangalari > Rum saljuqlari > Uch aka-uka“. 2008-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan.
| Oʻtmishdoshi: Kayxusrav II |
Rum sultoni 1249–1254 |
Vorisi: Qilich Arslon IV |