Karig Sára
| Karig Sára | |
|---|---|
_(cropped).jpg) | |
| Tavalludi |
1914-yil 13-iyun |
| Vafoti |
2-fevral 1999-yil (84 yoshda) Budapesht, Vengriya |
| Fuqaroligi | Mojariston |
| Otasi | Emil Karig |
Karig Sára (1914-yil 13-iyunda tugʻilgan – 1999-yil 2-fevralda vafot etgan) – Ikkinchi jahon urushi paytida insonparvarlik saʼy-harakatlari bilan tanilgan Vengriya shoirasi.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Yoshlik yillari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Karig Sára 1914-yil 13-iyunda Vengriyaning Baja shahrida oʻqituvchilar oilasiga dunyoga kelgan. Oilada uch nafar farzandning eng kichigi boʻlgan. Sára bolaligida turli maktablarga taʼlim olgan va lotin, ingliz, nemis va fransuz tillarini oʻrgangan. Ustozlar bilan bahslashishi natijasida mahalliy maktabdan haydalgan. Uchinchi sinfdan boshlab Karig mahalliy gazeta uchun qisqa hikoyalar va sheʼrlar yoza boshlagan. Segeddagi oʻrta maktabni tamomlaganidan keyin ingliz tili oʻqituvchisi boʻlishni rejalashtirgan va Franz Joseph universitetiga oʻqishga kirishga muvaffaq boʻlgan. U yerda oʻtgan ikki yil davomida Karig Albert Szent-Györgyining qizi bilan doʻstlashgan va bir muddat ularning uyida yashagan[1].
Szent-Györgyining oilasi yordami bilan Sára Angliyaning Nyukasl shahrida au pair (bolaga qarovchi va uy yordamchisi sifatida oʻsha uyda yashab ishlovchi) boʻlgan. Sára, shuningdek, Durham universitetida maʼruzalar tinglagan va London universitetida til oʻqituvchisi sifatida sertifikat olgan. Boʻsh vaqtlarida Fabianlar Jamiyati yigʻilishlarida ishtirok etgan. 1937-yilda Londondan qaytganidan soʻng Budapesht temir ishlab chiqarish zavodida ishlagan va u yerda ingliz va nemis tillaridagi yozishmalarni boshqargan. Keyingi yillarda K&H bankida va savdo korporatsiyasida xizmat qilgan. 1943-yilda zavoddagi rahbari Pál Justusdan ilhomlangan holda Vengriya Sotsial-demokratik partiyasiga aʼzo boʻlgan[2].
Keyingi hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Vataniga qaytganidan soʻng „Europa Publishers“ nashriyotida bosh muharrir sifatida ishlagan. Turli romanlarni venger tiliga tarjima qilgan va bir qancha adabiy va ilmiy jamiyatlarning faol aʼzosi boʻlgan. 1957-yilda u Sovet hokimiyati tomonidan oqlangan (reabilitatsiya qilingan). 1985-yilda Yad Vashem tomonidan unga „Millatlar orasida adolatli inson“ (Righteous Among the Nations) faxriy unvoni berilgan[3]. Karig Sára hech qachon turmushga chiqmagan va 1999-yil fevral oyida oʻz uyida vafot etgan[4].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Palasik, Mária (2012). "A Life Lived for Progress and Democracy: Sára Karig (1914-1999)". Hungarian Studies Review XXXIX: 93–112. https://www.academia.edu/20173124/A_Life_Lived_for_Progress_and_Democracy_Sára_Karig_1914_1999_.
- ↑ „Sára Karig - A woman who 'could bind the world's winds in a single strand'“ (EN). hlo.hu - Hungarian Literature Online. Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
- ↑ „Karig Sára“ (en). @yadvashem. Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
- ↑ Palasik, Mária (2012). "A Life Lived for Progress and Democracy: Sára Karig (1914-1999)". Hungarian Studies Review XXXIX: 93–112. https://www.academia.edu/20173124/A_Life_Lived_for_Progress_and_Democracy_Sára_Karig_1914_1999_.