Kakish Ryskulova
| Kakish Ryskulova | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
15-oktyabr 1918-yil Chetindi, Chuy viloyati, Qirgʻiziston |
| Vafoti |
26-avgust 2018-yil (99 yoshda) |
| Fuqaroligi | Qirgʻiziston |
| Kasbi |
|
| tashkilots | Qirgʻiz davlat tibbiyot akademiyasi |
Kakish Ryskulova (Какиш Рыскулова (qirg'iz tili); 1918-yil 15-oktyabr — 2018-yil 26-avgust) — qirgʻiz shifokori va siyosatchi, Qirg‘iziston Fanlar akademiyasi akademigi boʻlgan. U Markaziy Osiyoda va Qirgʻizistonda jarroh boʻlgan birinchi ayol hisoblanadi.
Biografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ryskulova 1918-yil 15-oktyabrda Chetindi qishlogʻida, Ysyk-Ata tumani, Chuy viloyatida tugʻilgan[1].
U 10 yoshida yetim qolgan. Uning amakisi Ishenali Arabaev uni internat maktabga va keyinchalik tibbiyot kollejiga kirishga undagan[2].
1936-yilda u Frunze tibbiyot bilim yurtida hamshiralik boʻyicha tahsil olishni boshladi[3]. Keyinchalik Batkenda feldsher, Narynda esa hamshira boʻlib ishladi[2].
1940-yilda u Qirg‘iz davlat tibbiyot akademiyasining tibbiyot fakultetiga oʻqishga kirdi va 1944-yilda uni tamomladi[4].
Shundan soʻng u aspiranturaga kirib, Markaziy Osiyodan chiqqan birinchi ayol jarroh boʻldi. Shu davrda I.K. Akhunbaev va Zyfar Egemberdieva ham jarroh sifatida faoliyat boshlagan.
1951-yilda u tibbiyot fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. Uning dissertatsiyasi qon tomir jarrohligiga bagʻishlangan boʻlib, Ikkinchi jahon urushi davrida yaradorlarni davolash tajribasiga asoslangan.
U yangi jarrohlik usullarini ishlab chiqdi, xususan, qon tomirlarni tiklash boʻyicha innovatsion metodlarni yaratdi.
1968-yilda unga professor unvoni berildi, 1969-yilda esa Qirg‘iziston Fanlar akademiyasi akademigi etib saylandi.
U 35 yil davomida tibbiyot fakultetiga rahbarlik qilgan. Bundan tashqari, u Qirg‘iz SSR Oliy Soveti deputati va Qirg‘iziston Kommunistik partiyasi Markaziy qoʻmitasi aʼzosi boʻlgan.
Ryskulova 2018-yil 26-avgustda vafot etdi. Uning nekrologi Qirgʻiziston prezidenti Sooronbay Jeenbekov tomonidan imzolangan[1].
Merosi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Qirg‘iz davlat tibbiyot akademiyasidagi jarrohlik kafedrasi uning nomi bilan atalgan.
Mukofot va unvonlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Qirgʻiz Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi
- Qirgʻiz Respublikasida xizmat koʻrsatgan shifokor
- Qirg‘iziston Fanlar akademiyasi akademigi
- Lenin ordeni
- Dank ordeni
- Manas ordeni
- „Faxriy belgi“ ordeni (2 marta)
- „Mehnat jasorati uchun“ medali
Shaxsiy hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ryskulova Omorkul Suleymanov bilan turmush qurgan. Ularning ikki qizi boʻlgan, shuningdek ikki jiyanini ham asrab olishgan. Oiladagi deyarli barcha aʼzolar shifokor boʻlgan, faqat qizi Anara Suleymanova professional balerina edi.
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda „Kakish Ryskulova“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- Turmush o‘rtog‘i bilan
- Talabalari bilan
- Operatsiya jarayonida
- Fanlar akademiyasi a’zolari bilan
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 „В возрасте 100 лет скончалась первая женщина – хирург Кыргызстана Какиш Рыскулова“.
- 1 2 „Остаетесь женщиной великой“. 2017-yil 4-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 10-aprel.
- ↑ „Некролог — Какиш Рыскулова“.
- ↑ „Тысячи спасенных жизней“.
- 15-oktyabrda tugʻilganlar
- 1918-yilda tugʻilganlar
- 26-avgustda vafot etganlar
- 2018-yilda vafot etganlar
- 1918-yilda tug‘ilganlar
- Qirgʻiziston SSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasi a’zolari
- Qirg‘iziston shifokorlari
- Ayol jarrohlar
- Sovet shifokorlari
- Qon tomir jarrohlari
- Fanlar akademiyasi a’zolari
- Ayollar
- Ayol shifokorlar
- Alifbo boʻyicha siyosatchilar