Kabob

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Grilda kabob pishirish

Kebob, kabob, kabab (ozarbayjoncha: kabab, qirgʻizcha: кебеп, kurdcha: kebab, turkcha: kebap, qozoqcha: кәуәп, oʻzbekcha: kabobkabob, uyg. kavap — persdan forscha: کبابک bạb „qovurilgan goʻsht“) ― Yaqin Sharq, Markaziy Osiyo, Zakavkaz va Bolqon mamlakatlarida mashhur qovurilgan goʻshtli taomlarning umumiy nomi.

Koʻpgina mamlakatlarda shish kebabni shish-kabob (shish — „oʻtkir, choʻp“) deb atash odat tusiga kiradi, maxsus temir choʻpda dasturxonga xizmat qiladilar yoki doner-kabob (shawarma, shaurma) — vertikal aylanma tayoq ustida qovurilgan goʻshtdan tayyorlangan goʻsht boʻlaklari.

Biroq, Yaqin Sharqda kabobning koʻplab turlari mavjud: qovurilgan kabob, panjara kabob, turli oʻlchamdagi goʻsht boʻlaklari va hatto qiyma goʻsht. Kabob chuqur va sayoz plastinkalarda, shuningdek, sendvich shaklida dasturxonga xizmat qiladi.

Anʼanaga koʻra, qoʻy goʻshtli kabob tayyorlash uchun ishlatiladi, lekin mahalliy anʼanalar va urf-odatlarga qarab, u mol goʻshti, echki, tovuq yoki choʻchqa goʻshti, baliq va dengiz mahsulotlaridan ham tayyorlanishi mumkin; vegetarian kabob uchun asos tofu va falafeldir. Sayohatchilar olib kelgan boshqa taomlar singari kabob ham dunyoning ko‘plab mamlakatlarida kundalik oshxonaning bir qismiga aylangan.

Etimologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Forscha kabob soʻzi oromiycha kbāb (kabbābā) dan olingan koʻrinadi, bu esa oʻz navbatida akkadcha kabābu dan kelib chiqqan boʻlib, „kuyish, yonish“ degan maʼnoni anglatadi.

Misol uchun, vobil talmudida aytilishicha, qurbonlik hayvonlari kabbaba boʻlmasligi kerak. Forscha kabob soʻzini oʻrta asrlarda arablar va turklar oʻzlashtirgan va „kabob“ deb talaffuz qilingan. XIV-asrdan boshlab „kabob“ qovurilgan goʻsht boʻlaklaridan iborat taomni bildiruvchi tabahaja soʻzining sinonimi boʻlib qoldi va forscha soʻz uslub jihatidan yuqori hisoblangan.

Bu soʻz koʻpincha fors kitoblari sahifalarida qiyma goʻsht yoki tovuq, qoʻy boʻlaklari maʼnosida paydo boʻlgan. Parranda kabobi Saʼdiyning "Guliston" kitobida tilga olingan. Ochiq olovda qovurilgan go‘sht bo‘laklari maʼnosida faqat kabob (kabob) Alisher Navoiyning "Yetti sayyora"[1] asarida Shoh Bahromning taomi sifatida tilga olingan.

Hozirgi zamonda kabob temir choʻpdagi kabob deb atala boshlandi, ilgari shiwā` sẖwạʾ arabchada „grilda pishirilgan goʻsht“ degan maʼnoni anglatadi.

Kabobning ayrim turlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Turklar orasida doner kabob (arablarda shawarma, yunonlar orasida giros;
  • Shish-kabob (barbekyu);
  • Lula kabob;
  • Kyebapi (javobchichi);
  • Tava-kabob;
  • Zirinchli kabob;
  • Adana Kebab;
  • Beyti kebab;
  • Cağ kebab;
  • Iskandar kabobi;
  • Köfte kebab;
  • Jujeh kabab;
  • Kabab Koobideh;
  • Chapli kabab;
  • Seekh kabab;
  • Tandoor kavap;

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Charles Sinclair. kebab // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 311—312. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]