Jumgʻur
Jumgʻur (forscha: جومقور) – Chingizxonning nabirasi Huloguning ikkinchi oʻgʻli. Ayrim tadqiqotchilarga koʻra esa, aslida toʻngʻich farzand boʻlishi mumkin[1][2].
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]1234-yilda Hulogu va uning oyrat xotini Guyuk xotundan tugʻilgan[3]. Jumgʻur har ikki tomondan ham Chingizxon avlodidan edi. Hulogu Tulu orqali Chingizxonning nabirasi boʻlsa, Guyuk esa Checheyxon orqali nabirasi hisoblangan. Onasi tomondan bobosi Toralchi Güregen boʻlib, u Qutuqa Bekining oʻgʻillaridan biri edi.
1253-yilda Hulogu Eronga yoʻl olganida, Jumgʻur Munke bilan birga Moʻgʻulistonda qoldirildi. Otasining boshqa xotinlariga tegishli oʻrdalarni boshqarish vazifasi bilan ishonib topshirildi[4] va Almaliq yaqinida joylashdi. Biroq, 1259-yilda amakilari Xubilay va Ariq Böke oʻrtasida vorislik inqirozi yuzaga kelgach, Ariq Bökeni qoʻllab-quvvatlashga majbur boʻldi[5]. 1263-yilda Ariq Bökening Alguga qarshi yurishi va oʻsha yilning oxirida taslim boʻlishidan koʻp oʻtmay, Jumgʻur oʻz qarindoshlari bilan birga uni tark etib, Eronga yoʻl oldi. Jumgʻur bilan birga xotini Qutuy xotun, ukalari Taragʻay, Tekshin, Teküder va boshqalar ham safarga chiqdilar. Bu xabarni eshitgan Hulogu ularni kuzatib borish uchun oʻz qoʻmondonlaridan biri Abatay Noʻyonni yubordi. Jumgʻur yoʻl-yoʻlakay kasal boʻlib, Samarqandda vafot etdi[5]. Uning oilasi esa Eronga Jumgʻursiz yetib bordi. Gʻazablangan Hulogu Abatayni Jumgʻurga yetarlicha gʻamxoʻrlik qilmaganlikda ayblab, 60 darra urishga buyurdi.
Oilasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Jumgʻurning ikkita bosh xotini va koʻplab kanizaklari boʻlgan[1]:
- Tolun Xotun – Onasi Guyuk Xotunning akasi Buqa Timurning qizi.
- Orgʻudaq – Shaday Güregenga turmushga chiqqan (Chilaunning chevarasi)
- Günjishkab – dastlab Gʻozonxonga, keyinroq Uljaytuga turmushga chiqqan.
- Orgʻudaq – Shaday Güregenga turmushga chiqqan (Chilaunning chevarasi)
- Jaurchi Xotun – Buluxon xotunning singlisi
- Kanizaklardan
- Jushkab (1289-yil iyunda vafot etgan)
- Kingshu (1289-yilda vafot etgan)
- Shiremun (1307-yildan keyin vafot etgan)
- Togʻacaq xotun (1291-yil 19-yanvarda vafot etgan) – Tekuderga turmushga chiqqan.
- Injitoy – Huloguning oʻgʻli Munke Temurga turmushga chiqqan.
Uning oilasi Eronga yetib kelgach, Salmas atrofidan mulklar bilan taqdirlangan[2].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 Broadbridge, Anne F. (2016). ["Marriage, Family and Politics: The Ilkhanid-Oirat Connection" (en). Journal] of the Royal Asiatic Society 26 (1–2): 121–135. doi:10.1017/S1356186315000681. ISSN 1356-1863. [https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S1356186315000681/type/journal_article.
- 1 2 Brack, Jonathan Z. (2016). [Mediating] Sacred Kingship: Conversion and Sovereignty in Mongol Iran. deepblue.lib.umich.edu (Thesis). hdl:2027.42/133445. Qaraldi: 2020-04-15.
{{cite thesis}}: Check|url=value (yordam) - ↑ Landa, Ishayahu (2018). ["Oirats in the Ilkhanate and the Mamluk Sultanate in the Thirteenth to the Early Fifteenth Centuries: Two Cases of Assimilation into the Muslim Environment (MSR XIX, 2016)". Mamlūk] Studies Review: 153. doi:10.6082/M1B27SG2. [http://mamluk.uchicago.edu/MSR_XIX_2016_Landa.pdf.[sayt ishlamaydi]
- ↑ Lambton, Ann K. S.. [Continuity and Change in Medieval Persia] (en). SUNY Press, 1988-01-01 — 291-bet. ISBN 978-0-88706-133-2.
- 1 2 Brook, Timothy; Praag, Michael van Walt van; Boltjes, Miek. [Sacred Mandates: Asian International Relations since Chinggis Khan] (en). University of Chicago Press, 2018-05-21 — 35-bet. ISBN 978-0-226-56293-3.