Jeyn Seymour

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1508
Vafoti 24-oktyabr 1537

Jane Seymur (inglizcha: Jane Seymour ; - Angliya qiroli Genrixning uchinchi xotini<span about="#mwt40" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nbsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Nbsp&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwIg" typeof="mw:Transclusion mw:Entity"> </span>, qirol Edvard VI ning onasi<span about="#mwt41" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nbsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Nbsp&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwJA" typeof="mw:Transclusion mw:Entity"> </span>. Uka -singillari Edvard Seymur, Tomas Seymur va Elizabet Seymur.

Jeyn Seymur. Lukas Hornbolt tomonidan miniatyura, c. 1536-1537-yillar

Seymurlar oilasi qadimgi zodagonlar oilasiga mansub[1] kuchli aristokratik urug'lar, xususan, Xovardlar oilasi bilan bog'liq edi. Anna Boleynning onasi Elizabet Xovard xonim Jeynning onasining amakivachchasi edi, Jeyn va Anna ikkisi amakivachchalar edi. Seymurlar kamtarona hayot kechirishni afzal ko'rishgan, garchi ser Jon Seymur yoshligida qirol Genrix VII ning saroy a'yonlaridan biri bo'lgan.<span about="#mwt66" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nbsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Nbsp&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwPQ" typeof="mw:Transclusion mw:Entity"> </span> va bir nechta harbiy yurishlarda qatnashgan[2] va uning rafiqasi Margaret Ventvort (yoki Margeri Uentvort) Genrix VII saroyidagi eng e'tiborli xonimlaridan biri va shoir Jon Skeltonning ilhomi[3] edi.

Bo'lajak qirolicha otasining Uilshirdagi Vulfxall mulkida tug'ilib o'sgan deb ishoniladi. Uning tug'ilgan sanasini aniqlash juda qiyin, ammo ko'pchilik tadqiqotchilar u 1508 yoki 1509[4] da tug'ilgan va ser Jon va Ledi Margaretning qizlarining eng kattasi bo'lganini ta'kidlab kelishadi.

Qirolning oldingi xotinlaridan farqli o'laroq, Jeyn o'rtacha ma'lumotga ega edi , u faqat o'qish va yozishni bilar edi. 16-asrda zodagon oilalardan boʻlgan qizlarni tarbiyalashda asosiy eʼtibor xotin-qizlarning tikuvchilik, uy-roʻzgʻorchilik kabi anʼanaviy faoliyatiga qaratildi.

U birinchi marta sudda 1520-yillarning o'rtalarida Aragonlik Ketrinni kutayotgan ayol sifatida paydo bo'lgan. Uning akasi Edvard Seymur o'sha vaqtga kelib saroy a'zosi sifatida bir oz muvaffaqiyatga erishgan edi: bolaligida u "fransuz qirolichasi" Meri Tyudorning mulozimlari sahifasida xizmat qilgan va Angliyaga qaytib kelganida, qirol va kardinal Volsi qo'l ostida turli lavozimlarda ishlagan.

1533-yilda Genrix va Ketrinning nikohi Anne Boleyn bilan nikohi bekor qilinganidan so'ng, Jeyn va uning singlisi Elizabet yangi qirolichaning shtabiga o'tishdi.

Genri VIII. Lukas Hornbolt tomonidan miniatyura, 1525-1526.

1533-yil yozida imperator Charlzning V,elchisi Eustache Chapuis, qirolicha Anna "tashvishga tushib qolgani sababsiz emas"[5], deb hisobotlarda qayd etdi. Qirolning kutayotgan xonimlar bilan qisqa muddatli aloqalari dastlab uning mavqeiga hech qanday xavf tug'dirmadi, lekin qizi Elizabet (ko'p kutilgan o'g'li o'rniga) tug'ilgandan keyin va bir nechta homilasidan ayrilganidan keyin Genrix xotinidan uzoqlasha boshladi. 1535-yil sentabrda qirol va qirolicha mamlakat boʻylab sayohat qilish chogʻida Seymurlarning meros mulki boʻlgan Vulfxallda toʻxtashdi. Aynan o'sha erda Genrix birinchi marta uy egasining qizi Jeyn Seymurga e'tibor qaratgan. U tashqi ko'rinishida ham, fe'l-atvorida bobida ham Annaning mutlaqo teskarisi edi: sarg'ish sochlar , rangpar yuz , vazmin va kamtarin fe'l atvor. Agar hamma ozg'in, qora sochli va qora ko'zli, bundan tashqari, beadab va injiq Annani jodugarga qiyoslagan bo'lsa, Jeyn axloq va kamtarlik timsoli bo'lgan yorqin farishtaga o'xshardi.

Tarixchilar Jeyn va Genrix o'rtasidagi birinchi uchrashuv uchun har xil sanalarni aytishadi, lekin shubhasiz, ular Geynrixning Vulfholga tashrifidan oldin ham bir-birlarini tanishgan. 1533-yil Rojdestvo bayramida qirol bir necha kutuvchi xonimlarga sovg'alar bergani cherkov daftarlaridagi yozuvlardan ma'lum bo'lib, ular orasida Seymur xonim ham bor edi[6].

Jeynning katta akalari - Edvard va Tomas qirol ularning singlisiga hamdard ekanini payqab, imkon qadar birga vaqt o'tkazishlari uchun qo'llaridan kelganini qilishdi. Bundan tashqari, 1535-yil oxiriga kelib Genrix va Anna o'rtasidagi munosabatlar juda taranglashgani aniq bo'ldi va qirol u bilan ajrashish haqida o'ylay boshladi. Jeyn va uning atrofidagilar uni Anna bilan nikohining noto'g'ri ekanligi tobora ko'proq o'ylashga majbur qilishdi va tez orada u allaqachon "sehr bilan bu nikohga jalb qilingan" va "boshqa xotin olishi kerak" deb ochiq e'lon qildi[7].

1536-yil mart oyida Genri Jeynga ochiqchasiga sovg'alar berdi va u bilan birga bayramlarga tashrif buyurdi, bu malikaning g'azabiga sabab bo'ldi. Saroy a'zolari yangi sevimliga hurmat ko'rsatishga shoshilishdi, Annaning barcha tarafdorlari uni tark etishdi. 1536-yil yanvar oyida Anna yana bir homilasidan ayrilganidan so'ng, uning taqdiri hal qilindi: u o'sha yilning 19-mayda "vatanga xiyonat va zino" degan soxta ayblov bilan boshini kesib tashladi.

"Itoat qilishga va xizmat qilishga tayyormiz"[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jeyn Seymur (Genri va uning bolalari bilan oilaviy portretdan parcha). Noma'lum rassom, taxminan. 1545

Ann Boleyn qatl etilgandan so'ng, qirolning shaxsiy kengashi unga tezda o'ziga yangi xotin topishni tavsiya qilishdi. Bu odatiy rasmiyatchilik edi, chunki 20-mayda, Anna o'limidan keyingi kun Genrix va Jeyn yashirincha unashtirilgan va 30-may kuni Kenterberi arxiyepiskopi Tomas Krenmer Uaytxoll cherkovida ularni nikohlagandi. 4-iyun kuni u rasman Angliya qirolichasi deb e'lon qilindi, ammo Genrix yangi turmush o'rtog'i bepusht emasligiga ishonch hosil qilguncha unga toj kiydirishga shoshilmadi.

Qirolicha sifatida Jeyn deyarli hammaga mos edi: mehribon, sokin, taqvodor va bundan tashqari, u eski dinning izdoshi bo'lib qoldi va sharmanda qilingan malika Meri bilan hamdard edi. Faqat protestantizm tarafdorlari Jeyn cherkov islohotlariga qarshilik qilishidan qo'rqib, norozi bo'lib qolishdi. Ammo u siyosatdan uzoq edi. U faqat bir marta " Muborak ziyorat "[8] ishtirokchilari uchun Genrixga qarshi turishga jur'at etdi va Genrixga hech bo'lmaganda ba'zi monastirlarni qayta tiklashni iltimos qilib, uning g'azabini qo'zg'atdi. Podshoh unga keskin baqirdi va oldingi malika buning uchun o'z hayoti bilan tovo to'laganini eslatib, davlat ahamiyatiga ega bo'lgan ishlarga aralashmaslikni buyurdi[9].

Jeyn qirolning harakatlariga boshqa ta'sir o'tkazishga urinmadi. Bundan buyon uning hayotining mazmuni unga to'g'ri oilaviy muhitni yaratish istagi edi. "Itoat qilishga va xizmat qilishga tayyor" (inglizcha: Bound to obey and serve) - bunday shiorni yangi malikaning tanlovi edi va unga umrining oxirigacha amal qildi. U ko'p vaqtini kutayotgan xonimlari bilan tikuvchilik bilan o'tkazdi, ularning eng yaqinlari singlisi Elizabet va Edvardning rafiqasi Enn Seymur xonim edi. Jeynning iltimosiga ko'ra, qirol o'zining to'ng'ich qizi Meri xonimga 1536-yilning yozida sudga qaytishga ruxsat berdi (uni hujjatga imzo chekishga majbur qilgandan so'ng, u Genrixni Angliyadagi cherkov boshlig'i deb tan olgan va uning Aragonlik Ketrin bilan nikoh haqiqiy emas deb topilgan edi) va 1536-yil Rojdestvoda oilasining to'liq tarkibi bilan uchrashdi, shu jumladan Meri taklifi bilan Xertfordshirdan olib kelingan kichkina xonim Elizabet ham qirollik saroyida edi.

1537-yilning bahorida Jeyn Genrixga homiladorligi haqida xabar berdi. Podshoh xotinini misli ko'rilmagan g'amxo'rlik qila boshladi va uning barcha talablari injiqliklarini bajo keltirdi. Qirolichani mamnun qilish uchun u hatto uning akasi Edvardni Maxfiylik kengashi a'zosi etib tayinladi.

Sentabr oyida u Xempton sudiga ko'chib o'tdi va 1537-yil 12-oktabrda Jeyn o'zining o'g'li - Uels shahzodasi Edvardni dunyoga keltirish orqali qirolning orzusini amalga oshirdi. Bir necha kundan keyin qirolichaning ahvoli yomonlashdi va 24-oktabrda u tug'ruqdan keyingi isitmadan vafot etdi. U Vindzor qasridagi Avliyo Jorj ibodatxonasiga dafn qilindi.

Genrix VIIIning so'zlariga ko'ra, Jeyn Seymur uning eng sevimli xotini edi. Oʻlimidan oldin uning yoniga dafn qilishni vasiyat qilgan[10]. left|thumb| Jeyn Seymur. Noma'lum rassomning portreti (portret uning o'limidan keyin yaratilgan)

San'atdagi tasvir[tahrir | manbasini tahrirlash]

Musiqada:

  • Gaetano Donizettining " Anna Boleyn " (1831) romanida asosiy qahramonlardan biri Jeyn Seymurdir.
  • Ingliz rokchilarining mashhur balladasi The Rolling Stones «Lady Jane»[en] Jeyn Seymur haqida hikoya qiladi va qirol Genrining maktublariga asoslangan. VIII. Qo'shiqda Anna Boleyn (Anna lady Anne) va uning singlisi Meri (Mary) haqida ham aytilgan. Uch ayolning har biri o'zlariga bag'ishlangan o'z she'rlariga ega.
  • "Jeyn Seymur" The Six Wives of Henry VIII albomidagi treklardan biridirThe Six Wives of Henry VIII (1973) ingliz musiqachisi Rik Ueykman.
  • «The Death of Queen Jane»[en] ingliz balladasi bo'lib, uning asosiy mavzusi qirolicha Jeynning qiyin tug'ish holati va keyingi o'limi holatlarini tasvirlaydi. Balada matniga ko'ra, Jeyn tug'ilishi paytida qirol Genri jarrohlik aralashuviga rozilik berish uchun yuboriladi, bu esa uni qiyin tanlov oldiga qo'yadi: merosxo'rni yoki uning sevimli xotinini qurbon qilish, chunki o'sha davrda bunday operatsiya deyarli bo'lmagan. muqarrar ravishda tug'ruq paytida ayolning o'limiga olib keldi.

Oskar Isaak, Mariya Doyl-Kennedi, Alfred Deller ("Qirol Genri" nomi ostida) va boshqa ko'plab musiqachilar tomonidan yozilgan balladaning ko'plab zamonaviy versiyalari mavjud.

Kinematografiyada:

  • Birinchi marta Jeyn Seymur obrazi 1920-yilda nemis filmi Ann Boleynda Aud Egede-Nissen tomonidan ekranda gavdalantirilgan.
  • 1933-yilda rejissor Aleksandr Kordaning "Genrixning shaxsiy hayoti " filmida.<span about="#mwt99" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nbsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Nbsp&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwvw" typeof="mw:Transclusion mw:Entity"> </span>VIII “Jeyn rolini britaniyalik aktrisa Vendi Barri, Geynrixni esa Charlz Lotton ijro etgan.
  • 1969-yilda suratga olingan “ Annaning ming kuni” filmida Jeyn Seymur kichik qahramon (aktrisa Lesli Paterson) rolini oʻynaydi.inglizcha: Lesley Paterson). Genri rolini Richard Burton, Enn Boleyn esa Jenevyev Bujold o'ynagan.
  • 1972-yilda Geynrix filmiga moslashtirilgan VIII va uning olti xotini" (inglizcha: Henry VIII and His Six Wives) qirol - Keyt Mishel rolida, Jeyn - Jeyn Asher rolida.
  • Filippa Gregorining " Boleynning boshqa qizi" (2003) romanining televizion moslashuvida Naomi Benson Jeynning kamo rolida paydo bo'ladi.inglizcha: Naomi Benson).
  • 2003-yil Geynrix dramatik miniserialida<span about="#mwt110" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Nbsp&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Nbsp&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mw1Q" typeof="mw:Transclusion mw:Entity"> </span>VIII "Jeyn Seymur rolini Emiliya Foks ijro etgan.
  • Showtime’ning “ Tyudorlar ” filmida Jeyn rolida Anita Briem (ikkinchi mavsumda) va Annabel Uollis (uchinchi mavsumda) suratga tushadi.
  • Filippa Gregorining " Bolaning boshqa qizi" (2008) romanining so'nggi filmiga moslashuvida Seymur xonim roli Korinna Galloveyga tushdi (inglizcha: Corinne Galloway).
  • Hilari Mantelning " Wolf Hall " va "Bring in the Bodies " romanlari asosida " Bi-bi-si ikki" produserida " Wolf Hall " (2015) filmida Jeyn Seymur rolini Keyt Fillips ijro etgan[11].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Сеймур (англ. Seymour) — английская дворянская фамилия, возводящая свою генеалогию до эпохи завоевания Англии Вильгельмом Завоевателем. По материалам «Энциклопедического словаря Брокгауза и Ефрона».
  2. Norton, Elizabeth. Jane Seymour: Henry VIII’s True Love. — Amberley Publishing, 2009. — p. 8. — ISBN 978-1-84868-102-6(ingl.)
  3. Перфильев, О. Жёны Синей Бороды. — М.:ОЛМА-ПРЕСС, 1999. — стр. 271. — ISBN 5-224-00599-X
  4. Известно, что на церемонии похорон Джейн в 1537 году её катафалк сопровождали Lua error in Module:Unité at line 669: attempt to index field 'unit' (a nil value)., так как, согласно традициям того времени, их количество соответствовало количеству лет, прожитых усопшей. Таким образом, наиболее точным годом её рождения можно считать 1508. Alison Weir. The Six Wives of Henry VIII. — New York, 1991. — ISBN 0-8021-3683-4
  5. Линдсей, К. Разведённые. Обезглавленные. Уцелевшие. — М.:КРОН-ПРЕСС, 1996. — стр. 165. — ISBN 5-232-00389-5
  6. Линдсей, К. Разведённые. Обезглавленные. Уцелевшие. — М.:КРОН-ПРЕСС, 1996. — стр. 167. — ISBN 5-232-00389-5
  7. Перфильев, О. Жёны Синей Бороды. — М.:ОЛМА-ПРЕСС, 1999. — стр. 278—280. — ISBN 5-224-00599-X
  8. «Благодатное паломничество» (англ. The Pilgrimage of Grace) — восстание в северных графствах Англии в 1536-37 гг. Одной из основных его причин было недовольство церковными реформами (восставшие выступали за восстановление католицизма и монастырей) и высокими налогами.
  9. Линдсей, К. Разведённые. Обезглавленные. Уцелевшие. — М.:КРОН-ПРЕСС, 1996. — стр. 196—197. — ISBN 5-232-00389-5
  10. Перфильев, О. Жёны Синей Бороды. — М.:ОЛМА-ПРЕСС, 1999. — стр. 318. — ISBN 5-224-00599-X
  11. „Wolf Hall (2015)“ (en). IMDb.com. Qaraldi: 14-oktabr 2015-yil.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]