Janubiy qutb

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Janubiy qutb - Yer aylanishining faraz qilinadigan oʻqi, Jan. yarim sharda yer yuzasi bilan kesishgan nuqta. Janubiy qutb Antarktidaning Tinch okean qirgʻogʻiga yaqin qismida 280 m balandlikda joylashgan. Bu yerda muzning qalinligi 2810 m ga yetadi. Yer yuzasidagi har qanday nuqta Janubiy qutbga nisbatan joylashgan boʻlib, har doim shim. yoʻnalishda boʻladi. Janubiy qutb atrofida iqlim juda ham sovuq, muttasil shamol va izgʻirin, boʻron boʻlib turadi. Havoning oʻrtacha temperaturasi 1957—61 yillarda —48,6°, eng past temperatura —78,9° boʻlgan. Qutb kuni qariyb 179 sutka davom etadi (23 sentabr dan 20—21 martgacha). (yana q. Geografik qutblar). R. Amundsen boshchiligidagi norveg ekspeditsiyasi 1911 yil 14 dek.da birinchi boʻlib Janubiy qutbga yetib borgan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil