Kontent qismiga oʻtish

Jabril ibn Buxtishu

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Kitob naʼt al-hayavon“ asarining eng qadimgi qoʻlyozmasiga oid bir varaqda yunon faylasufi Aristotel tasvirlangan. Bu asar ibn Buxtishu nomi bilan bogʻlanadi.

Jabril ibn Buxtishu (Jibril ibn Baxtisha), shuningdek, Baxtishu sifatida ham qayd etilgan, VIII–IX asrlarda yashagan tabib. Buxtishu nomi bilan mashhur boʻlgan ossuriyalik nestoriy tabiblar sulolasiga mansub boʻlgan. Nestoriy mazhabiga eʼtiqod qilgan va suryoniy tilida soʻzlashgan[1][2].

Jabril ibn Buxtishu Gundishopurdagi fors tibbiyot akademiyasi anʼanalarini davom ettirgan boʻlib, mashhur tabib Jirjis ibn Jibrilning nabirasi edi.

Jabril sakkizinchi asrning ikkinchi yarmida yashagan va dastlab Jaʼfar Barmakiyga, 805–806-yillarda xalifa Horun ar-Rashidga, keyinchalik esa xalifa al-Maʼmunga tabiblik qilgan. 828–829-yillarda vafot etgan va al-Madain (Ktesifon)dagi Avliyo Sergios monastiriga dafn etilgan.

Jabril tibbiyotga oid turli asarlar yozgan va Bagʻdodda ilm-fan rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan. Unga tegishli asarlar orasida Nosir ad-Davla uchun yozilgan „Kitob Tabaʼi al-hayovon va-xavossiha va-manafiʼ aʼhaʼiho“ (Hayvonlarning tabiati, ularning xususiyatlari va aʼzolarining foydalari haqida kitob), „Risola fi al-tibb va-al-ahdas an-nafsoniyya“ (Tibbiyot va ruhiy hodisalar haqida risola) va „Kitob naʼt al-hayavon“ (Hayvonlarning tavsifi kitobi) kiradi[3]. Jabril yunon tilidagi tibbiyotga oid qoʻlyozmalarni qoʻlga kiritish uchun harakat qilgan va tarjimonlarni moddiy va maʼnaviy tomondan qoʻllab-quvvatlagan.

Qoʻshimcha oʻqish uchun

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Weststeijn, Johan „Van het Reve on 'Literaturwissenschaft'“, . Literature and Beyond: Festschrift for Willem G. Weststeijn on the Occasion of His 65th Birthday. Pegasus, 2008 867–884-bet. ISBN 978-90-6143-326-2.