Iskandarxon

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Iskandarxon (? - 1583.22.6, Buxoro) — Movarounnahr xoni (1561 — 83), shayboniylarlgm. Jonibek sultonning oʻgʻli. I.ning onasi Toshkent hokimi Sulton Mahmudxon (Boburning to-gʻasi) ning qizi boʻlgan. I. 15 yoshida Samarqand Sugʻdiga qarashli Ofarinkent (Miyonkol) nohiyasida hokimlik qilgan, otasi vafot etgach (1529), Karmana hokimi boʻlgan. 1561 y. I. oʻgʻli Ab-dulla sulton (qarang Abdullaxon II) Buxoroni egallab amakisi Pirmuhammad (Balx hokimi) oʻrniga otasi I.ni bu-tun oʻzbeklarning xoni (xonlar xoni) deb eʼlon qilgan. I. yoshligida jangari, irodali kishi boʻlgan esada, key-inroq taqvoga juda berilib ketgan. Shariat ahkomlariga toʻla rioya qilgan, lochin oviga moqir boʻlgan, davlat ishlariga deyarli aralashmagan. I. taniqli tasavvuf olimi, Maxdumi Aʼzam Kosoniyning muridi va shogirdi edi. I.ni darveshlar podshohi (podshohi darvishon) deb ham atashgan.

Manba.: Hasanxoja Nisoriy, Muzakkiri ahbob, T., 1993; Hofiz Tanish al-Buxoriy, Abdullanoma, 1-j., T., 1999.

Adabiyot[tahrir]

  • Bartold V. V., Sochineniya, 2 t., 2 ch., M., 1964.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil