Isfana oʻrta maktabi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
„Isfana“ oʻrta maktabi
Main entrance, Isfana Secondary School.JPG
„Isfana“ oʻrta maktabiga kirish
Joylashgan yeri
Isfana, Qirgʻiziston
Maʼlumot
Maktab turi boshlangʻich va oʻrta maktab
Diniy mansublik Hech qanaqa
Asos solingan sanasi 1936-yil
Direktor Xudoynazarov Davronbek Sobirjanovich
Sinflar 1-11
Til oʻzbek

„Isfana“ oʻrta maktabi — (rus. Средняя школа Исфана; qirgʻ. Исфана орто мектеби) — Qirgʻizistonning Isfana shahrida joylashgan oʻrta maktab[1][2]. Oʻrta maktab deb nomlanishiga qaramasdan maktabda 1-dan 11-gacha sinflar bor. Maktab ilk bitiruvchilarini 1938-yil chiqargan. „Isfana“ oʻrta maktabining hozirgi binosi 1989-yil qurib bitirilgan.

Tarixi[tahrir]

1936-yili Budyonniy nomli boshlangʻich maktab yetti yillik „Isfana“ nomidagi maktabga aylandi. Oʻsha davrda Isfana qishlogʻida savodsizlikni tugatishda oliy yoki oʻrta maxsus bilim yurtlarini bitirgan oʻqituvchilar juda oz boʻlgan. Avval Budenniy boshlangʻich maktabining oʻquvchivchilariga, keyin „Isfana“ yetti yillik maktabi oʻquvchilariga bilim berish uchun qoʻshni respublikalardan va Oʻsh viloyatidan oʻqituvchilar yuborilgan. Oʻzbek SSR xalq maorifi komissari tomonidan Isfanaga quydagi oʻqituvchilar joʻnatilgan: 1934-yilda Bekoboddan Tulamov R., 1938-yilda Toshkentdan Toʻqtasinov O., Inoyatov Sh. va Dundiyev K.

„Isfana“ yetti yillik maktabini 1938-yilda yakunlagan birinchi bitiruvchilari quyidagi oʻquvchilardan iborat: Rustamov Gʻani, Qurbonov Tojiqoʻzi, Moʻminov Otabek, Xudoynazarov Ota, Yuldashov Otaqoʻzi. 1939-yilgi bitiruvchilar: Alimatov Mahmud, Yoʻldoshev Abdulla, Joʻraev Otaqoʻzi, Saksanov Akbarali, Sharipov Abdushait, Joʻraev Ilash va Matkarimov Usmon.

Oʻsha paytlarda „Isfana“ maktabining binosi uch qanotli boʻlib, uning bir qanotida bolalar uyi, ikkinchi qanotida Laylak tumani maorif idorasi joylashgan boʻlgan. Uchinchi qanotida esa oʻquvchilar taʼlim olgan.

Bolalar uyi 1949-yilda yopildi. Isfanada 1940-yildagi maʼlumotlarga qaraganda, toʻliqsiz oʻrta maktablar 1-4 sinf, 5-sinf, 6-7-sinf boʻlib hammasi 18 sinfni tashkil qilgan va bu sinflarda 322 oʻquvchi oʻqigan.

„Isfana“ maktabi 1960-yilda sakkiz yillik majburiy taʼlimga oʻtdi. 1961-yildan 1969-yilgacha maktab direktorlari boʻlinib ishlaganlar: Rajapov Gʻulom, Gaffarov Rizoqul, Qunduzova Xosiyat. „Isfana“ sakkiz yillik maktabi 1973-yili oʻrta maktabga aylandi, oʻrta maktabning taʼlim muddati 10 yilga uzaytirildi.

„Isfana“ maktabi oʻrta maktab boʻlganidan soʻng, yaʼni 1969-1986-yillarda maktab direktorlari: Xolmurzaev Ibragim, Goynazarova Xurmatoy (1986-1996), Komilov Dadajon (1996-2000), Uzoqova Mamlakat (2000-2003), Komilov Dadajon (2003-2010), Roʻziboev Inomjon (2010-2016), 2016-yildan hozirgi kungacha Xudoynazarov Davronbek Sobirjanovich.

1999-yil 4-sentabrda geografiya oʻqituvchisi Jumaboy Boboev „Isfana“ maktabi qoshida iqtidorli oʻquvchilar uchun alohida sinflar ochdi. Bu sinflar Oʻzbek gimnaziyasining boshlanishi edi.

Dars programmasi[tahrir]

Oʻquvchilar birinchi sinfga 6 yoki 7 yoshda olinadi. 11 yillik oʻqish boshlangʻich (1-4-sinflar), oʻrta (5-9-sinflar) va yuqori (10-11-sinflar) qilib uchga boʻlinadi. 9 yillik umumiy programmaga qatnashish majburiydir. 10-11-sinfda oʻqish majburiy emas.

Qirgʻizistondagi va boshqa MDH mamlakatlaridagi maktablarda boshlangʻich sinf oʻquvchilari alohida etajda yoki binoda oʻqishadi. Ularga odatda 1-dan 4-sinfgacha bitta oʻqituvchi barcha fanlarni oʻtadi (jismoniy tarbiya va chet tildan tashqari). „Isfana“ maktabida ham shunday.

5-sinfdan boshlab har bir darsni alohida oʻqituvchi oʻqitadi. Katta sinf oʻquvchilariga matematika, informatika, fizika, kimyo, jugʻrofiya, biologiya, sanʼat, musiqa, jismoniy tarbiya, tarix, falsafa, astronomiya kabi darslar oʻtiladi. „Isfana“ maktabida darslar oʻzbek tilida oʻtiladi. Oʻzbek tili bilan birga oʻquvchilar rus, qirgʻiz va ingliz tillarini ham oʻrganishadi.

Qirgʻizistondagi boshqa maktablarga oʻxshab „Isfana“ maktabida ham ikki smenada darslar oʻtiladi. Bunga sabab oʻquvchi soni koʻpligidir.

Maktab yili 1-sentabrdan mayning oxirigacha choʻziladi va toʻrt chorakka boʻlingan. Oʻqish programmasi oʻzgarmas, doimiy. Baʼzi gʻarb mamlakatlaridan farqli oʻlaroq, oʻquvchilar yoki ularning ota-onalari qaysi darslar oʻtilishini tanlay olishmaydi. Oʻquvchilar 5 qadamli shkalada baholanadi. Amalda 2 („qoniqarsiz“) dan 5 („aʼlo“) gacha qoʻyiladi. 1 kamdan-kam ishlatiladigan keskin oʻzlashtirmaganlik belgisi. Kundalik baho berishda bu baholarni oʻqituvchilar yana guruhlarga boʻlishadi (masalan +4, −5), ammo chorak baholar faqat 2, 3, 4 yoki 5 boʻlishi mumkin.

Dars oʻtish tili[tahrir]

„Isfana“ oʻrta maktabida darslar oʻzbek tili va rus tilida olib boriladi. Oʻzbek tili bilan birga oʻquvchilar rus, qirgʻiz va ingliz tillarini ham oʻrganishadi.[3] Hozirgi kunda maktab oʻquvchilari oʻzbek,qirgʻiz va rus tillaridagi kitoblar bilan taʻminlanishgan.Bosmadan chiqqan yangi kitoblar „Isfana“ oʻrta maktabining kutubxonasidan ham oʻrin olmoqda.

Eʼtiborga loyiq bitiruvchilar[tahrir]

Manbalar[tahrir]

  1. Isfana shahring rasmiy vebsayti: Isfana o‘rta maktabi haqida (rus.). 10-may, 2012.
  2. Isfana haqida umumiy maʼlumot (rus.). Qirgʻiziston Shaharlari Birlashmasi. 10-oktabr, 2012.
  3. Usmon, Sarvar (11 October 2011). "The fate of Uzbek-language schools in Kyrgyzstan is uncertain" (Uzbek). RFE/RL. http://www.ozodlik.org/content/article/24356551.html. Qaraldi: 30 October 2012. 
  4. Aminov, Saitmamat (2005). "Ishoq Razzoqovning Hamyurtlari" (qirgʻ.), 385-387.