Iqtisodiy hamkorlik tashkiloti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Koʻk rang bilan IHTga aʼzo mamlakatlar koʻrsatilgan
Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotining 10-Sammitiga bagʻishlangan Ozarbayjon markasi

Iqtisodiy Hamkorlik Tashkiloti' (IHT) — aʼzo mamlakatlarning iqtisodiy, madaniy, fan va tex-nikaviy hamkorligi boʻyicha tashkil etilgan xalqaro mintaqaviy tashkilot. ITH Islom konferensiyasi tashkiloti va BMTda kuzatuvchi statusiga ega.

Tarixi[tahrir]

IHT 1964-yilda Eron, Pokiston va Turkiya tomonidan "Mintaqaviy Hamkorlikni Rivojlantirish" nomi bilan tuzilgan. Keyin 70-yillarda ichki mintaqaviy savdo susayib ketgani uchun oʻz faoliyatini toʻxtatgan. 1985-yilda "Iqtisodiy Hamkorlik Tashkiloti" nomi bilan qaytadan oʻz faoliyatini boshladi. 1992-yilning 28-noyabrida Pokiston poytaxti Islomobod shahrida aʼzo davlatlar Tashqi Ishlar Vazirlari kengashining favqulodda yigʻlishida Afgʻoniston, Ozarbayjon, Tojikiston, Turkmaniston, Oʻzbekiston, Qirgʻiziston va Qozogʻiston davlatlari IHTga aʼzo boʻldilar. Tashkilotning asosiy maqsadlari: tashkilotga aʼzo boʻlgan davlatlar oʻrtasida iqtisodiy aloqalarni, shu jumladan, savdo-sotiqni kengaytirish, har bir aʼzo davlatda iqtisodiy oʻsish va aholining turmush darajasini koʻtarish uchun shart-sharoitlar yaratish, aʼzo davlatlarning maʼnaviy va madaniy aloqalarini kuchaytirish va boshqa maqsadlarni koʻzda tutadi.

Tashkilot organlari[tahrir]

Tashkilotning asosiy organlari: Tashqi Ishlar Vazirlarining Kengashi, Doimiy vakillar va mintaqaviy rejalashtirish kengashlari hamda kotibiyatdan iborat. IHT kotibiyatini Bosh Kotib boshqaradi. Kotibiyat 6 ta maxsus direktorat (savdo, transport va kommunikatsiyalar, energetika, mineral resurslar va atrof muhitni himoya qilish, sanoat va qoʻshma korxonalar, iqtisodiy tadqiqotlar va statistika, loyihaviy tadqiqotlar)dan iborat. IHTning mintaqaviy muassasalari: kemachilik kompaniyasi, "EKOEYR" aviakompaniyasi, savdo va rivojlanish banki, qayta sugʻurtalash kompaniyasi, madaniyat instituti, fan fondi va taʼlim institutidan iborat.

Aʼzo davlatlar boshliqlari, Hukumat raislari, Delegatsiyalarining eng muhim iqtisodiy va boshqa masalalar boʻyicha yigʻilish va uchrashuvlari muntazam oʻtkazib turiladi. Tashkilotga aʼzo davlatlar rahbarlarining 6-uchrashuvi Tehronda oʻtdi (2000-yil, 910-iyul). Tashkilot idorasi Eron poytaxti Tehronda joylashgan.

Aʼzo davlatlar[tahrir]

Sammitlar va Bosh kotiblari[tahrir]

Sammitlari[tahrir]

Davlat rahbari
Sammit Sana Davlat Shahar
1-chi Fevral 16-17, 1992 Eron bayrogʻi Eron Tehron
2-chi 6-7 May 1993 Turkiya bayrogʻi Turkiya Istanbul
3-chi 14-15 May 1995 Pokiston bayrogʻi Pokiston Islomobod
4-chi 14 May 1996 Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston Ashxobod
Favqulodda 14 May 1997 Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston Ashxobod
5-chi 11 May 1998 Qozogʻiston bayrogʻi Qozogʻiston Olmota
6-chi 10 Iyun 2000 Eron bayrogʻi Eron Tehron
7-chi 14 Oktabr 2002 Turkiya bayrogʻi Turkiya Istanbul
8-chi 14 Sentabr 2004 Tojikiston bayrogʻi Tojikiston Dushanbe
9-chi 5 May 2006 Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon Baku
10-chi 11 Mart 2009 Eron bayrogʻi Eron Tehron
11-chi 23 Dekabr 2010 Turkiya bayrogʻi Turkiya Istanbul
12-chi 16 Oktabr 2012 Ozarbayjon bayrogʻi Ozarbayjon Baku
13-chi 1 Mart 2017 [2][3] Pokiston bayrogʻi Pokiston Islomobod


Bosh kotiblari[tahrir]

# Ismi Millati Davri
1 Alirizo Saloriy[4] Eron 1988 - 1992
2 Shamshod Ahmad Pokiston 1992 - 1996
3 Önder Özar Turkiya 1996 - 2000
4 Abdulrahim Kavahiy Eron 2000 - 2002
5 Sayad Mujtaba Arastu Eron 2002 - 2003
6 Bekjassar Norboyev Qozog`iston 2003 - 2004
7 Asxat Orazbay Qozog`iston 2004 - 2006
8 Xurshid Anvar Pokiston 2006 - 2009
9 Yahyo Marufi Afgʻoniston 2009 - 2012
10 Shomil Alaskerov Ozarbayjon 2012 - 2015
11 Halil İbrahim Akça Turkiya 2015 - 2018
manba Koyibiyat


Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  2. You must specify title = and url = when using {{cite web}}..
  3. "Pakistan to host 13-chi IHT sammiti in Islamabad next week". Dawn. February 25, 2017. https://sceneonhaiofficial.com/islamabad-rawalpindi-holiday-eco-summit-2017/. Qaraldi: 25 February 2017. 
  4. ECO Secretary Generals. Ecosecretariat.org. 2012-02-09.