Ion radiuslar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Ion radiuslar — ion kristallarda yadrolararo masofalarni taxm. aniqlash uchun qoʻllaniladigan ionlarning shartli tavsiflari. Elementlar I. r. ning qiymati ularning Mendeleyev davriy sistemasida joylashgan oʻrniga bogʻliq. Ulardan kristallar kimyosida turli birikmalar kristallarining tuzilish qonuniyatlarini aniqlash uchun, geokimyoviy jarayonlarda ionlarning almashinuv hodisalarini oʻrganish uchun keng foydalaniladi. I. r. qiymatining bir-biridan farqlanadigan bir nechta tizimi mavjud, ammo bu qiymatlar taxm. yaqin. Ilk bor I. r. 20-a. ning 20-y.larida Norvegiya olimi Victor Moritz Goldschmidt tomonidan aniqlangan boʻlib, u ftor va kislorod ionlarining (0,133 va 0,132 nm) ref-raktometrda oʻlchangan qiymatlariga, amerikalik L. Poling tizimi kislorod ioni radiusining qabul qilingan qiymati (0,140 nm)ga asoslangan, rus olimlari N. V. Belov va G. B. Boki ylarning keng tarqalgan tizimiga koʻra, bu ion radiusi qiymati 0,136 nm, K. Shennon tizimida 0,12 nm ga teng deb qabul qilingan. [1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil