Ibn Rajab

Ibn Rajab
Ibn Rajab
Unvoni	Zayn ad-Din
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi	1335-yil 4-noyabr
Vafoti	14-iyul 1393-yil ; (57 yoshda); Damashq, Mamluk sultonligi
Dini	Islom
Era	O‘rta asrlar davri
Hudud	Iroq va Suriya
Imom	Asariy
Asosiy qiziqish(lar)i	Hadis; Fiqh; Aqida;

Abd ar-Rahmon ibn Ahmad ibn Rajab (736–795 hijriy / 1335–1393 milodiy), odatda Ibn Rajab nomi bilan tanilgan (bu laqab unga rajab oyida tugʻilgan bobosidan meros qolgan), muhaddis, olim va faqih edi^[5]. Imom an-Navaviyning qirq hadisiga yozgan sharhi bilan mashhur boʻlib, u Fath al-Bari asarining ilk muallifi ham boʻlgan.

Tarjimai hol

Imom Ibn Rajab 1335-yilda (736-hijriy) Bagʻdodda tugʻilgan. Bobosi islom olimi boʻlib, hadis bilan shugʻullanar edi. Otasi ham Bagʻdodda tugʻilgan boʻlib, koʻplab olimlardan saboq olgan. Besh yoshida Ibn Rajabning oilasi Damashqqa koʻchib oʻtdi, soʻng Quddusga borib, u yerda al-Alloʻiydan taʼlim oldi, keyin yana Bagʻdodga qaytdi va u yerdan Makkaga yoʻl oldi. Makkada boʻlganida otasi unga Islom ilmlarini oʻrganishni ham tashkil qildi. Soʻng u Misrga safar qildi va yana Damashqqa qaytib, oʻz shogirdlariga dars bera boshladi. U saboq olgan olimlar orasida Ibn an-Naqib, as-Subkiy, al-Iroqiy va Muhammad ibn Ismoil al-Xabbaz bor edi. Shuningdek, u Ibn Qayyim al-Javziyya bilan Ibn al-Qayyim vafotigacha ilm bilan mashgʻul boʻldi. Ibn Rajabning an-Navaviyning qirq hadisi (Jomi‘ al-‘Ulum va-l-Hikam)ga yozgan sharhi eng yiriklaridan biri boʻlib, odatda eng yaxshi sharhlardan biri deb eʼtirof etiladi. Hayotining oxirlariga yaqin Ibn Rajab Sahihi Buxoriyga sharh yozishni boshladi, biroq vafotidan oldin faqat janoza namozlari bobigacha yetdi. U asariga Fath al-Bari deb nom qoʻygan va yozib ulgurgan qismi Dar Ibn al-Javziy tomonidan yetti jildda nashr etilgan. Bu Sahihi Buxoriyning oltidan bir qismidan ham kamini tashkil etadi. Ibn Rajab vafotidan yigirma yil oʻtib, Ibn Hajar al-Asqaloniy Sahihi Buxoriyga oʻz sharhini yozishni boshladi va Ibn Rajabga hurmat sifatida asariga shu nomni berdi.

Vafoti

Ibn Rajab 795-hijriy yil ramazon oyining 4-kunida (1393-yil) dushanba kechasi, ellik toʻqqiz yoshida, ijaraga olgan bogʻ hududida, Damashqda vafot etdi. Ertasi kuni janoza namozi oʻqildi va u Bob as-Sagʻir qabristoniga dafn etildi^[6].

Boshqa musulmon olimlarining fikrlari

Ibn Qodiy Shuhbo uni tarjimai holida shunday taʼriflaydi: „U oʻqidi va ilmlarning turli sohalarida mohir boʻldi. U (Hanbaliy) mazhabining masalalari bilan shu qadar mashgʻul boʻldiki, uni mukammal egalladi. Hadis matnlari, illatlari va maʼnolarini oʻrganishga oʻzini bagʻishladi. Va yozish uchun uzlatga chekindi“^[7].

Al-Hofiz Ibn Hajar al-Asqaloniy u haqida shunday deydi: „U hadis ilmlarida roviylar ismlari, ularning tarjimai hollarini bilish, rivoyat yoʻllari va maʼnolaridan xabardorlik jihatidan nihoyatda mohir edi“^[8].

Imom Ibn Muflih al-Hanbaliy shunday deydi: „U shayx, buyuk olim, hofiz, dunyoga beparvo kishi edi. Hanbaliylik mazhabining shayxi boʻlib, juda foydali koʻp kitoblar yozgan.“

Asarlari

Tafsir va Qur’onshunoslik

Ixlos surasi tafsiri
Fotiha surasi tafsiri
An-Nasr surasi tafsiri
I'roab al-Bismillah
Al-Istig'no bil-Qur'on

Hadis tadqiqotlari va sharhlar

Sharh Sahihi Termiziy
Fath al-Boriy bi sharh Sahih al-Buxoriy (Sahih al-Buxoriyga sharh)
Jomi‘ al-‘Ulum va-l-Hikam fi sharh xamsina hadis min javomi‘ al-kalim (ingliz tilida Turath Publishing Ltd., London, 2007-yil iyul oyida The Compendium of Knowledge and Wisdom nomi bilan nashr qilingan)
Mā zi’bāni jā’i‘oni ursilā fī ghanam
Ixtiyor al-avlō fi sharh hadisi Ixtisom al-Malā al-Aʼlō
Nur al-Iqtibos fi Mishkat vasiyyat an-Nabiy libn Abbas (Paygʻambarimizning Ibn Abbosga vasiyatlari sharhi)
Gʻoyat an-nafaʼ fi sharh hadisi tamthil al-mu’min bi xarmat az-zaraʼ
Kashf al-kurbah fi vasfi holi ahl al-gʻurbah (Gʻariblarning holatini bayon qilishda gʻam-gʻussani yengillatish)

Fiqh

Al-Istixroj fi ahkom al-xaroj
Al-Qavoʻid al-fiqhiyya
Kitob ahkom al-xavotim va ma yataʼallaku biha

Tarjimai hol va tarixiy asarlar

Zayl ‘alā Tabaqot al-Hanbila
Muxtasar sira Umar ibn Abdulaziz
Sira Abdulmalik ibn Umar ibn Abdulaziz

Boshqa

Latoif al-maʼarif fīmā li mavosim al-‘ām mina-l-vazhoif
At-taxvīf min an-nor va-t-taʼrif bi holi dār al-bavār
Al-farq bayna-n-nasihah va-t-taʼyir (Nasihat va qoralash oʻrtasidagi farq)
Ahol Ahl al-Qubur
Fazl ‘ilm as-salaf ‘alā-l-xalaf (Salaf ilmining xalaf ilmidan ustunligi)

Yana qarang

Manbalar

↑ (Wayback Machine saytida 2007-08-09 sanasida [https://web.archive.org/web/20070809041408/http://www.studentofknowledge.com/ibnrajab.htm arxivlangan) Shaikh-ul-Islam Ibn Taymiyyah [Rahimahullah]]
↑ IslamWeb
↑ Spevack, Aaron. The Archetypal Sunni Scholar: Law, Theology, and Mysticism in the Synthesis of Al-Bajuri. State University of New York Press, 2014 — 49-bet. ISBN 978-1-4384-5370-5.
↑ Laoust, Henri „"Ibn Taymiyya." Encyclopaedia of Islam, Second Edition.“. BrillOnline (2012). Qaraldi: 2015-yil 28-yanvar.
↑ „Scholar Of Renown: Ibn Rajab Al-Hanbali“. arabnews.com.
↑ "Saleem al-Hilaali, Eeqaadh-ul-Himam (An abridgment of Jami' Ulum wa al-Hikam)" Pages 8–11
↑ Al-Jawhar-ul-Munaddad Page # 48
↑ Inbaa-ul-Ghamr

Havolalar

MuslimScholars.info dagi biografiya
Ibn Rajab asarlari
(fransuzcha) Ibn Rajab At-tawhid.net saytidan

[1] (Wayback Machine saytida 2007-08-09 sanasida [https://web.archive.org/web/20070809041408/http://www.studentofknowledge.com/ibnrajab.htm arxivlangan) Shaikh-ul-Islam Ibn Taymiyyah [Rahimahullah]]

[2] IslamWeb

[3] Spevack, Aaron. The Archetypal Sunni Scholar: Law, Theology, and Mysticism in the Synthesis of Al-Bajuri. State University of New York Press, 2014 — 49-bet. ISBN 978-1-4384-5370-5.

[:2-4] Laoust, Henri „"Ibn Taymiyya." Encyclopaedia of Islam, Second Edition.“. BrillOnline (2012). Qaraldi: 2015-yil 28-yanvar.

[:0-5] „Scholar Of Renown: Ibn Rajab Al-Hanbali“. arabnews.com.

[6] "Saleem al-Hilaali, Eeqaadh-ul-Himam (An abridgment of Jami' Ulum wa al-Hikam)" Pages 8–11

[7] Al-Jawhar-ul-Munaddad Page # 48

[8] Inbaa-ul-Ghamr

[4]

[3]

[5]

[6]

[7]

[8]