Kontent qismiga oʻtish

Ibn Jazla

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Abu Ali Yahyo ibn Iso ibn Jazla al-Bagʻdodiy
arabcha: أبو علي يحيى بن عيسى بن جزله البغدادي
Tavalludi
Yahyo,
ibn Iso,
Abu Ali

XII
Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi
Vafoti taxminan 1100-yil
Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi
Fuqaroligi Iroq
Kasbi yozuvchi, shifokor
Faoliyat yillari 1040 – 1100
Bolalari Ali
Otasi Iso ibn Jazla

Abu Ali Yahyo ibn Iso ibn Jazla al-Bagʻdodiy yoki Ibn Jazla (arabcha: أبو علي يحيى بن عيسى بن جزله البغدادي‎), lotinlashtirilgan holda Buhahylyha Bingezla, 11-asr arab[1] shifokori boʻlib, Bagʻdodda yashagan va 1280-yilda Faraj bin Salim tomonidan lotin tiliga tarjima qilingan taomil haqidagi taʼsirli risolaning muallifi hisoblanadi.

Ibn Jazla nasroniy ota-onaning oilasida Bagʻdodda tugʻilgan. U 1074-yilda Islom dinini qabul qilgan. 1100-yilda Abu Ali ibn al-Valid al-Magʻribiy qoʻlida vafot etgan.

Davolash uchun tana jadvallari

Uning Taqvim al-Abdan fi Tadbir al-Insan (Dispositio corporum de constitutione hominis, Tacuin agritudinum) asari, nomidan koʻrinib turibdiki, kasalliklar astronomik jadvallardagi yulduzlar kabi tartiblangan jadvallardir va lotin tiliga tarjima qilingan.

Hikoya qilinishicha, ibn Jazla Charlemagnening shifokorlaridan biri boʻlgan va Jadvallar yoki Takuin asarini uning iltimosiga binoan yozgan[2]. Agar Ibn Jazla ikki asr oldin tugʻilmagan boʻlsa, bu hikoyaning tarixiy asosi yoʻq, chunki Charlemagne 814-yilgacha imperator boʻlgan. Takuin yahudiy Faraj bin Salim tomonidan tarjima qilingan va lotincha versiyasi 1532-yilda nashr etilgan. Nemis tarjimasi 1533-yilda Strasbourgda Hans Schotte tomonidan nashr etilgan.

Ibn Jazla yana bir asar, Al-Minhaj fi Al-Adviah Al-Murakkabah ni yozgan, bu asar Jambolinus tomonidan tarjima qilingan va lotincha tarjimada Cibis et medicines simplicibus nomi bilan tanilgan.

Islom diniga oʻtgan ibn Jazla Islom dinini maqtovchi va xristianlik[3] hamda yahudiylikni tanqid qiluvchi asarlar yozgan.

  • Tacvini Aegritvdinvm et Morborum ferme omnium Corporis humani : cum curis eorundem / Bvhahylyha Byngezla Autore. [Trans.: Farag Ben Salim]. – Argentorati : Schottus, 1532. digital
  • Tacuini sanitatis Elluchasem Elimithar : de sex rebus non naturalibus earum naturis operationibus … recens exarati / Elluchasem Elimithar. – Argentorati : Schott, 1531. digital
  1. Encyclopedia of Islam, Vol 3, H - Iram, Photomechan. repr., Leiden [u.a.]: Brill [u.a.], 1986 — 754-bet. ISBN 9004081186. 
  2. Edward G. Browne (1921), Arabian Medicine, pp. 60-1.
  3. A history of Arabic literature By Clément Huart, p. 311
  • Donald Campbell (1926), Arabian Medicine and its Influence on the Middle Ages, Vol. 1. London: Trübner. Reissued by Routledge, 1974, 2000. ISBN 0-415-24462-5. p. 82.