High River

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
High River
Shaharcha
Skyline of High River
50°34′51″N 113°52′26″W / 50.58083°N 113.87389°W / 50.58083; -113.87389 G OKoordinatalari: 50°34′51″N 113°52′26″W / 50.58083°N 113.87389°W / 50.58083; -113.87389 G O
Mamlakat Kanada
Mintaqa Calgary Metropolitan
Asos solingan 1096-yil 12-fevral
Aholisi
 (2021)
14 324
Vaqt mintaqasi UTC−7 (MST)
High River xaritada
High River
High River

High River — Kanadaning Alberta shtatidagi Calgary Metropolitan tumanidagi shaharcha. Bu taxminan 68 km Kalgaridan janubda, Alberta avtomagistrali 2 va 23 kesishmasida. 2006-yilda High River aholisi 13.584 kishidan iborat edi.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

 Shahar nomi, shahardan oqib oʻtadigan Highwood daryosidan olingan[1]. Bu hududda dastlab Blackfoot First Nation istiqomat qilgan, ular saytni Ispitzee (yoki „oqar suv boʻyidagi baland daraxtlar joyi“) deb atashgan. 1870-yilga kelib, Shimoli-Gʻarbiy otliq politsiya kelganidan keyin va 1877-yilda 7-sonli shartnoma imzolangandan soʻng, koʻchmanchilar mintaqaga kela boshladilar[2][3]. High Riverning rivojlanishi odamlar, otlar va qoramollar uchun Highwood daryosini kesib oʻtish uchun qulay joyga qaratilgan — bu „Crossing“ deb nomlanuvchi joy[4].

Shaharning rivojlanishi 1892-yilda Kalgari va Edmonton temir yoʻlining qurilishi bilan jadallashib ketdi[2][4]. High River 1901-yil 5-dekabrda qishloq sifatida, 1906-yil 12-fevralda esa shahar sifatida qoʻshilgan. Boʻlajak senator va fermer Daniel Edward Riley High River shahrining birinchi meri lavozimida ishlagan[5].

Birinchi jahon urushi davrida oʻsish sekinlashgan boʻlsa-da, urushdan keyin gʻisht konstruktsiyalari va bir qator sanoat tarmoqlarini qurish bilan davom etdi. Kanadaning birinchi havo kuchlari stansiyalaridan biri 1921-yilda shaharning sharqida qurilgan[6]. Xuddi shu havo stantsiyasida Britaniya Hamdoʻstligi havo oʻquv rejasining boshlangʻich uchish oʻquv maktabining tashkil etilishi Ikkinchi jahon davrida High River iqtisodiyotini yuksaltirishga yordam berdi[2][3].

High River 1950 va 1960-yillar davomida oʻsishda davom etdi. 1970-yillarda shahar markazida katta rekonstruksiya ishlari amalga oshirildi va qayta qurish davom etmoqda.

Suv toshqinlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Highwood daryosi tez-tez toshqinlarga duchor boʻladi. 1894, 1899, 1902, 1908, 1912, 1923, 1929, 1932, 1942, 1995, 2005 va 2013-yillarda favqulodda katta toshqin hodisalari sodir boʻlgan[7]. Yaqinda 2013-yildagi Alberta suv toshqini paytida, Albertadagi minglab odamlarga Highwood daryosi, Bow daryosi, Elbow daryosi Sheep daryosi va boshqa koʻplab daryolar koʻtarilganidan keyin odamlarni evakuatsiya qilish buyurildi[8][9]. 2013-yilda Highwood daryosining toshishi natijasida uch kishi halok bo‘lgan edi[10].

Iqlimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

High River nam kontinental iqlimga ega boʻlib. Yoz kunlari yumshoq va iliq kechalari salqin, qishi esa sovuq va qorli, yillik qor yogʻishi oʻrtacha 175 smni tashkil qiladi[11].

High River iqlimi
Koʻrsatkich Yan Fev Mart Apr May Iyun Iyul Avg Sen Okt Noy Dek Yil
Mutlaq maksimal, °C 20,6 23 22,2 30 33,3 35 37,2 35,6 33,9 31,7 24,4 20 37,2
Oʻrtacha maksimal, °C −0,1 1,6 4,8 10,9 15,8 19,3 23 23,1 17,7 11,9 4,4 0 11
Oʻrtacha harorat, °C −6,5 −4,9 −1,7 4,1 8,8 12,5 15,3 15 10,2 5,1 −1,6 −6,2 4,2
Oʻrtacha minimal, °C −12,9 −11,3 −8,1 −2,8 1,7 5,7 7,6 7 2,7 −1,7 −7,6 −12,3 −2,7
Mutlaq minimal, °C −45 −43,3 −40,6 −30 −19,4 −4,4 −3,9 −16,7 −16,1 −29,4 −37 −45 −45
Yogʻingarchilik meʼyori, mm 20,4 19,2 33 38,7 72,8 111 60,2 59,6 55 24,8 26,5 27,1 538,6

Demografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

 Kanada Statistikasi tomonidan 2021-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, High River shahrida 14,324 aholi istiqomat qilgan boʻlib, uning 5,950 umumiy xususiy uylaridan 5,787 tasida istiqomat qilgan. 2016-yildagi 13,594 kishidan 5.4% ga oʻsgan. 22.19 km2 (8.57 mi²) Yer maydoni bilan, 645,5/km² aholi zichligiga ega[12].

Federal aholini roʻyxatga olish tarixi
Yil Aholi ±%
1901-yil 153 —    
1906-yil 1018 +565,4 %
1911-yil 1182 +16,1 %
1916-yil 1182 +0,0 %
1921-yil 1198 +1,4 %
1926-yil 1377 +14,9 %
1931-yil 1459 +6,0 %
1936-yil 1359 −6,9 %
1941-yil 1430 +5,2 %
1946-yil 1674 +17,1 %
1951-yil 1888 +12,8 %
1956-yil 2102 +11,3 %
1961-yil 2276 +8,3 %
1966-yil 2239 −1,6 %
1971-yil 2676 +19,5 %
1976-yil 3598 +34,5 %
1981-yil 4,792 +33,2 %
1986-yil 5,096 +6,3 %
1991-yil 6269 +23,0 %
1996-yil 7359 +17,4 %
2001-yil 9345 +27,0 %
2006-yil 10 716 +14,7 %
2011-yil 12 920 +20,6 %
2016-yil 13 584 +5,1 %

Sanʼat va madaniyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

High River turizmi va merosi harakatlarining bir qismi sifatida shahar atrofida High River tarixini aks ettiruvchi bir qator devoriy rasmlar chizilgan[13]. Ulardan birinchisi 1990-yillarda chizilgan, eng oxirgisi esa 2016-yilda qurib bitkazilgan[14].

Diqqatga sazovor joylari[tahrir | manbasini tahrirlash]

2010-yil iyul oyida binoning chodiridagi yong‘in natijasida tutun, suv va yong‘indan zarar ko‘rgan Highwood muzeyi mavjud (taxminan 1911 — 1912). Bu muzey Kanadaning tarixiy joylar roʻyxatiga kiritilgan[15].

Taniqli odamlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Evan Berger, Alberta Qonunchilik Assambleyasi aʼzosi, 2008 — 2012-yillar
  • George Kanyon, qoʻshiqchi
  • Joe Clark, Kanadaning sobiq bosh vaziri
  • John „Pie“ McKenzie, sobiq professional xokkeychi
  • W.O. Mitchell, yozuvchi
  • Glen Sather, sobiq xokkeychi / bosh murabbiy

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Karamitsanis, Aphrodite, Ed. Place names of Alberta. . 24-sentabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
  2. 2,0 2,1 2,2 „High River Downtown ARP Final Draft, O2 Planning + Design, page 25, Nov. 2014.“. 7-yanvar 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-avgust 2022-yil.
  3. 3,0 3,1 Knupp, Lillian.
  4. 4,0 4,1 Alberta Culture and Town of High River.
  5. „Dan Riley fonds“. albertaonrecord.ca. Archives Society of Alberta. Qaraldi: 1-sentabr 2020-yil.
  6. Roberts, Leslie.
  7. "Little Bow Project/ Highwood Diversion Plan.
  8. Calgary neighbourhoods underwater as Bow River’s rise continue
  9. Alberta floods prompt widespread downtown Calgary evacuations
  10. „RCMP confirm three dead in Alberta floods that forced 100,000 to evacuate“. National Post (22-iyun 2013-yil). Qaraldi: 26-iyun 2013-yil.
  11. Canada. „Canadian Climate Normals 1981-2010 Station Data - Climate - Environment and Climate Change Canada“ (en). climate.weather.gc.ca (25-sentabr 2013-yil). Qaraldi: 30-aprel 2020-yil.
  12. „Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories, and census subdivisions (municipalities)“. Statistics Canada (9-fevral 2022-yil). Qaraldi: 9-fevral 2022-yil.
  13. The Town of High River Historic Murals.
  14. „Historic Murals“ (en-US). Town of High River. 14-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2021-yil.
  15. Map at the Canadian Register of Historic Places. historicplaces.ca