Kontent qismiga oʻtish

Haxhi Isuf Banka

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Haxhi Isuf Banka
Tavalludi 1864-yil
Tirana, Usmonli imperiyasi
Vafoti 1944-yil 1-sentyabr
Tirana, Albaniya
Sohasi iqtisodiyot
Ish joylari Toptani hukumati
Taʼlimi Istanbul universiteti
Mashhur ishlari Moliya va siyosiy faoliyat

Haxhi Isuf Banka (Zhelegu) (1864 — 1944-yil 1-sentabr) — albaniyalik iqtisodchi va siyosatchi boʻlib, Toptani hukumati davrida moliya vaziri sifatida xizmat qilgan[1].

Haxhi Isuf Zhelegu 1864-yilda Tirana shahrida, oʻsha paytda Usmonli imperiyasi tarkibidagi hududda tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni tugatgach, u Turkiyaga oʻqishga ketgan va 1887-yilda Istanbul universitetini moliya yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. Keyinchalik u Tirana shahriga qaytib kelib, bank sohasida ishlay boshlagan va shu sababli „Banka“ laqabini olgan.

1912-yil 26-noyabrda u Tirana shahrida Albaniya mustaqilligi bayrogʻini koʻtarishda ishtirok etgan. Ikki yil oʻtib, u Haxhi Qamili qo‘zg‘oloni isyonchilari tomonidan hibsga olingan va qamoqqa tashlangan. 1915–1916-yillarda u Toptani hukumatida moliya vaziri boʻlib ishlagan va oʻldirilgan Nexhati Libohovani almashtirgan. Hukumat qulagach, 1916-yil yanvarida u Essad Pasha Toptani bilan birga Salonikiga qochib ketgan.

1918-yilda u Albaniyaga qaytgan va shu yil 29-dekabrda Kavaja tumanida muovin prefekt etib tayinlangan[2]. Bu lavozimda u 1920-yil fevraligacha ishlagan. 1920–1921-yillarda u Tirana muovin prefekti boʻlgan. Keyinchalik u Albaniya Milliy Kengashiga deputat etib saylangan va 1923-yilgacha xizmat qilgan. Bu davrda u Milliy Kengash raisi vazifasini ham bajargan. Keyinchalik u Mirdita qo‘zg‘olonini bostirish uchun hukumat vakili etib tayinlangan. 1924-yil Iyul inqilobidan soʻng u Albaniya Milliy Demokratik partiyasi yetakchilaridan biriga aylangan. U 1944-yil 1-sentabrda Tirana shahrida vafot etgan[3].

  1. Dervishi, Kastriot. Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet. Tiranë: Shtëpia Botuese "55", 2012 83–84-bet. ISBN 978-9994356225. 
  2. Shehi, Zyhdi. Kavaja, trajtesa historike. DDS Durrës, 2017 253-bet. 
  3. Krasniqi, Afrim. Sistemet Politike në Shqipëri (1912–2008). Tiranë: Shtypshkronja "EMAL". ISBN 978-99956-19-36-7.