Kontent qismiga oʻtish

Harriet Quimby

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Harriet Quimby

Quimby tax.1911
Tavalludi
Harriet Quimby

11-may 1875-yil
Vafoti 1-iyul 1912-yil(1912-07-01)
(37 yoshda)
Squantum, Massachusetts, AQSh
Fuqaroligi AQSH bayrogʻi AQSH
Kasbi
  • aviator
  • jurnalist
  • ssenariy muallifi
Faoliyat yillari 1910 — 1912

Harriet Quimby (1875-yil 11-may — 1912-yil 1-iyul) — amerikalik kashshof aviator, jurnalist va kino ssenariy muallifi. 1911-yilda u AQShda uchuvchi litsenziyasini olgan birinchi ayol boʻldi, 1912-yilda esa Ingiliz kanalini yakka oʻzi kesib oʻtgan birinchi ayolga aylandi[1][2].

Quimby 37 yoshida aviatsiya halokatida vafot etgan boʻlsa-da, u aviatsiyada ayollarning oʻrni rivojiga katta taʼsir koʻrsatgan.

Ilk hayoti va dastlabki faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]
1911-yilda Theodore C. Marceau tomonidan olingan Quimby surati

Harriet Quimby 1875-yil 11-mayda Michigan shtatida tugʻilgan[1]. Uning ota-onasi Ursula (qizlik familiyasi Cook) va William Quimby edi[3]. Rasmiy tugʻilganlik guvohnomasi mavjud emasligi sababli uning aniq tugʻilgan joyi nomaʼlum boʻlib qolmoqda; Michigan shtatidagi bir nechta hududlar uni oʻzlarining vatandoshi deb daʼvo qiladi, jumladan Coldwater[4][5] va Arcadia Township[6].

Uning otasi 1874-yilda Arcadia Township hududida ferma sotib olgan boʻlib, oila 1880-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda aynan shu yerda yashayotgani qayd etilgan[7]. 1887–1890-yillar oraligʻida ular Arroyo Grande, Kaliforniyaga koʻchib oʻtishgan.[8]

1900-yillar boshida oila San Franciscoga koʻchib oʻtgach, Quimby dastlab teatr sahnasida oʻzini sinab koʻrdi va „Hazel Quimby“ sahna nomidan foydalandi. U kamida ikkita spektaklda ishtirok etgani maʼlum: Romeo and Juliet asarida Linda Arvidson ijro etgan Juliet roliga qarshi Romeo rolida (Arvidson hali kino rejissyor D.W. Griffithga turmushga chiqmagan paytda) va Sappho spektaklida kichik rol ijro etgan. Oxir-oqibat aktyorlik unga mos emas degan xulosaga kelib, jurnalistika sohasida faoliyat yuritishni tanladi[9].

1902-yilda Quimby San Francisco Dramatic Review jurnalida ishlay boshladi, shuningdek San Francisco Chronicle va San Francisco Call gazetalarining yakshanbalik sonlariga ham maqolalar yozib bordi.

1903-yilda u Nyu-York shahrining Manhattan hududiga koʻchib oʻtib, Leslie's Illustrated Weekly jurnalida teatr tanqidchisi sifatida ishlay boshladi. Toʻqqiz yil davomida u 250 dan ortiq maqola chop ettirdi[10].

Quimby 1910-yilda Elmontda oʻtkazilgan International Aviation Meet at Belmont Park aviashousida ishtirok etgach, aviatsiyaga qiziqa boshladi[10]. Shu yerda u mashhur uchuvchi va parvoz maktabi asoschisi John Moisant bilan tanishdi[11][12]. Quimby uchishni Moisant aviatsiya maktabida oʻrgandi[13], bu yerda John Moisantning ukasi Alfred Moisant uning parvoz boʻyicha instruktori boʻlgan[13].

1911-yil 2-avgustda[4] Quimby uchuvchi sinovidan muvaffaqiyatli oʻtib, Shimoliy Amerikada uchuvchi litsenziyasini olgan birinchi ayolga aylandi. Unga Fédération Aéronautique Internationale tomonidan berilgan 37-raqamli sertifikat topshirildi[14][15], bu hujjat Aero Club of America tomonidan rasmiylashtirilgan[10]. U 33 ta parvoz darsi va ikkita sinov parvozidan soʻng barcha talablarni bajardi[13]. Uning instruktorining singlisi Matilde Moisant ham koʻp oʻtmay uchuvchi litsenziyasini olib, AQShda bu yutuqqa erishgan ikkinchi ayolga aylandi[16].

Litsenziya olgach, Quimby yangi maqomidan faol foydalanishni boshladi. Matbuot uni boʻyi kichik va terisi och rang boʻlgani uchun „Dresden China Aviatrix“ yoki „China Doll“ deb atadi. Oʻsha davrda uchuvchilar har bir chiqish uchun 1000 AQSh dollarigacha daromad olishlari mumkin edi, musobaqalarda esa mukofot pullari 10 000 dollargacha yetardi. Quimby koʻrgazmali uchishlar jamoasi — Moisant International Aviators tarkibiga qoʻshildi va 1911-yilda professional faoliyatini boshladi. U Staten Island ustida tungi parvozi bilan debyut qilib, qariyb 20 000 tomoshabin qarshisida chiqish qildi va 1500 dollar daromad oldi[17].

Mamlakatdagi kam sonli ayol uchuvchilardan biri sifatida u oʻz ayolligini ham oʻziga xos tarzda namoyish etdi: u binafsha rang atlas kofta, marjon taqinchoqlar va qadimiy bilaguzuk bilan, amaliy shim va baland bogʻlamali etiklar kiyib uchardi. U har safar musobaqalarda ishtirok etganida katta olomonni jalb qilardi. Koʻrgazmali jamoa tarkibida Quimby AQSh boʻylab chiqishlar qildi va 1911-yil oxirida Meksika shahriga borib, Prezident Francisco I. Madero inauguratsiyasi sharafiga oʻtkazilgan aviatsiya tadbirlarida qatnashdi[4].

Quimby aviashoularda ishtirok etish bilan birga Leslieʼs jurnalida yozuvchi sifatidagi faoliyatini ham davom ettirdi. U oʻz parvoz tajribalarini maqolalar turkumi orqali yoritib bordi va jurnalning aviatsiya muharriri sifatida ishladi. Qizigʻi shundaki, uning bu lavozimdagi ilk maqolalaridan biri „Uchishning xavflari va ulardan qanday qochish mumkin“ deb nomlangan boʻlib, unda halok boʻlgan uchuvchilar haqida maʼlumot berilib, xavfsizlik choralarining muhimligi taʼkidlangan[18].

Xavf-xatarlarni yaxshi bilganiga qaramay, u uchishga boʻlgan ishtiyoqidan voz kechmadi va tijoriy aviatsiyaning iqtisodiy imkoniyatlarini faol targʻib qildi. Shuningdek, u uchishni ayollar uchun ideal sport turi sifatida taqdim etdi[4].

1911-yilda Quimby ssenariylar yozish bilan ham shugʻullangan va uning yettita ssenariysi Biograph Studios tomonidan qisqa jim filmlar sifatida suratga olingan. Ushbu filmlarning barchasiga D. W. Griffith rejissyorlik qilgan. Uning filmlarida Florence La Badie, Wilfred Lucas va Blanche Sweet kabi aktyorlar rol ijro etgan. Quimby oʻzi ham filmlardan birida kichik rol bilan ishtirok etgan[19].

1912-yilgi Vin Fiz gazli ichimlik poystkartasi

Vin Fiz kompaniyasi, Chicagodagi Armour goʻshtni qayta ishlash zavodining boʻlimi, 1912-yil aprelida Calbraith Perry Rodgers vafotidan soʻng yangi uzumli gazli ichimlik Vin Fizni reklama qilish uchun Quimbydan foydalangan. U reklamalarda oʻzining xarakterli binafsha rangli aviator formasida suratga tushgan[20].

Ingliz kanali parvozi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
La Vie au Grand Air nashrining 27-aprel 1912-yilgi soni, aviator Harriet Quimby bilan. U tarixiy Ingliz kanali parvozi uchun O. Ström & Fils tomonidan tayyorlangan ipak uchish kostyumi va kapyushonli shapka kiygan.
Quimby oʻzining Blériot XI monoplani bilan
Fayl:Portrait of Matilde Moisant (left) and Harriet Quimby (right) Circa 1911-1912.jpg
Matilde Moisant (chapda) va Harriet Quimby (oʻngda), AQShda uchuvchi guvohnomasini olgan birinchi ikki ayol (1911–1912 yillarda)

1912-yil 16-aprelda Quimby Dover, Angliyadan Calais, Fransiya tomon parvoz qilgan, va 59 daqiqa ichida 25 milya (40 km) masofadagi Équihen-Plage, Pas-de-Calaisdagi qirgʻoqda qoʻnib, parvozni yakunlagan. U Ingliz kanalini boshqaradigan birinchi ayol boʻlgan[21].

„Uning asbob-uskunalari faqat soat va qoʻl kompasidan iborat boʻlgan, va uchuvchining qulayligi butunlay beliga bogʻlangan issiq suv idishida edi.“ — Brian Flood, Dover Transport Museum Society raisi[22].

Shu yutuq ommaviy axborot vositalarida kam eʼtibor qozongan, chunki u Titanik okean laynerining 1912-yil 15-apreldagi choʻkishi haqida xabar berilgan kunning ertasiga toʻgʻri kelgan. Ingliz kanalini kesib oʻtish uchun u Blériot 50 monoplanini sotib olgan[23].

Quimbyning uchish mexanikini (oʻngda) oʻz ichiga olgan guruh, uning yerga qulagan samolyotini tekshirmoqda. Samolyot oʻz-oʻzidan Dorchester koʻrfaziga suzib tushib, loyga agʻdarilgan. (Manba: WGBH/NOVA, Louis Blériot ruxsati bilan)

1912-yil 1-iyulda Quimby Squantum Point, Quincy, Massachusettsdagi Uchinchi Harvard-Boston Air Meet tadbirida uchgan.[2] Garchi u ACA tadbirlarida qatnashish uchun ACA sertifikatiga ega boʻlgan boʻlsa-da, Boston uchishi rasmiy tasdiqlanmagan musobaqa boʻlgan. Quimby taxminan 3,000 fut (910 m) balandlikda Boston Light mayogʻiga uchib borgan, keyin qaytib, havo maydonida aylanib uchgan.[24]

Tadbir tashkilotchisi va aviator Charles F. Willardning otasi William A. P. Willard uning yangi ikki oʻrindiqli Blériot XI monoplane samolyotida yoʻlovchi boʻlgan. 1,000 fut (300 m) balandlikda, samolyot nomaʼlum sabablar bilan oldinga egilgan va Willard tashqariga uloqtirilgan. Samolyotni muvozanatlay olmagan Quimby ham tashqariga uloqtirilgan. Ikkalasi ham hayotdan koʻz yumgan, samolyot esa „oʻz-oʻzidan suzib tushib, loyga kirib agʻdarilgan“[1][12][25].

Harriet Quimby 37 yoshida vafot etgan va The Bronx, New Yorkdagi Woodlawn qabristoniga dafn etilgan[26]. Keyingi yili uning qoldiqlari Valhalladagi Kensico Cemetery ga koʻchirildi[27].

[28]

Aktrisa sifatida

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Sarlavha Yil Rol Rejissyor
Lines of White on a Sullen Sea 1909 Baliqchi qiz D. W. Griffith
The Late Harriet Quimby’s Flight Across the English Channel 1912 Oʻzi Nomaʼlum

Muallif sifatida

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Sarlavha Yil Rejissyor
Sunshine Through the Dark 1911 D. W. Griffith
The Blind Princess and the Poet 1911 D. W. Griffith
His Mother’s Scarf 1911 D. W. Griffith
The Broken Cross 1911 D. W. Griffith
Fisher Folks 1911 D. W. Griffith
Harriet Quimby’ga bagʻishlangan kompas-shaklidagi cenotaf favvorasi, Pierce Brothers Valhalla qabristonida, North Hollywood, Los Angeles

Quimby uchun Pierce Brothers/Valhalla Memorial Park Cemetery qabristonida Harriet Quimby Compass Rose Fountain nomli cenotaf oʻrnatilgan. U qabristonning Portal of the Folded Wings yaqinida joylashgan boʻlib, u yerda aviasiya pionerlarining qoldiqlari saqlanadi[29].

1991 yilda AQSh pochta xizmati Harriet Quimby’ni tasvirlovchi 50 sentlik airmail pochta markasini chiqardi[30][31]. Ushbu markalarga „Harriet Quimby: Pioneer Pilot“ yozuvi tushirilgan[13].

U rasmiy ravishda ikki Michigan tarixiy belgida eslatilgan. Ulardan biri Coldwater yaqinida joylashgan[32]. Ikkinchisi Quimby 1875–1888 yillarda yashagan oilaning endi tashlandiq holga kelgan fermasi yaqinida, Arcadia Townshipda oʻrnatilgan[33].

2004 yilda Quimby National Aviation Hall of Famega kiritilgan[34].

2012 yilda Quimby Long Island Air and Space Hall of Fameʼga kiritilgan[35].

Old Rhinebeck Aerodromeda uchishga tayyor Anzani dvigatelli bir oʻrindiqli Blériot XI saqlanadi, u 1909 yilda ishlab chiqarilgan va seriya raqami 56 ni olgan. Quimby 1912 yilda uchgan samolyoti yangi ikki oʻrindiqli boʻlgani uchun, bu eski samolyot uning halokatdagi samolyoti boʻlgan degan gap — urban legend hisoblanadi[36].

San Josedagi Reid–Hillview Airportda Quimby nomi bilan koʻcha bor. Shuningdek, uning nomi bilan Baton Rouge, Louisiana (yaqinidagi aeroport), Saint-Laurent, Quebec (Monrealning shahar atrofidagi hudud) va Opfikon, Switzerlanddagi koʻchalar ham atalgan [manba kerak].

Film va televideniyadagi chiqishlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Quimby ekranlarda bir necha bor tasvirlangan.

  • Uning hayoti 1952-yil 23-martdagi Hallmark Hall of Fame seriyasida „Harriet Quimby“ nomi bilan dramatizatsiya qilingan. Rejissyorligi William Corrigan tomonidan amalga oshirilgan ushbu AQShning dastlabki televideniye mahsuloti Britaniyalik aktrisa Sarah Churchillni Quimby rolida koʻrsatadi.
  • Kanadalik aktrisa Claudette Mink oʻynagan, Quimbyning qisman fantastiklashtirilgan versiyasi 2000-yilgi telefilm Christy: Return to Cutter Gapda namoyon boʻladi; filmda Quimby Cutter Gap yaqinida oʻz bipleynini qoʻnib, bosh qahramon bilan uchrashadi va noxohlangan sevgi uchburchagiga aralashadi (haqiqiy hayotda Quimby faqat bitta qanotli samolyotlarda uchgan va halokatli voqea boʻlguniga qadar faqat kichik xatolarga duch kelgan).
  • 2020-yilda Youtube va boshqa onlayn platformalarda chiqarilgan 28 daqiqalik qisqa film, Sterling Scripts tomonidan tayyorlangan Lady of the Air: The Story of Harriet Quimby, aktrisa Bri Brown orqali Quimby rolida dramatik monologni taqdim etadi; unda u hayoti va oʻlimi holatlarini tasvirlaydi. Film Sterling Brown tomonidan yozilgan[37]

2015-yilda Amerika ommaviy axborot vositalari Allyn Mark, Industry Visions Pictures prezidenti maʼlumotiga tayanib, Quimby hayotini dramatizatsiya qiladigan Aeroplane Angel nomli biografik film tayyorlash rejalari mavjudligini xabar qilgan. 2024-yil holatiga koʻra, ushbu loyiha hali amalga oshmagan[38].

Badiiy adabiyotdagi tasvirlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Harriet Quimby asosida yaratilgan va uning nomi bilan atalgan qahramon 1961-yilda Clifford D. Simak tomonidan yozilgan ilmiy-fantastik roman Time is the Simplest Thingda paydo boʻladi[39]. Quimby telepat va bir vaqtlarda bosh qahramonning sevgilisi sifatida tasvirlangan; hikoya alternativ kelajakda sodir boʻladi. U qatʼiyatli jurnalist va mohir transport vositasi haydovchisi sifatida koʻrsatiladi (haqiqiy Quimby ham shu qobiliyatga ega boʻlgan, ammo Simakning versiyasida u uchuvchi mashinani haydaydi).
  • Quimby 2016-yilda Winston Groom tomonidan yozilgan tarixiy roman El Paso va 1995-yilda Jack Finneyning ilmiy-fantastik roman From Time to Timeda ham paydo boʻladi.
  • Juda fantaziyalashtirilgan Quimby versiyasi 1996-yilda Robert J. Hing tomonidan yozilgan Ulysses: His Story romanida qisqacha paydo boʻladi.

The New York Timesdagi tanlangan maqolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • The New York Times, 11 may, 1911, sahifa 6, „Ayol shim kiyib jasur aviator; Long Island aholisi Miss Harriet Quimby’ning Garden Cityda uchishlarini kashf qiladi“
  • The New York Times, 2 avgust, 1911, sahifa 7, „Miss Quimby uchuvchi litsenziyasini oladi“
  • The New York Times, 5 sentyabr, 1911, sahifa 5, „Qiz tungi uchishadi Richmond yarmarkasida; Harriet Quimby oy nuri ostida tomoshabinlar ustida uchadi“
  • The New York Times, 18 sentyabr, 1911, sahifa 7, „Ayol aviatorlar musobaqasi; Misses Moisant, Quimby, Scott, va Dutrieu Nassau uchishida“
  • The New York Times, 28 sentyabr, 1911, sahifa 2, „Miss Quimby’ning uchishi“
  • The New York Times, 17 aprel, 1912, sahifa 15, „Quimby Angliya Kanali boʻylab uchadi“
  • The New York Times, 21 iyun, 1912, sahifa 14, „Ayol pochtani uchiradi; Miss Quimby Bostonʼdan Nyu-Yorkgacha havo sayohatini rejalashtirmoqda“
  • The New York Times, 2 iyul, 1912, sahifa 1, „Miss Quimby havo kemasidan tushib vafot etdi“
  • The New York Times, 3 iyul, 1912, sahifa 7, „Quimby fojiasi tushuntirilmagan“
  • The New York Times, 4 iyul, 1912, sahifa 7, „Harriet Quimby uchun xizmatlar kechasi“
  • The New York Times, 5 iyul, 1912, sahifa 13, „Harriet Quimby’ni madh etadi“
  • The New York Times, 7 iyul, 1912, jurnal, „Aviatsiya nafaqat xavfli, balki beparvo boʻlganda“
  1. 1 2 3 „Harriet Quimby“. National Air and Space Museum (2021-yil 29-oktyabr).
  2. 1 2 „Miss Quimby Dies In Airship Fall. Noted Woman Aviator and W.A.P. Willard, Passenger, Are Thrown 1,000 Feet“ (1912-yil 2-iyul).
  3. „Michigan Historic Site: Harriet Quimby“. The Historic Marker Database. Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  4. 1 2 3 4 „Harriet Quimby“. Aerospace Pioneers. Federal Aviation Administration.
  5. „Harriet Quimby“. AQShning Parvoz yuz yilligi komissiyasi.
  6. Maschke, Ruby (4-iyul 1996). „Thumb Prints: A trip to Arcadia, Part II“. The Harbor Beach Times. 5-bet. 2023-yil 30-iyunda olingan.
  7. "United States Census, 1880," database with images, FamilySearch (https://www.familysearch.org/ark:/61903/1:1:MWST-ZR3 : January 14, 2022), Hattie in household of William, Arcadia, Manistee, Michigan, United States; citing enumeration district, sheet, NARA microfilm publication T9 (Washington, D. C.: National Archives and Records Administration, n.d.), FHL microfilm.
  8. „Harriet Quimby, Childhood Home, Registered Michigan Historic Site“. The Historic Marker Database. Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  9. Dahler, Don. Fearless Harriet Quimby: A Life Without Limit. New York: Princeton Architectural Press, 2022 37–40-bet. ISBN 9781648960352. 
  10. 1 2 3 Tallman, Jill W. „Thanks, Harriet“. AOPA Pilot (2011-yil 2-avgust). 2014-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 21-dekabr.
  11. „Harriet Quimby profile“. The National Aviation Hall of Fame. Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  12. 1 2 „Harriet Quimby profile“. centennialofflight.net. Qaraldi: 2015-yil 10-may.
  13. 1 2 3 4 „Harriet Quimby“ (en). www.cradleofaviation.org. Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  14. „Celebrating pilot Harriet Quimby, America's 1st female pilot“. Fédération Aéronautique Internationale (2021-yil 17-may).
  15. Dunyodagi birinchi litsenziyaga ega ayol uchuvchi yevropalik Raymonde de Laroche edi.
  16. „An American Lady Aviator“. Flight (1911-yil 26-avgust). Qaraldi: 2012-yil 16-may.
  17. Girl Flies by Night at Richmond Fair: Harriet Quimby Darts About in the Moonshine Above an Admiring Crowd. Tempted To Cross Harbor But Flits Back In Seven Minutes to an Anxious Mother and a $1,500 Check – Lee Hammond Up, Too. (1911-yil 5-sentyabr), s. 5.
  18. Quimby, Harriet. „The Dangers of Flying and How to Avoid Them“. Leslie's Weekly (1911-yil 31-avgust). Qaraldi: 2024-yil 17-iyun.
  19. Internet Movie Database, Harriet Quimby IMDb; accessed April 16, 2009.
  20. Holden, Henry M. „Vin Fiz reborn“. Airport journal (2007-yil oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 30-oktyabr.
  21. „Miss Quimby Flies The Channel“Flight April 20, 1912
  22. „Harriet Quimby, the forgotten cross-Channel female flying pioneer“ (en-GB). BBC News (2025-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 15-noyabr.
  23. „Harriet Quimby“ (en). airandspace.si.edu (2021-yil 29-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  24. „Harriet Quimby Crash, 1912“. CelebrateBoston.com. Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  25. Ironik tarzda, vafotidan kamroq bir oy oldin Quimby uchuvchilarni samolyotdan yiqilishdan saqlaydigan kamarlar haqida maqola yozgan (Harriet Quimby, "New Things in the Aviation World, " Leslieʼs Illustrated Weekly, 6-iyun 1912)
  26. „Harriet Quimby“. www.centennialofflight.net. Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  27. „Aeronautics – Harriet Quimby“. Aeronautics Learning Laboratory for Science Technology and Research. Florida International University (2004-yil 20-dekabr). 2017-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 13-aprel.
  28. „Harriet Quimby“. IMDb. Qaraldi: 2019-yil 31-mart.
  29. Gant, Kelli „Our History 99s in Aviation History Women in Involved Aviation“ (en). The Ninety-Nines, Inc. (2024-yil 14-mart). Qaraldi: 2024-yil 14-mart.
  30. Sama, Dominic. „Stamp Honors First Woman Licensed Pilot“. Knight-Ridder Newspapers (1991-yil 28-aprel). Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  31. „50c Harriet Quimby single“ (en). Smithsonian Institution. Qaraldi: 2021-yil 25-oktyabr.
  32. „Harriet Quimby“. The Historical Marker database. 2019-yil 3-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  33. „Harriet Quimby Childhood Home“. The Historical Marker database. 2019-yil 3-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  34. „Harriet Quimby profile“. The National Aviation Hall of Fame. Qaraldi: 2016-yil 3-oktyabr.
  35. Melanson, Alana. „Fitchburg pays tribute to first woman to fly across English Channel“. Fitchburg, Massachusetts: Sentinel & Enterprise (2012-yil 16-may). Qaraldi: 2012-yil 16-may.
  36. Pat Trenner. „Did Harriet Quimby's Blériot End Up in New York?“. airspacemag (2013-yil 15-aprel). Qaraldi: 2016-yil 2-mart.
  37. „Lady of the Air: The Story of Harriet Quimby“. YouTube (2020-yil 8-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 13-iyun.
  38. „Hollywood Women Producers, Directors and Casting Agents Would Be Top Box Office Winners by Producing "True" Adventure Stories for Women: Industry Visions Pictures Reports“. Marketwired (2015-yil 30-mart). Qaraldi: 2024-yil 13-iyun.
  39. Kitob nashr etilishidan oldin, u Analog Science Fiction and Fact jurnalida The Fisherman nomi bilan seriyalangan

Tashqi havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]