Kontent qismiga oʻtish

Hamza az-Zayyat

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Abu Imora

Hamza ibn Habib az-Zayyat

At-Taymiy
Shaxsiy maʼlumotlar
Tavalludi hijriy 80
Vafoti hijriy 156
milodiy 772
Hulvan
Dini Islom
Tavallud shahri Kufa
Ota-onasi
  • Habib az-Zayyat at-Taymit (otasi)
Tanilgan sohasi Qiroatning yetti kanonik rivoyatchisidan biri

Abu Imora Hamza Ibn Habib az-Zayyat at-Taymiy, (Hamza az-Zoiyyot nomi bilan mashhur; hijriy 80 – 156) – qiroatning yetti kanonik rivoyatchisidan biri[1]. Unga „az-Zayyot“ unvoni berilgan, chunki Hulvanga tabiiy yogʻlarni tashib, keyin esa Kufaga pishloq va yongʻoq olib kelish bilan shugʻullanardi. U fors millatiga mansub edi.

Uning qiroat uslubi tarixiy Kufa shahrida, yaʼni ona yurtida, afzal koʻrilgan uchta anʼanaviy uslubdan biri edi. Az-Zayyatning oʻzi Qur’on tilovatini al-Aʼmashdan oʻrgangan boʻlib, al-Kisoʻiy uning shogirdlaridan biri edi[4]. Uning uslubini saqlab qolgan va yoygan ikkita asosiy shogird Xolaf al-Bazar va Xallad edi[3]. Az-Zayyat uning tanqidchilaridan xoli emas edi: Ahmad ibn Hanbal oʻzining qiroatidagi baʼzi xususiyatlarini juda yomon koʻrar edi, qiroatchi hamkasbi Abu Bakr ibn Ayyosh uning oʻqish uslubini bid’at deb hisoblardi.

Az-Zayyat Qur’on mutolaasidan tashqari arab grammatikachisi va tilshunosi sifatida ham tanilgan. Biroq, uning soʻnggi ikki sohadagi saʼy-harakatlari koʻp jihatdan tan olinmagan va ayniqsa Basra aholisi uning yoʻlini yoqtirmagan va grammatik xatolar borligini daʼvo qilgan.

Milodiy 772-yilda (hijriy 156-yil) 76 yoshida Hulvanda vafot etgan.

  1. 1,0 1,1 Muhammad Ghoniem and MSM Saifullah, The Ten Readers & Their Transmitters. (c) Islamic Awareness. Updated January 8, 2002; accessed April 11, 2016.
  2. Claude Gilliot, Creation, pg. 51.
  3. 3,0 3,1 Shady Hekmat Nasser, Ibn Mujahid and the Canonization of the Seven Readings, p. 129. Taken from The Transmission of the Variant Readings of the Qur’an: The Problem of Tawaatur and the Emergence of Shawaadhdh. Leiden: Brill Publishers, 2012. ISBN 9789004240810
  4. Ibn Khallikan, Deaths of Eminent Men and History of the Sons of the Epoch, vol. 4, pg. 478. Trns. William McGuckin de Slane. Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, 1843.