Gullash

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Bodom guli
Gilos gullari, Parij. Toʻliq gullashi

Botanikada gullash — bu tosh mevali daraxtlarning gullari (Prunus turi va shunga oʻxshash koʻrinishga ega boʻlgan baʼzi boshqa oʻsimliklar bahorda maʼlum vaqt davomida moʻl-koʻl gullaydi. Apelsin gullari xalq tilida ham shunday deyiladi. Shaftoli gullari (shu jumladan nektarin), koʻpchilik olcha gullari va baʼzi bodom gullari odatda pushti rangga ega. Oq rangda esa Olxoʻri gullari, olma gullari, apelsin gullari, baʼzi gilos gullari va koʻpchilik bodom gullari shu rangda boʻlishadi[1].

Gullar asalarilar kabi changlatuvchilarni gulchang bilan taʼminlaydi va daraxtlar changlanishni boshlagach meva tugish orqali koʻpayib boradi[2].

Oʻsimliklardan foydalanish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Apelsin guli

Qadimgi Finikiyaliklar bodom gullarini asal va siydik oʻrniga tonik sifatida ishlatishgan va mushaklar kuchini berish uchun ularni güveç va gruellarga sepganlar. Maydalangan gulbarglarni teri dogʻlari, quruq teri va quyoshdan himoyalanish uchun banan yogʻi bilan aralashtirilib ishlatishgan[3].

Oʻsimlikshunoslikda qisqichbaqa olma furunkul, xoʻppoz, parchalanish, yaralar, yoʻtal, shamollash va angedan tortib buyrak kasalliklari va shunga oʻxshash boʻlgan boshqa kasalliklarni davolashda ishlatilgan. Oʻrta asrlarda olma va olma gulidan tayyorlangan koʻplab taomlar boʻlgan. Bahorda rohiblar va tabiblar gullarni yigʻib, asalari zouqalanishi va boshqa hasharotlar uchun saqlab qolishgan[4]. 17-asrda Italiyada shaftoli gullari koʻkarishlar, toshmalar, ekzemada davo uchun foydalaniladi[5].

Xitoy va Janubi-Sharqiy Osiyodan kelib chiqqan eng qadimgi apelsin turlari savdo yoʻllari orqali gʻarbgacha kirib borgan[6].

Qadimgi yunon tabobatida olxoʻri gullari tish emalidan qon ketishini, ogʻiz yaralarini davolash va emalidan boʻshashgan tishlarni davolash uchun ishlatilgan. Olxoʻri gullari adaçayı barglari va gullari bilan aralashtirilgan olxoʻri sharobida yoki olxoʻri konyakida omoq va ogʻiz kasalliklarini ogʻriqsizlantirish va ogʻizdan yoqimsiz hidni ketkazish uchun ogʻiz chayish vositasi sifatida ishlatilgan[7].

Gullar bayramlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hanami (yaponcha: 花見?, "flower viewing") gullarning oʻtkinchi goʻzalligidan bahramand boʻlish anʼanaviy yapon odatidir[8].

Angliya, Wales va Shimoliy Irlandiyada Milliy trest odamlarni ijtimoiy tarmoqlar orqali gullar tasvirlarini baham koʻrishga undash orqali bahorning birinchi alomatlari haqida xabardorlikni oshirishni maqsad qilgan. Bu challangeni #BlossomWatch ekologik harakat tashkilotchilari ogohlik kampaniyasini tashkil qiladi[9].

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Havola[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Xushboʻy ekstraktsiya

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Anna-Louise Taylor. „What is Britain's best blossom?“. BBC Nature (13-mart 2012-yil).
  2. Colby Eierman. Fruit Trees in Small Spaces. Timber Press, 2012 — 29 bet. ISBN 978-1-60469-190-0.  Arxivlandi 2021-09-28 Wayback Machine saytida.
  3. Margaret Roberts. Edible & Medicinal Flowers. Interpak Books, 2000 — 2 bet. ISBN 978-0-86486-467-3. 
  4. Margaret Roberts. Edible & Medicinal Flowers. Interpak Books, 2000 — 24 bet. ISBN 978-0-86486-467-3. 
  5. Margaret Roberts. Edible & Medicinal Flowers. Interpak Books, 2000 — 59 bet. ISBN 978-0-86486-467-3. 
  6. Margaret Roberts. Edible & Medicinal Flowers. Interpak Books, 2000 — 57 bet. ISBN 978-0-86486-467-3. 
  7. Margaret Roberts. Edible & Medicinal Flowers. Interpak Books, 2000 — 62 bet. ISBN 978-0-86486-467-3. 
  8. Sosnoski, Daniel. Introduction to Japanese culture. Tuttle Publishing, 1996 — 12 bet. ISBN 0-8048-2056-2. „hanami.“ 
  9. „Blossom watch day: National Trust urges UK to share blooms“ (en). the Guardian (24-aprel 2021-yil). Qaraldi: 15-iyul 2022-yil.

Tashqi havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]