Goffman Avgust Vilgelm

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

GOFFMAN (Hoffman) Avgust Vilgelm (1818.8.4, Gissen — 1892.5.5, Berlin) — nemis organik kimyogari. London kimyo jamiyati prezidenti (1861 y.dan). Germaniya kimyo jamiyati asoschisi va uning birinchi prezidenti (1868—92). London Qirollik kimyo kolledji direktori (1845—65). Berlin universiteti prof. (1865 y.dan). Asosiy ishlari aromatik birikmalar, jumladan boʻyagich moddalar sinteziga bagʻishlangan. Toshkoʻmir smolasi tarkibida anilin va xinolin borligini aniqlagan (1841). Toshkoʻmir chirkidan benzol ajratib olgan (1845) va uni nitroben-zolga aylantirgan, nitrobenzolni qaytarish yoʻli bilan anilin hosil qilgan. Etil yodid S2N5 ga ammiak taʼsir ettirib aminlar sintez qilish usulini taklif etgan (1850; q. Goffman reaksiyalari). Qizil anilin boʻyagich (fuksin)ni sintez qilgan (1858) va uning tarkibini aniqlagan (1861). K. A. Marsius bilan hamkorlikda S6N5—NH— CH3-^CH3-C6H4-NH2 koʻrinishidagi qayta guruxlanishni (1871), birlamchi aminlarning izonitrillarga aylanishini kashf qilgan (1881). Kislota amidlaridan alifatik, yogʻ-aromatik va geterotsiklik aminlar olish usuli (Goffman qayta guruhlanishi) ni taklif qilgan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil