Gʻozi yunus

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Gʻozi yunus (taxallusi; asl nomi Yunusov Gʻozi Mahammad) (1889, Toshkent — 1942, Vologda, Rossiya) — dramaturg , tanqidchi, jurnalist, tarjimon. Baroqxon-Navroʻz Ahmad madrasasida tahsil olgan. "Turon" truppasida ishtirok etgan. "Ochlarga yordam qoʻmitasi"da sarkotib (1917). 1918—20 yillarda "Ishchilar dunyosi" va "Turk ROSTA"da boʻlim mudiri va masʼul muharrir. "Mehnatkashlar tovushi" gaz. tashkilotchisi va masʼul muharriri (1919). 1920—24 yillarda "Ishtirokiyun", "Qizil bayroq", "Turkiston" gaz.larida adabiy xodim, masʼul muharrir, boʻlim mudiri. 1923 yilda "Mushtum" jur.ni tashkil etgan. Shuningdek, 1918—20 yillarda "Nashri Gʻozi Yunus" xususiy nashriyotini tashkil qilgan va ilmiy-badiiy asarlarni chop etib. tarqatgan. 20-yillar 2-yarmida magbuotda shoʻro hukumati siyosatini fosh etuvchi maqola. reportaj, hajviyalar eʼlon qilgani uchun firqadan oʻchirilib. ishdan boʻshatilgan. 1926—37 yillarda "Qizil Oʻzbekiston" gaz.da, "Oʻzdavnashr"da, "Qishloq xoʻjaligi" jur.da musahhih.

Gʻ.Yu. milliy matbuotda faol qatnashgan. U "Gʻus". "Gʻurt", "Qoʻrqoq ayyor", "Bogʻbon", "Toʻqmoq", "Sha-paloq maxdum" kabi 30 dan ortiq taxallus qoʻllagan. U matbuotda milliy teatr, dramaturgiya. rejissu-ra, ijrochilik sanʼatining dol-zarb muammolarini koʻtargan. "Zahhoki Moron" (4 pardali drama, 1920), "Turma xotiralari yexud haqsizlik kasofati" (sheʼriy dos-togʻq 1917) kabi asarlar mualli-fk. V.Bartoldning "Is.tom tari-xi", L.Tolstoyning "Bo.talik" va boshqa asarlarni oʻzbek tiliga tarjima qilgan.

1937 yilla qamoqqa olinib. Vologda viloyatiga surgun qilingan. 1942 yilda ochlikdan vafot etgap. 1957 yil 22 yanvarda oklangan.

Sirojiddin Ahmedov.