Fyuzelyaj

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Fyuzelyaj (frans. suseau — urchuq) — aviatsyyada — uchish apparata {vertolyot, gidrosamolyot, samolyot) ning ekipaj aʼzolari, yoʻlovchilar, yuklar va jihozlar uchun moʻljallangan korpusi. Apparatning qanotlari, dum kanotlari, baʼzan, shassi (tana) va kuch qurilmasini oʻzaro bogʻlab turadi. Asosiy qismlari karkas ("sinch", qobirgʻa) va krplamadan iborat. Asosan, suyri (shamol siypab oʻtib ketadigan) shakdda yasaladi. F.ning fermali (fazoviy fermadan iborat), balkali (boʻylama va kundalang balkalar, yaʼni lonjeron, stringer va shpangoutlardan iborat) va aralash (odd qismi fermali, orqa qismi balkali va aksincha) xillari boʻladi.

Tovushdan tez uchar samolyotlar F.ining tumshuq qismi uchli (oʻta suyri) kilib yasaladi. Shunda ularning aerodinamik xossalari yaxshilanadi. Gondolatsd dum qanot maxsus balkalarga oʻrnatiladi. Gidrosamolyotning F.i qayiq shaklida yasaladi.