Finlandiya milliy muzeyi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Finlyandiya Milliy muzeyi ( fin: Kansallismuseo , Swedish ) Finlyandiya tarixini tosh davridan to hozirgi kungacha bo'lgan obyektlar va madaniy tarix orqali taqdim etadi. Finlyandiya milliy roman uslubidagi bino Xelsinki markazida joylashgan va Finlyandiya merosi agentligining bir qismidir (2018-yilgacha Milliy antikvarlar kengashi), Madaniyat va taʼlim vazirligi huzurida bo'lgan. [1]

Bino[tahrir | manbasini tahrirlash]

Binoning asl eskizi

Milliy muzey binosi Gesellius, Lindgren, Saarinen arxitektor kompaniyasi tomonidan loyihalashtirilgan. Binoning tashqi ko'rinishi Finlyandiyaning o'rta asr cherkovlari va qal'alarini aks ettiradi. Arxitektura milliy romantizmga, interyer esa asosan art nouveauga tegishli. Muzey 1905-yildan 1910-yilgacha qurilgan va 1916-yilda jamoatchilik uchun ochilgan. [2] Muzey 1917-yilda Finlyandiya mustaqillikka erishganidan keyin Finlyandiya milliy muzeyi nomini oldi. Oxirgi mukammal ta'mirdan so'ng muzey 2000-yil iyul oyida qayta ochildi [3]

Muzeyning kirish zali shiftida Akseli Gallen-Kallela tomonidan chizilgan milliy epik Kalevala mavzusidagi shift freskalari mavjud bo'lib, ularni kirish to'lovisiz ko'rish mumkin. 1928-yilda chizilgan freskalar Gallen-Kallela tomonidan 1900-yilda Parij Jahon ko‘rgazmasining Finlyandiya pavilyonida chizilgan freskalar asosida yaratilgan [3]

Ko'rgazmalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Milliy muzeyning doimiy ko'rgazmalari qismlarga bo'lingan. Tangalar, medallar, ordenlar va bezaklar, kumush, zargarlik buyumlari va qurol -yarog'lar kolleksiyalari mavjud. Finlyandiyaning tarixdan oldingi tarixi, Finlyandiya jamiyati va madaniyatining rivojlanishi o'rta asrlardan 12-asrdan 20-asr boshlarigacha Shvetsiya qirolligi davridan Rossiya imperiyasi davrigacha, Finlyandiya xalq madaniyati 18-19-asrlarda qishloqda hayot kechirilgan.

Kolleksiyalar, shuningdek, Koloradodagi qoya turar-joylaridan Mesa Verde artefaktlarini o'z ichiga olgan. Bular muzeyga finlyandiyalik shved tadqiqotchisi Gustaf Nordenskiöld tomonidan sovg'a qilingan. Ular Qo'shma Shtatlardan tashqarida Mesa Verde buyumlarining eng keng to'plamini va Amerika qit'asidan tashqarida mahalliy Amerikaning eng katta kolleksiyalaridan birini o'z ichiga olgan. [4] 2019-yilda artefaktlarning bir qismini Amerika Qo‘shma Shtatlarining tub aholisi vakillariga qaytarishga qaror qilindi, shu bilan birga 600 ga yaqin buyumni saqlash va ko‘rgazmaga qo‘yishga kelishib oldi. [5] [6]

Kumush xonada gaz portlashi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2006-yil 23-yanvar dushanba kuni Kumush xonadagi Milliy muzeyda portlash sodir bo'ldi, bu portlash suvning quritilgan drenaji orqali drenajdan supurgi shkafiga oqishi va tozalash shkafidagi elektr taqsimlash kabinasidan uchqun chiqishi natijasida yuzaga kelgan. Metanning ikkita manbasi bor edi; yaqin atrofdagi Museokatu ko'chasi ostidagi gaz quvuridan sizib chiqishi yoki kanalizatsiyada o'z-o'zidan paydo bo'lgan gaz. Keyinchalik politsiya tekshiruvlari sabab gaz quvurining sizib chiqishi ekanligini aniqladi. Muzeyning Kumush xonasidagi 200 dan ortiq kumush buyumlardan aksariyat vitrinalar va 49 dona portlash natijasida shikastlangan, garchi ularning aksariyati yengil bo'lsa-da. Hech kim jabrlanmadi. [7] [8] Xuddi shu yili barcha obyektlar muvaffaqiyatli ta'mirlandi. Kumush xona 2007-yil boshida yana jamoatchilik uchun ochildi.

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Finnish National Board of Antiquities web site.
  2. „Historiaa“. Kansallismuseo. Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
  3. 3,0 3,1 „National Museum of Finland“. The European Museums Network. Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
  4. FitzGerald, Michael C., "The Majesty of Mesa Verde" in Wall Street Journal, 13 March 2009, p. W12.
  5. „Mesa Verde“. Kansallismuseo. Qaraldi: 1-iyul 2020-yil.
  6. „Finland to repatriate American Indian artefacts to the United States from its national collections“. Kansallismuseo (3-oktabr 2019-yil). Qaraldi: 1-iyul 2020-yil.
  7. „Kansallismuseon räjähdys johtui maakaasusta“. Ilta-Sanomat (17-fevral 2006-yil). Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.
  8. Kokko, Karri. „Museot elävät monenlaisten vaarojen alaisina“. Suomen Kuvalehti (20-mart 2009-yil). Qaraldi: 29-iyun 2020-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]