Kontent qismiga oʻtish

Fil (shaxmat)

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Oq fil
Qora fil

Fil (♗, ♝) – shaxmatdagi donalardan biri. U faqat diagonal yoʻnalishda harakatlanadi va shu yoʻnalishda raqib figurasini urishi mumkin. Fil boshqa sipohlar ustidan sakrab oʻtolmaydi. Har bir oʻyinchi oʻyinni ikkita fil bilan boshlaydi. Oq fillarning boshlangʻich joylari – c1 va f1, qora fillar esa c8 va f8 kvadratlarida joylashadi.

Joylashuvi va harakatlanishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shoh tomonidagi fil oq tomon uchun f1 katakka, qora tomon uchun esa f8 katakka joylashtiriladi. Farzin tomoidagi fil esa oqda c1 katakda, qorada esa c8 katakda joylashadi.

Nomlarning tarjimalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Shaxmat donalari nomi haqida umumiy ma’lumot
Tillar
Afrikaans L Loperyuguruvchi
Albancha F Fili / Oficerifil
Arab tili ف فيل (fīl)fil
Ozarbayjon turkchasi F Filfil
Armancha Փ Փիղ (P῾ił)fil
Bask tili A Alfila
Belaruscha (Taraškievica) А афіцэрofitser
Bengali H গজ / হাতি (gôj / hāti)Fil
Bolgarcha О офицерofitser
Katalancha A alfil
Xitoycha B 象 (xiàng)fil
Chex tili S střelecmergan
Dan tili L løberyuguruvchi
Niderland tili L loper / raadsheeryuguruvchi / maslahatchi
Inglizcha B bishop
Esperanto K kurierochopar
Estoncha[1] O odanayzador
Fincha L lähettichopar
Fransuzcha F foumasxaraboz
Galisiyaliklar tili B bispofil
Gruzincha კ კუ (ku)toshbaqa
Nemischa[2] L Läuferyuguruvchi
Yunoncha Α αξιωματικός (axiomatikós)ofitser
hindcha O ऊँट (ūṁṭ)tuya
Ivritcha ר רץ (Ratz)yuguruvchi
Xausa G giwafil
Vengercha F futóchopar
Islandcha B biskupfil
Ido E episkopofil
Indonez tili G gajahfil
Slavyanlararo tili L lovecovchi
Irlandcha E easpagfil
Italyancha A alfierebayroqdor
Yaponcha B ビショップ (bishoppu)
Java tili M mentrivazir
Kannada tili ರ ರಥ (ratha)izvosh
Qozoqcha П піл (pıl)fil
Koreyscha B 비숍 (bi syob)
Lotin tili A signifer / cursor / stultus / alphinusbayroqdor / xabarchi / ahmoq
Latishcha L laidnis
Litva tili R rikisLitva harbiy qo‘mondoni
Luxembourgish L Leeferyuguruvchi
Makedoncha L ловецovchi
Malayalam B ആന (aana)fil
Marathi O उंट (Unṭ)tuya
Mongol tili Т тэмээ (temee)tuya
Norvegcha Bokmål L løperyuguruvchi
Norvegcha Nynorsk L løparyuguruvchi
Oriya B ହାତୀ (hati)fil
Oromo
Forscha ف فیلfil
Polyakcha G goniec / lauferchopar
Portugalcha B bispofil
Rumincha N nebunahmoq
Ruscha С слон (slon)fil
Gel tili E easbaigyepiskop
Serb-xorvat tili L lovac / strijelac / laufer (Л ловац / стрелац / лауфер)ovchi / kamonchi / yuguruvchi
Shimoliy Sotho Mp Mopišopo
Sitsiliancha A alferu
Slovakcha S strelecovchi
Slovencha L lovecovchi
Ispancha A alfil
Shved tili L löpareyuguruvchi
Tamilcha B அமைச்சர் / மந்திரி (amaicchar / manthiri)vazir
Telugu శకటు (śakaţu)
Tay tili ค โคน (khon)
Turkcha F filfil
Ukraincha C слон (slon)fil
Urdu فيلہ (fīlah)
Vyetnamcha T tượng / tịnh / voifil
Valliycha E esgobyepiskop
  1. ↑ Estonicha shaxmati atamalari Ado Grenzstein tomonidan ishlab chiqilgan..
  2. ↑ „Handbook“. www.fide.com. — „The pieces bear the names: Koenig, Dame, Turm, Laeufer, Springer, Bauer“. Qaraldi: 2019-yil 22-mart.
  • Barden, Leonard (1980), Play better chess with Leonard Barden, Octopus Books Limited, p. 10, ISBN 978-0-7134-8769-5
  • Brace, Edward R. (1977), An Illustrated Dictionary of Chess, Hamlyn Publishing Group, pp. 34–35, ISBN 1-55521-394-4
  • Davidson, Henry (1981), A Short History of Chess (1949), McKay, ISBN 0-679-14550-8
  • Fine, Reuben; Benko, Pal (2003), Basic Chess Endings (1941), McKay, ISBN 0-8129-3493-8
  • Fiske, Willard (1905), Chess in Iceland and in Icelandic literature, with historical notes on other table games (1905), The Florentine typographical society
  • Golombek, Harry (1976), Chess: A History, Putnam, ISBN 0-399-11575-7
  • Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996) [First pub. 1992], "bishop", The Oxford Companion to Chess (2nd ed.), Oxford University Press, p. 41, ISBN 0-19-280049-3
  • Kurzdorfer, Peter (2003), The Everything Chess Basics Book, Adams Media, ISBN 978-1-58062-586-9
  • Mednis, Edmar (1990), Practical Bishop Endings, Chess Enterprises, ISBN 0-945470-04-5
  • Müller, Karsten; Lamprecht, Frank (2001), Fundamental Chess Endings, Gambit Publications, ISBN 1-901983-53-6
  • Murray, H. J. R. (1913), A History of Chess, Oxford University Press, ISBN 0-19-827403-3
  • Reinfeld, Fred (1947), Reinfeld on the End-game in Chess, Dover Publications