Kontent qismiga oʻtish

Feroz Khan

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Feroz Xon
Tavalludi
Zulfiqor Ali Shoh Xon

25-sentyabr 1939-yil
Vafoti 27-aprel 2009-yil(2009-04-27)
(69 yoshda)
Bangalor, Karnataka, Hindiston
Fuqaroligi Hindiston va Hindiston ittifoqi
Kasbi Aktyor, film muharriri, prodyuser, rejissyor
Faoliyat yillari 1956—2007-yillar
Turmush oʻrtogʻi
Sundari
(turm. 1965; ajr. 1985)
Bolalari 2, Fardin Xon
Mukofotlari Filmfare Lifetime Achievement Award 2001[1].

Feroz Xon (inglizcha: Feroz Khan, Zulfiqar Ali Shah Khan, ruscha: Фероз Хан, Зульфикар Али Шах Хан, Zulfiqor Ali Shoh Xon 1939-yil 25-sentyabr- 2009-yil 27-aprel)[2] — hind kinosidagi faoliyati bilan mashhur boʻlgan hind aktyori, kino muharriri, prodyuseri va rejissyori edi. U oʻz faoliyati davomida 60 dan ortiq filmlarda suratga tushgan va Bollywoodning mashhur uslub ikonalaridan biriga aylangan[3][4][5]. Xon „Aurat“ (1967), „Safar“ (1970), „Mela“ (1971), „Upaasna“ (1971), „Apradh“ (1972), „Khotte Sikkay“ (1974), „Kala Sona“ (1975), „Dharmatma“ (1975), Qurboniy (1980) kabi filmlardagi rollari bilan tanilgan. U Janbaaz (1986), Dayavan (1988), Meet Mere Man Ke (1991), Yalghaar (1992), Prem Aggan (1998), Janashin (2003) kabi filmlarda ham rejissyorlik qilgan va rol ijro etgan[5][6]. U 1970-yilda Aadmi Aur Insaan uchun Filmfare eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor mukofotini qoʻlga kiritdi va 2000-yilda Filmfare Lifetime Achievement mukofotiga sazovor boʻldi[1]. U hindistonlik Clint Eastwood nomi bilan mashhur[7].

Feroz Xon 1939-yil 25-sentabrda Hindistonning Bangalor shahrida Afgʻonistonning Gʻazna shahridan boʻlgan afgʻon „Sodiq Ali Xon Tanoli“ oilasida tugʻilgan va uning onasi Fotima fors boʻlgan[8][9][10][11]. Xon Bishop Cotton Boys School va Bangalordagi Sent-Jermen oʻrta maktabida tahsil olgan. Uning ukalari — Shoh Abbos Xon (Sanjay Xon), Shohrux Shoh Ali Xon, Samir Xon va Akbar Xon. Uning opa-singillari Xurshid Shohnavar va xalq orasida Dilshod bibi nomi bilan mashhur boʻlgan Dilshod begim shayxdir[12][13][14][15]. Bangalorda oʻqigandan soʻng, u Bombeyga (hozirgi Mumbay) sayohat qildi va u yerda 1960-yilda Didida ikkinchi yetakchi sifatida debyut qilgan[16][17].

1960—1970-yillarning boshlarida u yulduzlarga qarshi past byudjetli trillerlar yaratdi. 1962-yilda u ingliz tilidagi „Tarzan Hindistonga boradi“ nomli filmda Simi Garewal bilan birga rol ijro etgan. Uning birinchi katta hiti 1965-yilda, Fani MajumdarningOonche Log“ (1965) filmi bilan boʻlib, u yerda ekran sanʼatkorlari Raaj Kumar va Ashok Kumar bilan birga rol ijro etgan va eʼtiborga molik sezgir ijroni namoyish etdi. Undan keyin Samson, Ek Sapera Ek Lootera va Char Darvesh kabi kichik byudjetli filmlar paydo boʻldi[18][19]. Aadmi Aur Insaan (1969) filmi bilan Xon ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli uchun birinchi Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi. Uning boshqa hit filmlari Xotey Sikkay, Geeta Mera Naam, Pyasi Sham, Shankar Shambhu va Safar edi. U haqiqiy hayotdagi ukasi Sanjay Xon bilan birga „Upaasna“ (1967), „Mela“ (1971) va „Nagin“ (1976) filmlarida suratga tushgan. U 1971-yilda muvaffaqiyatli prodyuser va rejissyor boʻldi, shu sababli oʻzining birinchi rejissyorlik filmi Apradh bilan etakchi odam sifatida oʻzining martaba imkoniyatlarini yaxshiladi, bu film Germaniyada avtopoygani koʻrsatadigan birinchi hind filmi edi; Mumtaaz uning hamkasbi edi. U 1975-yilda Afgʻonistonda suratga olingan birinchi hind filmi boʻlgan „Dharmatma“ filmida prodyuserlik qilgan, rejissyorlik qilgan va bosh rolni ijro etgan, shuningdek, uning prodyuser, rejissyor va yulduz sifatidagi birinchi blokbasteri boʻlgan va aktrisa Xema Malini filmda rol ijro etgan[20]. Ushbu film HollywoodningChoʻqintirgan ota“ (The Godfather) filmidan ilhomlangan.

U shuningdek, panjabilik „Bhagat Dhanna Jat“ (1974) filmida rol ijro etgan. 1980-yilda u Vinod Khanna va Zeenat Aman bilan birgalikda „Qurboniy“ filmida prodyuserlik, rejissyorlik qildi va rol ijro etdi, bu uning faoliyatidagi eng katta xit boʻldi va „Aap Jaisa Koi“ esda qolarli treki bilan mashhur Pokiston pop qoʻshiqchisi Nazia Hassanning qoʻshiqchilik faoliyatini boshladi[19]. 1986-yilda u „Janbaaz“ filmida rejissyorlik qildi va rol oʻynadi, bu film kassada xit boʻlgan[21], unda barcha yulduzlar ishtirok etgan va ajoyib qoʻshiqlar va ajoyib kinematografiyaga ega edi. 1988-yilda u „Dayavan“ filmini ham oʻzi boshqargan va rol ijro etgan, bu „Nayakan“ nomli hind tamil filmining remeyki edi. 1991-yilda u Mehul Kumar rejissyori boʻlgan Meet Mere Man Ke filmida rol ijro etdi. „Yalghaar“ (1992) filmida rejissyorlik qilib, bosh rolni ijro etganidan soʻng 11 yil davomida aktyorlik faoliyatidan uzoq tanaffus oldi. U oʻgʻli Fardin Xonning kino faoliyatini 1998-yilda „Prem Aggan“ filmi bilan boshladi, ammo bu kassa portlashi edi. 2003-yilda u oʻgʻli Fardin bilan birga bosh rolni ijro etgan „Janasheen“ filmiga prodyuserlik va rejissyorlik qilgan. Bu film uning 11 yildan soʻng aktyorlikka qaytishini belgilab berdi va u rejissyorlik qilgan soʻnggi filmi ham boʻldi. U oʻz filmlarida sport avtomobillaridan tashqari ijro etuvchi hayvonlardan ham foydalangan — Janashinda shimpanze va sherdan foydalanilgan. U 2005-yilda oʻgʻli bilan birga „Ek Khiladi Ek Haseena“ filmida yana rol ijro etdi. U 2007-yilda „Xush kelibsiz“ komediya filmida soʻnggi marta suratga tushdi.

Shaxsiy hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Feroz Xon 1965-yilda Sundari Xonga uylandi va ular 1985-yilda ajrashishdi[22]. Ularning Laila Xon (1970-yilda tugʻilgan) va Fardin Xon (1974-yilda tugʻilgan) ikki farzandi bor. Fardin Bollywoodning sobiq aktyori Mumtozning qizi Natasha Madhvaniga uylangan[23].

Oʻlimi va dafn marosimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Feroz Xon 2009-yilning 27-aprelida 69 yoshida oʻpka saratonidan vafot etdi. U Mumbaydagi Breach Candy kasalxonasida davolanayotgan edi, biroq Bangalordagi fermasiga tashrif buyurish istagini bildirdi. Shunga koʻra, u bu yerga olib kelindi va u yerda ertalab soat 1 larda vafot etdi[24]. U Bangalorda, Xosur Yoʻli Shia Kabristonda onasining qabri yonida dafn etilgan[25].

Mukofot Kino Kategoriya Gʻolib boʻldi/nomzod qilindi
BFJA mukofotlari Aadmi Aur Insaan Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor Gʻolib
Filmfare mukofotlari Gʻolib
Safar Nominatsiya
International Crook Nominatsiya
Lifetime Achievement Umr bo'yi muvaffaqiyat mukofoti (2001) Gʻolib
IIFA mukofotlari Janasheen Salbiy roldagi eng yaxshi ijro Gʻolib
Zee mukofotlari Lifetime Achievement Hayot bo'yi muvaffaqiyat mukofoti (2008) Gʻolib
Stardust mukofotlari Pride Of Industry Sanoat faxri (2009) Gʻolib
  • Aadmi Aur Insaan uchun Filmfare eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor mukofoti (1971)
  • Aadmi Aur Insaan (1971) uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor uchun BFJA mukofoti[26]
  • Filmfare nominatsiyasi Safar uchun eng yaxshi yordamchi aktyor sifatida (1971)
  • Filmfare nominatsiyasi „International Crook“ uchun eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor sifatida (1975)
  • 2001-yilda Filmfare Lifetime Achievement mukofoti[27]
  • Filmfare nominatsiyasi Janashin uchun eng yaxshi yovuz qahramon (2004)
  • 2004-yilda salbiy roldagi eng yaxshi ijro uchun IIFA mukofoti
  • 2008-yilda umr boʻyi muvaffaqiyat uchun Zee Cine mukofoti
  • Max Stardust mukofotlari 2009-yilda „Sanoat faxri“[28][29].

Filmografiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aktyor

Yil Sarlavha Rol Ishlab chiqaruvchi Direktor Izohlar
1956 Ham Sab Chor Hain Driving car in song Humko Haste Dekh Zamana Jalta Hain
1957 Zamana
Bade Sarkar Newly wed Man
1959 Didi Madhu
1960 Ghar Ki Laaj Suresh
1961 Mr. India Feroz
1962 Private Detective
Tarzan Goes to India Prince Raghu Kumar
Reporter Raju Rajkumar
Main Shaadi Karne Chala Kewal
1963 Bahurani Vikram
1964 Suhagan Shankar
Samson Salook
Char Dervesh Qamar Bhakt
1965 Arzoo Ramesh
Oonche Log Rajnikant „Rajjo“
Teesra Kaun Prakash
Ek Sapera Ek Lootera Mohan/Vijay Pratap Singh
1966 Tasveer Prakash
Main Wohi Hoon Vijay
1967 Raat Aur Din Anil
Aurat Anand
Woh Koi Aur Hoga Gopal
Raat Andheri Thi Dilip
C.I.D. 909 Raju/C.I.D. Agent 909
Aag Shankar
1968 Nadir Shah Nadir Shah
Aaja Sanam Dr. Satish
Jahan Mile Dharti Akash
Anjaam Shekhar
1969 Anjaan Hai Koi Anand
Aadmi Aur Insaan Jai Kishan/J.K.
Pyasi Shaam Ashok
1970 Safar Sharmila Tagore
1971 Ek Paheli Sudhir
Upaasna Advocate Ram
Mela Shakti Singh
1972 Apradh Ram Khanna / Ramu Ha Ha
1973 Kashmakash Satish Gupta
1974 Kisan Aur Bhagwan Shyamu
Bhagat Dhanna Jatt Shyamu
Khote Sikkay Dilbar
Geeta Mera Naam Raja
Anjaan Raahein Anand
International Crook SP Rajesh
1975 Dharmatma Ranbir Ha Ha
Kaala Sona Rakesh
Rani Aur Laal Pari Gulliver
1976 Nagin Raj
Shankar Shambhu Shankar / Badey Thakur
Sharafat Chhod Di Main Ne Raju
Kabeela Mangal
1977 Jadu Tona Dr. Kailash
Darinda Rajesh
1980 Chunaoti Vijay
Qurbani Rajesh Kumar / Kailash Nath Ha Ha
1980 Lahu Pukarega Sandeep
1981 Khoon Aur Paani Ram Singh/Thanedar Singh
1982 Kachche Heere Nephew of Kamal Singh
1985 Ram Tere Kitne Naam Himself
1986 Janbaaz Inspector Rajesh Singh Ha Ha
1987 Raj Kapoor Himself
1988 Dayavan Shankar Waghmare Ha Ha
Do Waqt Ki Roti Shankar
Akarshan Himself
1991 Meet Mere Mann Ke Thakur Jagat Pratap Singh
1992 Yalgaar Rajesh Ashwini Kumar Ha Ha
1998 Prem Aggan Translator Ha Ha
2002 Kuch Tum Kaho Kuch Hum Kahein Himself
2003 Janasheen Saba Karim Shah Ha Ha
2005 Chitappa
Ek Khiladi Ek Haseena Jahangir Khan
2007 Om Shanti Om Himself
Welcome Ranvir 'RDX' Dhanraj Xaja

Rejissyor sifatida

Yil Sarlavha Ishlab chiqaruvchi Izohlar
1972 Apradx Ha Rejissyor sifatida birinchi film
1975 Dharmatma Ha
1980 Qurbonlik Ha
1986 Janbaaz Ha
1988 Dayavan Ha Vinod Xanna Dayavan rolida
1992 Yalgaar Ha
1998 Prem Aggan Ha Oʻgʻli Fardin Xonni ishga tushirdi
2003 Janashin Ha
  1. 1,0 1,1 Bollywood’s style icon Feroz Khan is dead The Economic Times, 27 April 2009
  2. Jaskiran Chopra (29 September 2018), „Feroz Khan: From a shy young hero to self-styled cowboy star“, DailyO. Retrieved 17 March 2019.
  3. „Feroz Khan“. The Daily Telegraph (27-aprel 2009-yil). 12-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlangan. „..one of Bollywood's biggest stars; with his swagger and tough-guy styling he was compared to American leading men like Clint Eastwood or Steve McQueen.“.
  4. Feroz Khan, the ultimate trendsetter of Bollywood buried[sayt ishlamaydi] Press Trust of India.
  5. 5,0 5,1 'Feroz Khan was an Indian style iconʼ R G Vijayasarathy in Bengaluru, Rediff.com, 27 April 2009.
  6. Bollywood actor Feroz Khan dies BBC News, Monday, 27 April 2009
  7. „Feroz Khan Death Anniversary: Remembering Bollywood's Clint Eastwood“. news18.com (27-aprel 2022-yil).
  8. „Feroz Khan“. Encyclopædia Britannica. Qaraldi: 2-noyabr 2012-yil.
  9. Bharati, Dubey. „Feroz Khan“. The Times of India (28-aprel 2009-yil). 17-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2-noyabr 2012-yil.
  10. „Feroz Khan laid to rest in Bangalore“. Mangalorean.com (29-aprel 2009-yil). 2014-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  11. France-Presse, Agence. „Feroz Khan, Bollywood Actor, Dies at 69“. The New York Times (29-aprel 2009-yil). Qaraldi: 23-avgust 2012-yil.
  12. „'I have never known FEAR'“. Indian Express. The Indian Express ltd.. Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.
  13. „Feroz Khan: 1919-2009“. Rediff.com. Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.
  14. „Feroz Khan lived life king size“. Times of India. Bennett, Coleman & Co. Ltd. Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.
  15. „How a movie star cheated death“. Rediff.com. Qaraldi: 10-dekabr 2020-yil.
  16. IANS. „Feroz Khan - Bollywood's all time style icon“ (inglizcha). India Today.
  17. Farhana, Farhana. „We remember the late actor, Feroz Khan“ (inglizcha). filmfare.com (25-sentabr 2019-yil).
  18. „Review: Blast from the past: Oonche Log (1965)“. The Hindu (1-may 2009-yil). 26-may 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan.
  19. 19,0 19,1 Feroz Khan lived life king size The Times of India. 27 April 2009.
  20. Feroz Khan was the only man who called me baby: Hema Malini (Wayback Machine saytida 30 April 2009 sanasida arxivlangan), Hindustan Times, 28 April 2009.
  21. „Far removed from Feroz's films“. The Hindu (1-dekabr 2003-yil). 6-dekabr 2003-yilda asl nusxadan arxivlangan.
  22. „Feroz Khan Birth anniversary: Lesser-known facts about the legendary actor“. newsd.in (24-sentabr 2019-yil).
  23. Indrani Roy Mitra. „Mumtaz on Fardeen-Natasha wedding“. Rediff.com (12-dekabr 2005-yil).
  24. „Feroze Khan believed in living life king size“ (inglizcha). Hindustan Times. hindustantimes.com (27-aprel 2009-yil).
  25. „Fareed Khan, Zayed Khan and Sanjay Khan at Feroz Khan's funeral“. The Times of India.
  26. „Bengal Film Journalists' Association“. 2015-yil 2-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-iyun 2014-yil.
  27. „Lifetime Achievement (Popular)“. Filmfare Awards. 12-fevral 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-dekabr 2010-yil.
  28. „BollywoodLens: Stardust Awards 2009“. 2011-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-avgust 2011-yil.
  29. „Winners of Max Stardust Awards 2009“. 2011-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 14-noyabr 2011-yil.