Kontent qismiga oʻtish

FC Barcelona prezidentlari roʻyxati

Vikipediya, erkin ensiklopediya

Futbol Club BarcelonaIspaniyaning Kataloniya muxtor hududidagi Barselona shahrida joylashgan futbol klubi boʻlib, u mamlakatning eng yuqori darajadagi futbol ligasi — La Ligada ishtirok etadi. 1899-yilda asos solinganidan buyon klubga 41 nafar turli prezident rahbarlik qilgan. Klubning egalari Barcelona aʼzolari (socioslari) hamda La Liga vasiylar kengashi hisoblanadi. Masʼuliyati cheklangan jamiyatdagi kabi, ular prezidentni ovoz berish yoʻli bilan saylaydilar. Prezident klubning umumiy boshqaruvi uchun javobgar boʻlib, futbolchilar va murabbiylar bilan shartnomalarni rasmiy imzolash vakolatiga ega. Ispaniyada odatga koʻra, prezident asosiy jamoa ishtirok etadigan oʻyinlarni raqib jamoa prezidenti bilan birga stadiondan tomosha qiladi.

1899-yil 22-oktabrda shveysariyalik sportchi Joan Gamper shahar miqyosida futbol klubi tuzish istagini bildirgan holda Los Deportes gazetasida e’lon berdi. Mazkur tashabbusga ijobiy javob qaytarilgach, 29-noyabr kuni Gimnasio Soléda yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda o‘n bir kishi, jumladan keyinchalik klubning birinchi prezidenti bo‘lgan Walter Wild hamda ikkinchi prezidentga aylangan Bartomeu Terradas qatnashdi. Ana shu yig‘ilish natijasida Barcelona klubi tashkil etildi[1].

1908-yilda Gamper ilk muddatda klub prezidenti bo‘lganida, Barcelonani yo‘qolib ketishdan saqlab qoldi[1]. Klub 1905-yilda Campionat de Catalunyani qo‘lga kiritgandan buyon hech qanday sovrin yutmagan edi va buning oqibatida jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan edi. Gamper 1908–1925-yillar oralig‘ida jami besh marta prezidentlik lavozimida faoliyat yuritdi va klub bilan 26 yilni o‘tkazdi. Uning asosiy yutuqlaridan biri klubga o‘z stadioni bo‘lishiga ko‘maklashgani hamda shu orqali barqaror daromad manbayi bilan ta’minlaganidir[1]. 1966-yildan boshlab esa uning sharafiga har yili mavsumoldi turnir — Joan Gamper kubogi o‘tkazib kelinmoqda[2].

Jamoa 1930–1938-yillar oralig‘ida olti marta Campionat de Catalunya chempioni bo‘ldi[3], biroq milliy darajadagi yutuqlardan (1937-yildagi bahsli chempionlikdan tashqari) chetda qoldi. La Liga tashkil etilganidan 1978-yilgacha Barcelonada 20 nafar prezident faoliyat yuritdi, bu esa o‘rtacha har bir prezidentlik davri ikki yarim yil davom etganini anglatadi. 1978-yilda Josep Lluís Núñez klubning birinchi saylangan prezidenti bo‘ldi va shundan buyon prezidentni klub a’zolari saylab keladi. Barcelona prezidentini saylash jarayoni 1974-yilda boshlangan Ispaniyaning demokratiyaga o‘tishi va Franko diktaturasining tugashi bilan chambarchas bog‘liq edi. Núñezning asosiy maqsadi Barcelonani maydonda ham, maydondan tashqarida ham barqarorlikka ega bo‘lgan jahon darajasidagi klubga aylantirish edi[4]. Uning prezidentligi 22 yil davom etib, uni klub tarixidagi eng uzoq faoliyat yuritgan prezidentga aylantirdi.

2000-yilda Núñez iste’foga chiqqach, uning 22 yillik prezidentligi davrida vitse-prezident bo‘lib ishlagan Joan Gaspart klub rahbarligini o‘z qo‘liga oldi. Uning prezidentligi davrida jamoa hech qanday sovrin yutolmadi va ikki yarim yil o‘tib, 2003-yil 12-fevral kuni Barcelona turnir jadvalida 15-o‘rinda, kuchsizlar zonasidan atigi ikki ochkolik farq bilan turganida, Gaspart iste’foga chiqdi[5]. Uning o‘rniga Enric Reyna vaqtincha prezident etib saylandi, biroq 2003-yil 5-may kuni boshqaruv kengashi uni boʻshatdi. Shundan so‘ng umumiy saylovlar o‘tkazilguniga qadar klubni kengash boshqardi[6]. 2003-yil 15-iyunda Joan Laporta prezidentlik lavozimiga kirishdi va UEFA Chempionlar ligasi sovrinlari soni bo‘yicha eng muvaffaqiyatli prezident bo‘lib tarixga kirdi. Uning davrida klub uch yil ichida ikki marta Chempionlar ligasida g‘olib chiqdi hamda 2008/09-yilgi La Liga, 2008/09-yilgi Copa del Rey, 2009-yilgi Ispaniya Superkubogi, 2008/09-yilgi UEFA Chempionlar ligasi, 2009-yilgi UEFA Superkubogi va 2009-yilgi Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida muvaffaqiyat qozonib, „mislsiz sextuple“ni amalga oshirdi[7].

2010-yil 13-iyunda Sandro Rosell Barcelona klubi prezidenti etib saylandi; u klub a’zolarining 60 foizidan ko‘prog‘ining ovozini qo‘lga kiritdi. 2010-yil 1-iyulda u rasmiy ravishda lavozimiga kirishdi. 2014-yilda esa Neymar transferi bilan bog‘liq mojaro tufayli iste’foga chiqdi[8].

2014-yil 23-yanvarda Josep Maria Bartomeu Sandro Rosellning o‘rnini egalladi va 2020-yil oktyabrida iste’foga chiqqunga qadar klubga rahbarlik qildi. U ketganidan so‘ng Carles Tusquets boshchiligidagi boshqaruv komissiyasi vaqtincha klubni boshqardi. 2021-yil 7-martda Joan Laporta klub a’zolarining 54 foizidan ortiq ovozini olib, ikkinchi bor prezident etib saylandi[9].

Prezidentlar roʻyxati

[tahrir | manbasini tahrirlash]
B&W photo of middleaged man standing on a pitch with a football
Joan Gamper Barcelona futbol klubining asoschisi va dastlabki futbolchilaridan biri bo‘lgan.
suntanned man in business suit with smiling happily
Joan Laporta hozirda 2021-yil mart oyida qayta saylanganidan beri klub prezidenti bo‘lib faoliyat yuritmoqda. U bundan avval 2003-yildan 2010-yilgacha ham klubni boshqargan va yillik sovrinlar soni bo‘yicha Barcelona tarixidagi eng muvaffaqiyatli prezident hisoblanadi.
Josep Maria Bartomeu 2014-yildan 2020-yil oktyabrida iste’foga chiqguniga qadar klub prezidenti bo‘lgan.

Quyida 1899-yilda Walter Wild klubni boshqara boshlaganidan to hozirgi kungacha «Barcelona» prezidentlarining rasmiy tarixi keltirilgan[10].

FC Barcelona prezidentlari
Ismi Millati[a] Boshlanishi Tugashi Sovrinlar (jami soni)
Wild, WalterWalter Wild Shveysariya shveysariyalik 1899-yil 29-noyabr 1901-yil 25-aprel
Terradas, BartomeuBartomeu Terradas Ispaniya ispaniyalik 1901-yil 25-aprel 1902-yil 5-sentabr
Haas, PaulPaul Haas Germaniya imperiyasi germaniyalik 1902-yil 5-sentabr 1903-yil 17-sentabr
Witty, ArthurArthur Witty Angliya angliyalik 1903-yil 17-sentabr 1905-yil 6-oktabr
Josep Soler Ispaniya ispaniyalik 1905-yil 6-oktabr 1906-yil 16-oktabr
Marial, JuliJuli Marial Ispaniya ispaniyalik 1906-yil 16-oktabr 1908-yil 11-noyabr
Reig, VicenteVicente Reig Ispaniya ispaniyalik 1908-yil 11-noyabr 1908-yil 2-dekabr
Gamper, JoanJoan Gamper Shveysariya shveysariyalik 1908-yil 2-dekabr 1909-yil 14-oktabr
Gmeling, OttoOtto Gmeling Germaniya imperiyasi germaniyalik 1909-yil 14-oktabr 1910-yil 17-noyabr 1 Copa del Rey (1)
Gamper, JoanJoan Gamper Shveysariya shveysariyalik 1910-yil 17-noyabr 1913-yil 30-iyun 2 Copa del Rey (2)
Moxó, Francesc deFrancesc de Moxó Ispaniya ispaniyalik 1913-yil 30-iyun 1914-yil 30-iyul
Presta, ÀlvarÀlvar Presta Ispaniya ispaniyalik 1914-yil 30-iyul 1914-yil 29-sentabr
Vargas, Joaquim Peris deJoaquim Peris de Vargas Ispaniya ispaniyalik 1914-yil 29-sentabr 1915-yil 29-iyun
Llopart, RafaelRafael Llopart Ispaniya ispaniyalik 1915-yil 29-iyun 1916-yil 25-iyun
Rosés, GasparGaspar Rosés Ispaniya ispaniyalik 1916-yil 25-iyun 1917-yil 17-iyun
Gamper, JoanJoan Gamper Shveysariya shveysariyalik 1917-yil 17-iyun 1919-yil 10-iyun
Graells, RicardRicard Graells Ispaniya ispaniyalik 1919-yil 10-iyun 1920-yil 27-iyun 1 Copa del Rey (1)
Rosés, GasparGaspar Rosés Ispaniya ispaniyalik 1920-yil 27-iyun 1921-yil 17-iyul
Gamper, JoanJoan Gamper Shveysariya shveysariyalik 1921-yil 17-iyul 1923-yil 29-iyul 1 Copa del Rey (1)
Cardona, EricEric Cardona Ispaniya ispaniyalik 1923-yil 29-iyul 1924-yil 1-iyun
Gamper, JoanJoan Gamper Shveysariya shveysariyalik 1924-yil 1-iyun 1925-yil 17-dekabr 1 Copa del Rey (1)
Balaguer, ArcadiArcadi Balaguer Ispaniya ispaniyalik 1925-yil 17-dekabr 1929-yil 23-mart 2 Copa del Rey (2)
Rosés, TomàsTomàs Rosés Ispaniya ispaniyalik 1929-yil 23-mart 1930-yil 30-iyun 1 La Liga (1)
Rosés, GasparGaspar Rosés Ispaniya ispaniyalik 1930-yil 30-iyun 1931-yil 22-oktabr
Oliver, AntonioAntonio Oliver Ispaniya ispaniyalik 1931-yil 22-oktabr 1931-yil 20-dekabr
Coma, JoanJoan Coma Ispaniya ispaniyalik 1931-yil 20-dekabr 1934-yil 16-iyul
Sala, EsteveEsteve Sala Ispaniya ispaniyalik 1934-yil 16-iyul 1935-yil 27-iyul
Sunyol, JosepJosep Sunyol Ispaniya ispaniyalik 1935-yil 27-iyul 1936-yil 6-avgust
Boshqaruv komissiyasi N/A 1936-yil 6-avgust 1939-yil 6-may
Joan Soler Ispaniya ispaniyalik 1939-yil 6-may 1940-yil 13-mart
Piñeyro, EnriqueEnrique Piñeyro Ispaniya ispaniyalik 1940-yil 13-mart 1942-yil 10-iyul 1 Copa del Rey (1)
Vidal-Ribas, JosepJosep Vidal-Ribas Ispaniya ispaniyalik 1942-yil 10-iyul 1942-yil 13-avgust
Piñeyro, EnriqueEnrique Piñeyro Ispaniya ispaniyalik 1942-yil 13-avgust 1943-yil 20-avgust
Albert, Josep Antoni deJosep Antoni de Albert Ispaniya ispaniyalik 1943-yil 20-avgust 1943-yil 20-sentabr
Vendrell, JosepJosep Vendrell Ispaniya ispaniyalik 1943-yil 20-sentabr 1946-yil 20-sentabr 1 La Liga, 1 Copa Eva Duarte (2)
Montal Galobart, AgustíAgustí Montal Galobart Ispaniya ispaniyalik 1946-yil 20-sentabr 1952-yil 16-iyul 3 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Copa Eva Duarte (7)
Martí Carreto, EnricEnric Martí Carreto Ispaniya ispaniyalik 1952-yil 16-iyul 1953-yil 22-sentabr 1 La Liga, 1 Copa del Rey, 1 Copa Eva Duarte (3)
Miró-Sans, FrancescFrancesc Miró-Sans Ispaniya ispaniyalik 1953-yil 22-sentabr 1961-yil 28-fevral 2 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Yarmarkalar kubogi (6)
Llaudet, EnricEnric Llaudet Ispaniya ispaniyalik 1961-yil 28-fevral 1968-yil 17-yanvar 1 Copa del Rey, 1 Yarmarkalar kubogi (2)
Carreras, Narcís deNarcís de Carreras Ispaniya ispaniyalik 1968-yil 17-yanvar 1969-yil 18-dekabr 1 Copa del Rey (1)
Montal Costa, AgustíAgustí Montal Costa Ispaniya ispaniyalik 1969-yil 18-dekabr 1977-yil 18-dekabr 1 La Liga, 1 Copa del Rey (2)
Carrasco, RaimonRaimon Carrasco Ispaniya ispaniyalik 1977-yil 18-dekabr 1978-yil 1-iyul 1 Copa del Rey (1)
Núñez, Josep LluísJosep Lluís Núñez Ispaniya ispaniyalik 1978-yil 1-iyul 2000-yil 23-iyul 7 La Liga, 6 Copa del Rey, 2 Copa de la Liga, 5 Ispaniya Superkubogi, 1 Yevropa kubogi, 4 Kubok egalari kubogi, 2 UEFA Superkubogi (27)
Gaspart, JoanJoan Gaspart Ispaniya ispaniyalik 2000-yil 23-iyul 2003-yil 12-fevral
Reyna, EnricEnric Reyna Ispaniya ispaniyalik 2003-yil 12-fevral 2003-yil 6-may
Boshqaruv komissiyasi N/A 2003-yil 6-may 2003-yil 15-iyun
Laporta, JoanJoan Laporta[b] Ispaniya ispaniyalik 2003-yil 15-iyun 2010-yil 1-iyul 4 La Liga, 1 Copa del Rey, 3 Ispaniya Superkubogi, 2 Champions League, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (12)
Rosell, SandroSandro Rosell Ispaniya ispaniyalik 2010-yil 1-iyul 2014-yil 23-yanvar 2 La Liga, 1 Copa del Rey, 3 Ispaniya Superkubogi, 1 UEFA Chempionlar ligasi, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (9)
Josep Maria Bartomeu Ispaniya ispaniyalik 2014-yil 23-yanvar 2020-yil 27-oktabr 4 La Liga, 4 Copa del Rey, 2 Ispaniya Superkubogi, 1 UEFA Chempionlar ligasi, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (13)
Carles Tusquets (vaqtincha)[c] Ispaniya ispaniyalik 2020-yil 29-oktabr 2021-yil 7-mart
Joan Laporta Ispaniya ispaniyalik 2021-yil 7-mart 2 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Ispaniya Superkubogi (6)
  1. Millat ustunidagi ma’lumotlar o‘sha davrdagi atamalar asosida keltirilgan bo‘lib, ular shaxslarning o‘sha paytdagi yoki hozirgi fuqaroligi yoki tug‘ilgan joyini aks ettirmasligi mumkin.
  2. 2006-yil 30-iyundan 2006-yil 22-avgustgacha Barcelona, boshqaruv komissiyasi tomonidan boshqarilgan.[11]
  3. 2020-yil 29-oktabrdan 2021-yil 7-martgacha Barcelona, boshqaruv komissiyasi tomonidan boshqarilgan va Carles Tusquets boshqaruv komissiyasi prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan.[12]
  1. 1,0 1,1 1,2 „Origins (1899-1922)“. FC Barcelona. 2009-yil 2-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  2. Lozano Ferrer, Carles. „Trofeo Joan Gamper (Barcelona-Spain) 1966–2008“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (2010-yil 19-fevral). 2022-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  3. Ferrer, Carles Lozano „Spain – Final Tables Catalonia“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (2009-yil 22-oktyabr). 2022-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  4. „75th Anniversary to the European Cup (1974-1992)“. FC Barcelona. 2012-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  5. „Barca boss Gaspart steps down immediately“. CNN (2003-yil 12-fevral). 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan.
  6. „Presidency of Eric Reyna“. FC Barcelona. 2012-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  7. „Kings, queens and a young prince“. Fédération Internationale de Football Association (FIFA) (2009-yil 23-dekabr). 2009-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
  8. Adriana Garcia. „Ex-Barcelona chief Sandro Rosell held without bail“. ESPN (2017-yil 25-may). 2019-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
  9. „New Barcelona president Joan Laporta pays tribute to Johan Cruyff and Lionel Messi“. Football Espana (2021-yil 7-mart). 2021-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  10. „Presidents“ (Catalan). FC Barcelona. 2011-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  11. „Managing Commission (2006)“. FC Barcelona. 2011-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  12. „The members of the FC Barcelona Managing Committee“. FC Barcelona (2020-yil 28-oktyabr). 2021-yil 22-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.