FC Barcelona prezidentlari roʻyxati
Futbol Club Barcelona — Ispaniyaning Kataloniya muxtor hududidagi Barselona shahrida joylashgan futbol klubi boʻlib, u mamlakatning eng yuqori darajadagi futbol ligasi — La Ligada ishtirok etadi. 1899-yilda asos solinganidan buyon klubga 41 nafar turli prezident rahbarlik qilgan. Klubning egalari Barcelona aʼzolari (socioslari) hamda La Liga vasiylar kengashi hisoblanadi. Masʼuliyati cheklangan jamiyatdagi kabi, ular prezidentni ovoz berish yoʻli bilan saylaydilar. Prezident klubning umumiy boshqaruvi uchun javobgar boʻlib, futbolchilar va murabbiylar bilan shartnomalarni rasmiy imzolash vakolatiga ega. Ispaniyada odatga koʻra, prezident asosiy jamoa ishtirok etadigan oʻyinlarni raqib jamoa prezidenti bilan birga stadiondan tomosha qiladi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1899-yil 22-oktabrda shveysariyalik sportchi Joan Gamper shahar miqyosida futbol klubi tuzish istagini bildirgan holda Los Deportes gazetasida e’lon berdi. Mazkur tashabbusga ijobiy javob qaytarilgach, 29-noyabr kuni Gimnasio Soléda yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda o‘n bir kishi, jumladan keyinchalik klubning birinchi prezidenti bo‘lgan Walter Wild hamda ikkinchi prezidentga aylangan Bartomeu Terradas qatnashdi. Ana shu yig‘ilish natijasida Barcelona klubi tashkil etildi[1].
1908-yilda Gamper ilk muddatda klub prezidenti bo‘lganida, Barcelonani yo‘qolib ketishdan saqlab qoldi[1]. Klub 1905-yilda Campionat de Catalunyani qo‘lga kiritgandan buyon hech qanday sovrin yutmagan edi va buning oqibatida jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan edi. Gamper 1908–1925-yillar oralig‘ida jami besh marta prezidentlik lavozimida faoliyat yuritdi va klub bilan 26 yilni o‘tkazdi. Uning asosiy yutuqlaridan biri klubga o‘z stadioni bo‘lishiga ko‘maklashgani hamda shu orqali barqaror daromad manbayi bilan ta’minlaganidir[1]. 1966-yildan boshlab esa uning sharafiga har yili mavsumoldi turnir — Joan Gamper kubogi o‘tkazib kelinmoqda[2].
Jamoa 1930–1938-yillar oralig‘ida olti marta Campionat de Catalunya chempioni bo‘ldi[3], biroq milliy darajadagi yutuqlardan (1937-yildagi bahsli chempionlikdan tashqari) chetda qoldi. La Liga tashkil etilganidan 1978-yilgacha Barcelonada 20 nafar prezident faoliyat yuritdi, bu esa o‘rtacha har bir prezidentlik davri ikki yarim yil davom etganini anglatadi. 1978-yilda Josep Lluís Núñez klubning birinchi saylangan prezidenti bo‘ldi va shundan buyon prezidentni klub a’zolari saylab keladi. Barcelona prezidentini saylash jarayoni 1974-yilda boshlangan Ispaniyaning demokratiyaga o‘tishi va Franko diktaturasining tugashi bilan chambarchas bog‘liq edi. Núñezning asosiy maqsadi Barcelonani maydonda ham, maydondan tashqarida ham barqarorlikka ega bo‘lgan jahon darajasidagi klubga aylantirish edi[4]. Uning prezidentligi 22 yil davom etib, uni klub tarixidagi eng uzoq faoliyat yuritgan prezidentga aylantirdi.
2000-yilda Núñez iste’foga chiqqach, uning 22 yillik prezidentligi davrida vitse-prezident bo‘lib ishlagan Joan Gaspart klub rahbarligini o‘z qo‘liga oldi. Uning prezidentligi davrida jamoa hech qanday sovrin yutolmadi va ikki yarim yil o‘tib, 2003-yil 12-fevral kuni Barcelona turnir jadvalida 15-o‘rinda, kuchsizlar zonasidan atigi ikki ochkolik farq bilan turganida, Gaspart iste’foga chiqdi[5]. Uning o‘rniga Enric Reyna vaqtincha prezident etib saylandi, biroq 2003-yil 5-may kuni boshqaruv kengashi uni boʻshatdi. Shundan so‘ng umumiy saylovlar o‘tkazilguniga qadar klubni kengash boshqardi[6]. 2003-yil 15-iyunda Joan Laporta prezidentlik lavozimiga kirishdi va UEFA Chempionlar ligasi sovrinlari soni bo‘yicha eng muvaffaqiyatli prezident bo‘lib tarixga kirdi. Uning davrida klub uch yil ichida ikki marta Chempionlar ligasida g‘olib chiqdi hamda 2008/09-yilgi La Liga, 2008/09-yilgi Copa del Rey, 2009-yilgi Ispaniya Superkubogi, 2008/09-yilgi UEFA Chempionlar ligasi, 2009-yilgi UEFA Superkubogi va 2009-yilgi Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatida muvaffaqiyat qozonib, „mislsiz sextuple“ni amalga oshirdi[7].
2010-yil 13-iyunda Sandro Rosell Barcelona klubi prezidenti etib saylandi; u klub a’zolarining 60 foizidan ko‘prog‘ining ovozini qo‘lga kiritdi. 2010-yil 1-iyulda u rasmiy ravishda lavozimiga kirishdi. 2014-yilda esa Neymar transferi bilan bog‘liq mojaro tufayli iste’foga chiqdi[8].
2014-yil 23-yanvarda Josep Maria Bartomeu Sandro Rosellning o‘rnini egalladi va 2020-yil oktyabrida iste’foga chiqqunga qadar klubga rahbarlik qildi. U ketganidan so‘ng Carles Tusquets boshchiligidagi boshqaruv komissiyasi vaqtincha klubni boshqardi. 2021-yil 7-martda Joan Laporta klub a’zolarining 54 foizidan ortiq ovozini olib, ikkinchi bor prezident etib saylandi[9].
Prezidentlar roʻyxati
[tahrir | manbasini tahrirlash]


Quyida 1899-yilda Walter Wild klubni boshqara boshlaganidan to hozirgi kungacha «Barcelona» prezidentlarining rasmiy tarixi keltirilgan[10].
| Ismi | Millati[a] | Boshlanishi | Tugashi | Sovrinlar (jami soni) |
|---|---|---|---|---|
| Walter Wild | 1899-yil 29-noyabr | 1901-yil 25-aprel | ||
| Bartomeu Terradas | 1901-yil 25-aprel | 1902-yil 5-sentabr | ||
| Paul Haas | 1902-yil 5-sentabr | 1903-yil 17-sentabr | ||
| Arthur Witty | 1903-yil 17-sentabr | 1905-yil 6-oktabr | ||
| Josep Soler | 1905-yil 6-oktabr | 1906-yil 16-oktabr | ||
| Juli Marial | 1906-yil 16-oktabr | 1908-yil 11-noyabr | ||
| Vicente Reig | 1908-yil 11-noyabr | 1908-yil 2-dekabr | ||
| Joan Gamper | 1908-yil 2-dekabr | 1909-yil 14-oktabr | ||
| Otto Gmeling | 1909-yil 14-oktabr | 1910-yil 17-noyabr | 1 Copa del Rey (1) | |
| Joan Gamper | 1910-yil 17-noyabr | 1913-yil 30-iyun | 2 Copa del Rey (2) | |
| Francesc de Moxó | 1913-yil 30-iyun | 1914-yil 30-iyul | ||
| Àlvar Presta | 1914-yil 30-iyul | 1914-yil 29-sentabr | ||
| Joaquim Peris de Vargas | 1914-yil 29-sentabr | 1915-yil 29-iyun | ||
| Rafael Llopart | 1915-yil 29-iyun | 1916-yil 25-iyun | ||
| Gaspar Rosés | 1916-yil 25-iyun | 1917-yil 17-iyun | ||
| Joan Gamper | 1917-yil 17-iyun | 1919-yil 10-iyun | ||
| Ricard Graells | 1919-yil 10-iyun | 1920-yil 27-iyun | 1 Copa del Rey (1) | |
| Gaspar Rosés | 1920-yil 27-iyun | 1921-yil 17-iyul | ||
| Joan Gamper | 1921-yil 17-iyul | 1923-yil 29-iyul | 1 Copa del Rey (1) | |
| Eric Cardona | 1923-yil 29-iyul | 1924-yil 1-iyun | ||
| Joan Gamper | 1924-yil 1-iyun | 1925-yil 17-dekabr | 1 Copa del Rey (1) | |
| Arcadi Balaguer | 1925-yil 17-dekabr | 1929-yil 23-mart | 2 Copa del Rey (2) | |
| Tomàs Rosés | 1929-yil 23-mart | 1930-yil 30-iyun | 1 La Liga (1) | |
| Gaspar Rosés | 1930-yil 30-iyun | 1931-yil 22-oktabr | ||
| Antonio Oliver | 1931-yil 22-oktabr | 1931-yil 20-dekabr | ||
| Joan Coma | 1931-yil 20-dekabr | 1934-yil 16-iyul | ||
| Esteve Sala | 1934-yil 16-iyul | 1935-yil 27-iyul | ||
| Josep Sunyol | 1935-yil 27-iyul | 1936-yil 6-avgust | ||
Boshqaruv komissiyasi
|
N/A | 1936-yil 6-avgust | 1939-yil 6-may | |
| Joan Soler | 1939-yil 6-may | 1940-yil 13-mart | ||
| Enrique Piñeyro | 1940-yil 13-mart | 1942-yil 10-iyul | 1 Copa del Rey (1) | |
| Josep Vidal-Ribas | 1942-yil 10-iyul | 1942-yil 13-avgust | ||
| Enrique Piñeyro | 1942-yil 13-avgust | 1943-yil 20-avgust | ||
| Josep Antoni de Albert | 1943-yil 20-avgust | 1943-yil 20-sentabr | ||
| Josep Vendrell | 1943-yil 20-sentabr | 1946-yil 20-sentabr | 1 La Liga, 1 Copa Eva Duarte (2) | |
| Agustí Montal Galobart | 1946-yil 20-sentabr | 1952-yil 16-iyul | 3 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Copa Eva Duarte (7) | |
| Enric Martí Carreto | 1952-yil 16-iyul | 1953-yil 22-sentabr | 1 La Liga, 1 Copa del Rey, 1 Copa Eva Duarte (3) | |
| Francesc Miró-Sans | 1953-yil 22-sentabr | 1961-yil 28-fevral | 2 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Yarmarkalar kubogi (6) | |
| Enric Llaudet | 1961-yil 28-fevral | 1968-yil 17-yanvar | 1 Copa del Rey, 1 Yarmarkalar kubogi (2) | |
| Narcís de Carreras | 1968-yil 17-yanvar | 1969-yil 18-dekabr | 1 Copa del Rey (1) | |
| Agustí Montal Costa | 1969-yil 18-dekabr | 1977-yil 18-dekabr | 1 La Liga, 1 Copa del Rey (2) | |
| Raimon Carrasco | 1977-yil 18-dekabr | 1978-yil 1-iyul | 1 Copa del Rey (1) | |
| Josep Lluís Núñez | 1978-yil 1-iyul | 2000-yil 23-iyul | 7 La Liga, 6 Copa del Rey, 2 Copa de la Liga, 5 Ispaniya Superkubogi, 1 Yevropa kubogi, 4 Kubok egalari kubogi, 2 UEFA Superkubogi (27) | |
| Joan Gaspart | 2000-yil 23-iyul | 2003-yil 12-fevral | ||
| Enric Reyna | 2003-yil 12-fevral | 2003-yil 6-may | ||
Boshqaruv komissiyasi
|
N/A | 2003-yil 6-may | 2003-yil 15-iyun | |
| Joan Laporta[b] | 2003-yil 15-iyun | 2010-yil 1-iyul | 4 La Liga, 1 Copa del Rey, 3 Ispaniya Superkubogi, 2 Champions League, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (12) | |
| Sandro Rosell | 2010-yil 1-iyul | 2014-yil 23-yanvar | 2 La Liga, 1 Copa del Rey, 3 Ispaniya Superkubogi, 1 UEFA Chempionlar ligasi, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (9) | |
| Josep Maria Bartomeu | 2014-yil 23-yanvar | 2020-yil 27-oktabr | 4 La Liga, 4 Copa del Rey, 2 Ispaniya Superkubogi, 1 UEFA Chempionlar ligasi, 1 UEFA Superkubogi, 1 Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati (13) | |
| Carles Tusquets (vaqtincha)[c] | 2020-yil 29-oktabr | 2021-yil 7-mart | ||
| Joan Laporta | 2021-yil 7-mart | 2 La Liga, 2 Copa del Rey, 2 Ispaniya Superkubogi (6) |
Izohlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Millat ustunidagi ma’lumotlar o‘sha davrdagi atamalar asosida keltirilgan bo‘lib, ular shaxslarning o‘sha paytdagi yoki hozirgi fuqaroligi yoki tug‘ilgan joyini aks ettirmasligi mumkin.
- ↑ 2006-yil 30-iyundan 2006-yil 22-avgustgacha Barcelona, boshqaruv komissiyasi tomonidan boshqarilgan.[11]
- ↑ 2020-yil 29-oktabrdan 2021-yil 7-martgacha Barcelona, boshqaruv komissiyasi tomonidan boshqarilgan va Carles Tusquets boshqaruv komissiyasi prezidenti lavozimida faoliyat yuritgan.[12]
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 1,2 „Origins (1899-1922)“. FC Barcelona. 2009-yil 2-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Lozano Ferrer, Carles. „Trofeo Joan Gamper (Barcelona-Spain) 1966–2008“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (2010-yil 19-fevral). 2022-yil 14-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Ferrer, Carles Lozano „Spain – Final Tables Catalonia“. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF) (2009-yil 22-oktyabr). 2022-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „75th Anniversary to the European Cup (1974-1992)“. FC Barcelona. 2012-yil 4-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Barca boss Gaspart steps down immediately“. CNN (2003-yil 12-fevral). 2016-yil 3-martda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Presidency of Eric Reyna“. FC Barcelona. 2012-yil 30-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Kings, queens and a young prince“. Fédération Internationale de Football Association (FIFA) (2009-yil 23-dekabr). 2009-yil 24-dekabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Adriana Garcia. „Ex-Barcelona chief Sandro Rosell held without bail“. ESPN (2017-yil 25-may). 2019-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „New Barcelona president Joan Laporta pays tribute to Johan Cruyff and Lionel Messi“. Football Espana (2021-yil 7-mart). 2021-yil 19-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Presidents“ (Catalan). FC Barcelona. 2011-yil 18-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „Managing Commission (2006)“. FC Barcelona. 2011-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ „The members of the FC Barcelona Managing Committee“. FC Barcelona (2020-yil 28-oktyabr). 2021-yil 22-noyabrda asl nusxadan arxivlangan.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- „List of all Presidents“. FC Barcelona. 2011-yil 4-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan.