Erwin Neher

Erwin Neher
Tavalludi	1944-yil 20-mart (1944-03-20) Landsberg am Lech, Bavariya, Germaniya
Fuqaroligi	Uchinchi reyx va Germaniya
Sohasi	Biofizika
Institutlar	Göttingen universiteti Viskonsin–Medison universiteti Yel universiteti Maks Plank biofizik kimyo instituti
Taʼlimi	Myunxen texnika universiteti Viskonsin–Medison universiteti
Mashhur ishlari	membranadagi ion kanallari orqali o‘tuvchi elektr toklarini o‘lchash usuli
Mukofotlari	W. Alden Spencer mukofoti (1983) Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti (1991) Qirollik jamiyatining aʼzosi (ForMemRS) (1994) Gottfried Wilhelm Leibniz mukofoti (1987) Louisa Gross Horwitz mukofoti (1986)
Veb-sayt	mpg.de/323786/biophysikalische chemie wissM6

Erwin Neher (de; /ˈneɪər/;„Neher“. 1944-yil 20-martda tugʻilgan) — hujayra fiziologiyasi sohasida ixtisoslashgan germaniyalik biofizik. Ushbu sohadagi muhim hissasi uchun u 1991-yilda Bert Sakmann bilan birgalikda hujayralardagi yagona ion kanallarining funksiyasiga oid kashfiyotlari uchun Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlangan.„Nobel autobiography of Neher“.„Neurotree - Erwin Neher Family Tree“. neurotree.org.Dean, Chris „Erwin Neher - Science Video Interview“. Vega Science Trust.

Dastlabki hayoti va taʼlimi

Neher Landsberg am Lech shahrida tugʻilgan. Uning onasi Elisabeth (qizlik familiyasi Pfeiffer) oʻqituvchi, otasi Franz Xaver Neher esa sut mahsulotlari kompaniyasida rahbar boʻlgan. U 1963–1966-yillarda Myunxen texnika universitetida fizika boʻyicha tahsil olgan.

1966-yilda unga AQShda tahsil olish uchun Fulbrayt stipendiyasi berildi. U bir yilni Viskonsin–Medison universitetida oʻtkazdi va biofizika boʻyicha magistr darajasini oldi. Maks Plank biofizik kimyo instituti laboratoriyasida u hamkasbi olima Eva-Maria Neher (qizlik familiyasi Ruhr) bilan tanishdi. Ular 1978-yilda turmush qurishdi va keyinchalik besh farzand — Richard, Benjamin, Carola, Sigmund va Margret — koʻrishdi. 2003-yilda Neher Gumanistik Manifestni imzolagan 22 nafar Nobel mukofoti sovrindoridan biri boʻldi.„Notable Signers“. Humanism and Its Aspirations. American Humanist Association. 2012-yil 5-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 4-oktyabr.

Faoliyati

1986-yilda u Bert Sakmann bilan birgalikda Kolumbiya universiteti tomonidan beriladigan Louisa Gross Horwitz mukofoti bilan taqdirlandi. 1987-yilda u Germaniya tadqiqot jamiyati tomonidan beriladigan Gottfried Wilhelm Leibniz mukofoti bilan taqdirlandi. Bu Germaniyada ilmiy tadqiqotlar sohasida beriladigan eng nufuzli mukofot hisoblanadi. Bert Sakmann bilan birgalikda u 1991-yilda hujayralardagi yagona ion kanallarining funksiyasiga oid „ularning kashfiyotlari uchun“ Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti bilan taqdirlandi.„The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1991“. Nobelprize.org. Qaraldi: 2011-yil 16-may. Neher va Sakmann tirik hujayradagi alohida ion kanallaridan oʻtuvchi toklarni birinchi boʻlib qayd etishgan (ular bundan oldin lipid ikki qavati usuli yordamida qayd etilgan). Bu natijaga ular patch-klamp usulini ishlab chiqish orqali erishgan."The patch clamp technique". Scientific American 266 (3): 44–51. March 1992. doi:10.1038/scientificamerican0392-44. PMID 1374932. https://archive.org/details/sim_scientific-american_1992-03_266_3/page/44. Neher E „[6] Correction for liquid junction potentials in patch clamp experiments“, . Correction for liquid junction potentials in patch clamp experiments, Methods in Enzymology, 1992 — 123–31-bet. DOI:10.1016/0076-6879(92)07008-C. ISBN 978-0-12-182108-1. Neher E (September 1988). "The use of the patch clamp technique to study second messenger-mediated cellular events". Neuroscience 26 (3): 727–34. doi:10.1016/0306-4522(88)90094-2. PMID 2462183. https://archive.org/details/sim_neuroscience_1988-09_26_3/page/n4. "The extracellular patch clamp: a method for resolving currents through individual open channels in biological membranes". Pflügers Archiv 375 (2): 219–28. July 1978. doi:10.1007/BF00584247. PMID 567789.  Ushbu metodologiya Charles F. Stevensning kuchli qoʻllab-quvvatlashi bilan uning Yel universitetidagi laboratoriyasida yanada rivojlantirildi. 1983-yildan boshlab u Maks Plank biofizik kimyo institutida direktor boʻlib, Membrana biofizikasi boʻlimiga rahbarlik qildi. 2011-yildan boshlab u institutning faxriy direktori boʻlib, u Göttingen universitetining faxriy professori boʻlib, ilgari Goʻttingen hisoblash neyrofanlari boʻyicha Bernshteyn markazining ham raisi boʻlgan.

Mukofotlari va sovrinlari

• Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofoti (1991, Bert Sakmann bilan birgalikda)„Erwin Neher Biographical“. [www.nobelprize.org](http://www.nobelprize.org). Qaraldi: 2021-yil 10-mart.
• Qirollik jamiyati aʼzosi (1994)
• Neyrofan boʻyicha Ralph W. Gerard mukofoti (1991)„Ralph W. Gerard Prize in Neuroscience“ (en). [www.sfn.org](http://www.sfn.org). Qaraldi: 2025-yil 18-iyul.
• Gottfried Wilhelm Leibniz mukofoti (1987)Deutsche Forschungsgemeinschaft „Liste der mit dem Gottfried Wilhelm Leibniz-Preis Ausgezeichneten“. [www.dfg.de](http://www.dfg.de). Qaraldi: 2025-yil 18-iyul.
• Louisa Gross Horwitz mukofoti (1986)[(https://www.cuimc.columbia.edu/research/louisa-gross-horwitz-prize/horwitz-prize-awardees) „1990 - 1981 Awardees“] (en). Columbia University Irving Medical Center (2022-yil 11-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 18-iyul.

Neher quyidagi universitetlarning faxriy ilmiy darajalariga ega:

• Alikante universiteti, Ispaniya, 1993
• Viskonsin–Medison universiteti, Viskonsin, AQSh, 1993
• Myunxen texnika universiteti, Germaniya Federativ Respublikasi, 1994
• Madrid universiteti, Ispaniya, 1994
• Huazhong fan va texnologiyalar universiteti, Uxan, Xitoy Xalq Respublikasi, 1994
• Bahía Blanca universiteti, Argentina, 1995
• Rim universiteti, Italiya, 1996
• Quddusdagi Ibroniy universiteti, Isroil, 1999
• Pavia universiteti, 2000
• Oksford universiteti, 2025„Honorary degrees awarded at Encaenia 2025 | University of Oxford“ (en). [www.ox.ac.uk](http://www.ox.ac.uk) (2025-yil 25-iyun). Qaraldi: 2025-yil 3-iyul.

Neher 1994-yilda Qirollik jamiyatining xorijiy aʼzosi (ForMemRS) etib saylangan.„Professor Erwin Neher ForMemRS“. London: Qirollik jamiyati. 2015-yil 11-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.