Emu urushi
| Emu urushi | |
|---|---|
 | |
 |
Emu urushi (inglizcha: Emu war) – bu 1932-yilda Avstraliyada sodir boʻlgan va tarixda oʻziga xos hodisa sifatida esda qolgan voqea. Bu voqea insonlar va katta qushlar – emular oʻrtasida boʻlib oʻtgan. Mazkur hodisa Avstraliya armiyasi va emular oʻrtasida jang sifatida emas, balki qushlarning fermerlarga yetkazgan zarari bilan bogʻliq boʻlgan choralarning muvaffaqiyatsizligi sifatida tarixda qiziq bir sahifa boʻlib qolgan.[1]
Emu urushining sabablari
[tahrir | manbasini tahrirlash]1. Fermerlarning muammolari:
[tahrir | manbasini tahrirlash]1930-yillar boshida Buyuk depressiya davrida koʻplab avstraliyaliklar gʻalla yetishtirish bilan shugʻullanishgan. Gʻarbiy Avstraliyada emular qishloq xoʻjaligiga katta zarar yetkazgan. Bir mavsumda minglab emu fermerlarning dalalariga bostirib kirib, hosilni yoʻq qilishgan.
2. Emularning koʻpayishi:
[tahrir | manbasini tahrirlash]Emular koʻchib yuruvchi qushlar boʻlib, suv va ozuqa izlab katta hududlarni bosib oʻtishadi. Ular fermerlik maydonlarini bosib olib, nafaqat gʻallani yeb qoʻygan, balki oʻsimliklarni payhon qilib, sugʻorish tizimlarini ham buzgan.
Armiya aralashuvi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Avstraliya hukumati fermerlarning shikoyatlarini tinglagach, armiya yordamida emularga qarshi chora koʻrishga qaror qildi. Loyihaga mayor G. P. W. Meredith[2] boshchilik qilgan va ular 20 mingta emuni yoʻq qilishni rejalashtirgan.
Emu urushining borishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1. Operatsiyaning boshlanishi (1932-yil noyabr):
[tahrir | manbasini tahrirlash]Armiyada ikki taqir miltiq (Lewis avtomatlari) va 10 mingta oʻq mavjud edi. Ular emularni katta guruhlarda ovlashni maqsad qilishgan.
2. Qiyinchiliklar:
[tahrir | manbasini tahrirlash]Emular juda tez va chaqqon qushlar boʻlib, oʻqdan qochib ketishgan. Ular kichik guruhlarga boʻlinib, harbiylarni aldashgan. Dala sharoitida qurollardan unumli foydalanish qiyin boʻlgan.
3. Natijalar:
[tahrir | manbasini tahrirlash]Koʻp marta urinishlarga qaramay, bir necha yuz emu oʻldirilgan xolos. Operatsiya davomida oʻqlar behuda ketgan va katta qushlarning katta qismi omon qolgan.
Urushdan keyingi natijalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Magʻlubiyatni tan olish: Armiya emularga qarshi kurash muvaffaqiyatsiz ekanini tan olgan. Ushbu harbiy aralashuv fermachilar muammosini hal qila olmagan.
Qiziqarli tarixiy voqea: Emu urushi Avstraliya tarixida kulgili va noodatiy voqea sifatida qaraladi. Koʻpchilik buni qushlarning gʻalabasi deb biladi.
Emu urushining ahamiyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]1. Tajriba va xulosa:
[tahrir | manbasini tahrirlash]Bu voqea qishloq xoʻjaligi muammolarini harbiy kuch bilan emas, balki ekologik va iqtisodiy yechimlar orqali hal qilish muhimligini koʻrsatdi.
2. Sayyohlik qiziqishi:
[tahrir | manbasini tahrirlash]Bugungi kunda bu hodisa tarixiy anekdot sifatida eslanadi va Avstraliyaga sayyohlik qiziqishini oshiradi.
Emu urushi insonning tabiatga boʻlgan munosabatini oʻrganish uchun ham muhim saboq sifatida qaraladi.