Edirnekapi, Fatih

Edirnekapı — Turkiyaning Istanbul shahridagi mahallalardan biri. U Fatih tumaniga qarashli boʻlib, qadimiy shahar devorlari bilan oʻralgan hudud (tarixiy Istanbul) ichida joylashgan.

U taxminan Istanbulning oltinchi tepaligining markaziy qismiga toʻgʻri keladi. Bu tepalik devorlar bilan oʻralgan shaharning eng baland nuqtasi hisoblanadi^[1]. Hudud shahar devorlarining Blaxernai qismidan va Ayvansaray mahallasidan janubda, Karagümrükdan shimoli-gʻarbda hamda Salmatomrukdan gʻarbda joylashgan. Bu mahalla Vizantiya davridagi Deuteron nomi bilan nomlangan. Edirnekapı nomi Adirna darvozasi (qadimgi Charisius darvozasi) bilan bogʻliq boʻlib^[2], u orqali Frakiyadagi qadimgi Adrianopol (hozirgi Adirna) tomon olib boruvchi eski yoʻl oʻtgan. Hududda ilgari pravoslav xristian aholisi salmoqli boʻlgan, biroq 1955-yildan keyin ular shaharning markaziy qismlariga koʻchib kelgan^[3].

Mahallaga Istanbulning tarixiy qismidagi eng muhim yoʻllardan biri boʻlgan Fevzi Paşa koʻchasi orqali borish mumkin.

Qiziqarli joylari

Edirnekapı hududida bir nechta tarixiy obidalar mavjud. Jumladan, Kariye masjidi, tarixiy Avliyo Yorgi yunon pravoslav cherkovi hamda Mihrimah Sulton masjidi shular jumlasidandir. Darvoza tashqarisida esa Istanbuldagi eng qadimiy qabristonlardan biri boʻlgan Edirnekapı shahidlar qabristoni joylashgan. Mashhur faqih Ibrohim al-Halabiy ham aynan shu yerga dafn etilgan.

Avliyo Yorgi cherkovi

Avliyo Yorgi yunon pravoslav cherkovi Edirnekapı hududida joylashgan. Cherkov Vizantiya imperiyasi davrida imperator Konstantin V buyrugʻi bilan buzib tashlangan, keyinchalik esa qayta qurilgan. 1556-yilda usmoniylar davrida Mihrimah Sulton masjidi qurilishi uchun yana buzilgan. Shundan soʻng cherkov hozirgi joyiga koʻchirilib, qayta barpo etilgan va XVIII asrda ikki marta taʼmirlangan. Biroq keyingi asrda cherkov butunlay qulab tushgan va yana qayta qurilib, restavratsiya qilingan. 2014-yilda qariyb 4 million lira qiymatidagi restavratsiya loyihasi boshlangan va u 2017-yilda yakunlangan^[4].

Manbalar

↑ Janin
↑ Janin
↑ Andrianopoulou, Konstantina „Edirne Kapu“. Encyclopaedia of the Hellenic world. Qaraldi: 2022-yil 5-yanvar.
↑ „Hagia Yorgi Greek Orthodox Church in Istanbul opens after three-year restoration“ (en). Hürriyet Daily News (2017-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 27-iyun.

Janin, Raymond. Konstantinopol Vizantiya. Parij: Fransuz Vizantiya tadqiqot instituti, 1950.

41°01′52″N 28°56′21″E / 41.03111°N 28.93917°E / 41.03111; 28.93917

[1] Janin

[2] Janin

[3] Andrianopoulou, Konstantina „Edirne Kapu“. Encyclopaedia of the Hellenic world. Qaraldi: 2022-yil 5-yanvar.

[4] „Hagia Yorgi Greek Orthodox Church in Istanbul opens after three-year restoration“ (en). Hürriyet Daily News (2017-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 27-iyun.

[1]

[2]

[3]

[4]