Dukaginzade Ahmed posho
| Dukaginzade Ahmed Posho | |
|---|---|
 Chaldiron jangida Dukaginzade Ahmed posho qoʻshinga boshchilik qilmoqda | |
| Usmoniylar imperiyasining 24-bosh vaziri | |
|
Mansab davri 1514-yil 18-dekabr – 1515-yil 4-mart | |
| Hukmdor | Salim I Yovuz |
| Oʻtmishdoshi | Xarsakli Ahmad posho |
| Vorisi | Xarsakli Ahmad posho |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi |
taxminan 1400-yillar oʻrtalari Albaniya Ligasi (hozirgi Albaniya) |
| Vafoti |
1515-yil 4-mart Amasya, Usmoniylar imperiyasi |
| Turmush oʻrtogʻi |
Gevherşah Hanımsultan Hafize Sultan |
| Bolalari | Dukakinzade Mehmed posho |
| Onasi | Kiranna Arianiti Comnena (onasi) |
| Otasi | Nicholas Paul Dukagjini (otasi) |
| Qarindoshlari |
Dukagjini oilasi Arianiti oilasi |
Dukaginzade Ahmed posho (albancha: Ahmed Pashë Dukagjini; turkcha: Dukakinoğlu Ahmed Paşa; 1515-yilda vafot etgan) – asl ismi Progon Dukagjini, XVI asr boshlarida Usmoniylar imperiyasining yirik davlat arbobi va harbiy qoʻmondonlaridan biri. Usmoniylardan oldin oʻrta asrlarda Albaniyadagi eng qudratli sulolalardan biri Dukagjini oilasidan chiqqan. Dukaginzade Ahmed posho Nicholas Paul Dukagjini va Kiranna Arianiti Komnenaning oʻgʻli boʻlgan.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]1503-yilga kelib, Ahmed posho Anqara sanjakbeyi boʻldi va Gevhershoh Hanimsulton bilan turmush qurdi. Gevhershoh Hanimsulton esa Sulton Boyazid II ning qizi Oysha Sulton va yana bir usmoniy-alban sarkardasi Günei Sinan poshoning qizi edi. Ularning nikohidan Ibrohim Bey ismli oʻgʻil va Fotima Hanim ismli qiz farzand dunyoga keldi. Shu davrda Ahmedning birinchi xotinidan tugʻilgan oʻgʻli ham Boyazid II ning boshqa bir qizi Gevhermüluk Sultonga uylangan. Keyinchalik Ahmed Sulton Salim I ning qizi Hofiza Sultonga uylangan. Dukaginzade Ahmed posho Usmoniylar taxti uchun kurashda Salimni qoʻllab-quvvatlagan sarkardalardan biri edi. 1511-yilda yanicharilar koʻtargan yirik qoʻzgʻolon natijasida u Onadoʻli beklarbegi lavozimiga tayinlandi[1]. Bu yangi maqomda u Salimning 1512-yilda imperiya sultoni boʻlishini taʼminlashda muhim rol oʻynadi hamda 1513-yil 15-aprelda Yenişehirdagi jangda Salimning oʻgay ukasi va taxt daʼvogari boʻlgan Shahzoda Ahmed ustidan qozonilgan harbiy gʻalabaga katta taʼsir koʻrsatdi. Oʻsha jangda Shahzoda Ahmedni asirga olgan qoʻmondon aynan Dukaginzade Ahmed posho boʻlishi ham mumkin[2].
1513-yil yoziga kelib Ahmed posho Davlat devoni tarkibiga vazir sifatida qoʻshildi. 1514-yilda Sulton Salim I Safaviylarga qarshi yurish boshladi va bu yurish Chaldiron jangi bilan yakun topdi. Dukaginzade Ahmed posho 20 ming sipohdan iborat oldingi qoʻshin boshida turdi. Zamonaviy manbalarda poshoning yurishning ilk bosqichlaridagi faoliyati aniq qayd etilmagan, ammo 1514-yil 23-avgustdagi Chaldiron jangida u boshqa vazirlar bilan birga Salimning yonida markaziy jang chizigʻida turgan[1]. Taxminan 7-sentyabrda Usmoniylar qoʻshini Safaviylar poytaxti Tabrizga yetib kelganida Dukaginzade shaharning Salimga taslim boʻlishini qabul qilib olish uchun armiya yuborgan elchilar tarkibida boʻlgan[1].
Ahmed posho 1514-yil 18-dekabrdan 1515-yil 4-martgacha imperiyaning bosh vaziri lavozimida xizmat qildi. Soʻngra yanicharlar qoʻzgʻoloni bilan bogʻliq deb topilib, Sulton Salim I tomonidan qatl etildi. Uning oʻgʻli Dukaginzade Mehmed posho Misr viloyati hamda boshqa bir necha viloyatlarda hokimlik qilgan. U Suriyaning Halab shahrida joylashgan Al-Adiliya masjidi majmuasini qurdirgan[3].
Usmoniylar manbalarida „Dukaginzade“ atamasi unga nisbatan qoʻllanilgan.
Ajdodlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]| 8. Tanush Dukagjini | |||||||||||||||
| Pal Dukagjini | |||||||||||||||
| Nicholas Paul Dukagjini | |||||||||||||||
| Komnen Arianiti | |||||||||||||||
| Nicholas Zaharianing qizi | |||||||||||||||
| Dukaginzade Ahmed posho | |||||||||||||||
| Komnen Arianiti | |||||||||||||||
| Gjergj Arianiti | |||||||||||||||
| Nicholas Zaharianing qizi | |||||||||||||||
| Kiranna Arianiti | |||||||||||||||
| Andrea III Muzaka | |||||||||||||||
| 7. Maria Muzaka | |||||||||||||||
| Kiranna Zenevisi | |||||||||||||||
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 3 Sebastian 1988.
- ↑ Sebastian 1988, s. 60
- ↑ Necipoğlu 2005.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sebastian, Peter. Turkish prosopography in the Diarii of Marino Sanuto, 1496-1517. University of London, 1988.
- Necipoğlu, Gülru. The Age of Sinan: Architectural Culture in the Ottoman Empire. London: Reaktion Books, 2005. ISBN 978-1-86189-253-9.
| Siyosiy idoralar | ||
|---|---|---|
| Oʻtmishdoshi: Xarsakli Ahmad posho |
Usmoniylar imperiyasi bosh vaziri 1514-yil 18-dekabr – 1515-yil 8-sentyabr |
Vorisi: Xarsakli Ahmad posho |
- Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar
- 1515-yilda vafot etganlar
- 15-asr Usmoniylar imperiyasi qullari
- 16-asr albaniyalik kishilar
- 15-asr albaniyalik kishilar
- 1510-yillar Usmoniylar imperiyasida
- Salim I ning bosh vazirlari
- Usmoniylar imperiyasining alban bosh vazirlari
- 16-asr Usmoniylar imperiyasining bosh vazirlari
- Devshirme
- Dukagjini oilasi