Dengiz navigatsiya haritalari

Tavsifi

Dengiz navigatsiya xaritalari — dengizda harakatlanish xavfsizligini ta’minlash maqsadida tuziladigan maxsus kartografik mahsulotlardir. Ular kemalarning yo‘nalishini belgilash, xavfli hududlarni aniqlash va navigatsiyani samarali tashkil etishda muhim ahamiyatga ega.

Ushbu xaritalarda qirg‘oq chiziqlari, dengiz tubi relyefi, suv osti va suv usti to‘siqlari, dengiz oqimlari, shamol yo‘nalishlari hamda navigatsion belgilar (mayoq, bo‘ya va boshqalar) ko‘rsatiladi.

Turlari

Dengiz navigatsiya xaritalari masshtabi va vazifasiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi:

• Reja xaritalar (1:500 — 1:25 000)
• Maxsus xaritalar (1:25 000 — 1:75 000)
• Yo‘l xaritalari (1:100 000 — 1:500 000)
• Umumiy xaritalar (1:750 000 — 1:5 000 000)

Ahamiyati

Dengiz navigatsiya xaritalari kema qatnovining xavfsizligini ta’minlashda asosiy vositalardan biri hisoblanadi. Ular yordamida dengizchilar xavfli hududlardan qochib o‘tish, optimal yo‘nalishni tanlash va favqulodda holatlarning oldini olish imkoniga ega bo‘ladilar.

Adabiyot

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil