Kontent qismiga oʻtish

Cristóbal Balenciaga

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Cristóbal Balenciaga
Tavalludi
Cristóbal Balenciaga Eizaguirre

1895-yil 21-yanvar
Vafoti 1972-yil 23-mart
Jávea, Ispaniya
Fuqaroligi Ispaniya
Kasbi moda dizayneri
Faoliyat yillari 1917–1972
Turmush oʻrtogʻi Władzio Jaworowski d'Attainville (–1948)

Cristóbal Balenciaga Eizaguirre (baskcha Cristobal Balentziaga Eizagirre; 1895-yil 21-yanvarda tugʻilgan – 1972-yil 23-martda vafot etgan) – ispaniyalik moda dizayneri, Balenciaga kiyim brendining asoschisi. Christian Dior uni „barchamizning ustozimiz“ deya atagan. 1972-yilda uning vafot kunida „Womenʼs Wear Daily“ gazetasi bosh sahifasida „Qirol vafot etdi“ sarlavhasi ostida u haqida yozilgan.

2011-yildan beri Balenciaga dunyoga kelgan shahar Getariada bunyod etilgan Cristobal Balenciaga muzeyida uning ijod namunalaridan iborat koʻrgazma tashkil etilgan. Muzeydagi 1200 dan ortiq asarning aksariyati uning shogirdi Hubert de Givenchy va mijozlari, jumladan, birinchi xonim Jacqueline Kennedy tomonidan taqdim etilgan.

Yoshlik davri

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Cristobal Balenciaga 1895-yil 21-yanvarda Ispaniyaning Getaria (Gipuzkoa) shahridagi Bask tumanida tugʻilgan[1]. Uning otasi José Balenciaga Basurto dengizchi boʻlgan va Christobal hali bola boʻlgan vaqtida vafot etgan. Onasi Martina Eizaguirre Embil tikuvchilik bilan shugʻullangan[2]. Bolaligida Balenciaga va uning ikki aka-ukasi Agustina va Juanlar birgalikda onasi bilan vaqt oʻtkazardi[1][2]. Oʻn ikki yoshida Balenciaga tikuvchiga shogird tushgan[3]. Oʻsmirlik chogʻida oʻz shahrining eng zodagon ayoli boʻlgan Markiz de Casa Torres uning mijozi va homiyiga aylangan[1]. Markiz de Casa Torres uni Madridga yuborgan va oʻsha yerda Balenciaga tikuvchilik boʻyicha rasmiy taʼlim olgan[1].

Balenciaga Ispaniyadagi dastlabki dizaynerlik faoliyati davridayoq katta muvaffaqiyat qozongan. 1919-yilda San Sebastiánda butik ochgan[4], keyinchalik esa uni Madrid va Barselonadagi filiallar bilan kengaytirgan[1]. Ispaniya qirollik oilasi va aristokratiyasi uning liboslarini kiygan, biroq Ispaniya fuqarolar urushi sababli doʻkonlarini yopishga majbur boʻlgach, Balenciaga Parijga koʻchib oʻtgan[1][3]. Dizayner 1937-yil avgust oyida Parijning George V prospektida oʻzining moda uyini ochgan[1].

Getariadagi Cristobal Balenciaga muzeyi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Charleston. „Cristóbal Balenciaga (1895-1972)“. Timeline of Art History. Metropolitan Museum of Art (2004-yil oktyabr). 2007-yil 27-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 6-iyun.
  2. 2,0 2,1 Arzalluz, Miren. „Cristóbal Balenciaga. The Basque Roots of a Fashion Master“. Basque Tribune (2016-yil 19-mart). Qaraldi: 2025-yil 15-iyun.
  3. 3,0 3,1 „Cristóbal Balenciaga“. Fashion, Jewellery & Accessories. Victoria and Albert Museum. 2007-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 6-iyun.
  4. Breward, Christopher (2003), Fashion, Oxford History of Art, New York: Oxford University Press, 81-bet, ISBN 978-0-19-284030-1