Coraline

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Coraline
Rejissor Henry Selick
Produser
Ssenariynavis(lar) Henry Selick
Asosida Coraline
–Neil Gaiman
Rollarda
Bastakor Bruno Coulais
Kinematografiya
  • Pete Kozachik
  • Jace Disla
Muharrir
  • Christopher Murrie
  • Ronald Sanders
Ishlab chiqaruvchi
kompaniyalar
  • Laika-yil film
  • Pandemonium Films
Distributor Focus Features
Premyera
  • 5-fevral, 2009-yil(2009-02-05)

(xalqaro)[1]

  • 6-fevral, 2009-yil(2009-02-06)

(AQSh)

  • 8-may, 2009-yil(2009-05-08)

(Birlashgan Qirollik)

Davomiyligi 100 daqiqa[2]
Mamlakat AQSH bayrogʻi AQSh
Til inglizcha
Budjet $60 million[3][4]
Daromad $124.6 million[3]

Coraline 2009-yilda ekranlarga chiqarilgan qoʻgʻirchoq animatsion filmdir. Film gʻoyasi Neil Gaiman qalamiga mansub ayni nomli romanga asoslangan.[5] Laika studiyasi mahsuloti. Filmda bosh qahramonlarga Dakota Fanning, Teri Hatcher, Jennifer Saunders, Dawn French, Keith David, John Hodgman, Robert Bailey Jr. va Ian McShane ovoz bergan.

Coraline filmining 2009-yilning 6-fevralida umumjahon premyerasi boʻlib oʻtdi.[6] Film ilk uikend davomida $16.85 million toʻpladi.[7] Jahon prokatida esa jami $124 million toʻplab, uchinchi eng kassabop qoʻgʻirchoq filmga aylandi (birinchi va ikkinchi oʻrinlarda mos ravishda Chicken Run va Wallace and Gromit: The Curse of the Were-Rabbit filmlari). Bundan tashqari, film tegishli toifalarda Annie mukofotini oldi, Oscarga esa nomzod boʻldi.

Sujeti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Coraline va uning ota-onasi yangi yashash joyiga koʻchib oʻtishadi. Ular mahalliy aholi orasida Pushti saroy deb nomlanuvchi binoning bir qismini ijaraga olishadi. Coraline hududni oʻrganish chogʻida qora mushuk va Zaki ismli bolaga (ingliz tilida uning ismi Waybe) duch keladi. Uning buvisi Pushti saroyning egasi boʻlib, uning soʻzlariga koʻra, u ilgari hech qachon bolali oilalarga kvartira ijaraga bermagan. Keyinchalik, Zaki ayvonda paketni qoldiradi, u yerda Coralinega juda oʻxshash qoʻgʻirchoq boʻlib chiqadi. Xatda bu qoʻgʻirchoqni u buvisining sandigʻidan topgani tushuntiriladi.

Coraline uyni oʻrganayotganda gʻisht bilan toʻsilgan kichik eshikni topadi. Kechasi sichqon uning eʼtiborini tortadi va u oʻsha kichik eshikka yuguradi. Bu safar u yerda uni parallel dunyoda aynan oʻsha uyga olib boradigan oʻtish joyini topadi. U yerga kelgan Coraline ota-onasining nusxalarini koradi, lekin faqat ularning koʻzlari tugmadan edi. Bu odamlar oʻzlarini „boshqa“ onasi va dadasi deb aytishadi. Ular qizning kelishini mazali kechki ovqat bilan nishonlaydilar va uni juda yaxshi koʻrishlarini koʻrsatadilar, yaʼni bu yerda u real hayota boʻlmagan narsani olishi mumkinligini aytishadi.

Parallel dunyoda uxlab qolgan Coraline oʻz xonasida uygʻonadi. Asta-sekin u Pushti saroydagi qoʻshnilari bilan tanishadi. Ular ikki keksa aktrisa Miss Spink va Miss Forcible, shuningdek, rossiyalik emigratsiya akrobati Bobinski boʻlib chiqdi. Keyinchalik, Coraline bir nechta ogohlantirishlarni oladi: birinchi navbatda, Bobinski unga kichik eshikka kirmasligini aytadi; Miss Spink va Miss Forcible choy barglarini oʻqib, muammoga duch kelishini; Zaki hech qachon Pushti saroyda boʻlmaganini eslatib oʻtadi, chunki bu xavfli boʻlishi mumkin deydi; Bir kuni onasi oʻsha eshikni qulflaydi va kalitni Coralinedan yashiradi. Ammo Coraline sehrli uyga tashrif buyurishni davom ettiradi, u yerda uni Zaki va qoʻshnilarining boshqa versiyalari kutib oladi.

Bir safar u dunyoda gaplasha oladigan qora mushuk Coralinega bu yerda hamma narsa yomon hayot kechirmoqda deb oʻylaydigan bolalarni aldash uchun tuzoqlardan boshqa narsa emasligini aytadi. Coraline mushukning soʻzlariga ishonishdan bosh tortadi, „boshqa“ onasi uni qolishga taklif qilmaguncha, koʻzlari oʻrniga tugmachalarni tikishni soʻraydi. Qoʻrqib ketgan qiz uyga qaytishni talab qiladi va „boshqa“ onasi uzun boʻyli, qoʻrqinchli ayolga aylanadi. Jazo sifatida u Coralineni oyna ortidagi kichkina xonaga qamab qoʻyadi. U yerda u ilgari „boshqa“ onaning qoʻliga tushib, unga koʻzlarini oʻrniga tugma tikishga rozi boʻlgan uchta arvohni topadi.

„Boshqa“ Zaki yordami bilan Coraline oʻz dunyosiga qochib ketadi va u yerda ota-onasi yoʻqolganini tushunadi. Haqiqiy Zaki qoʻgʻirchoqni buvisining iltimosiga binoan olmoqchi boʻladi, chunki bu uning bolaligida gʻoyib boʻlgan singlisining qoʻgʻirchogʻi edi (uning arvohini Coraline kichikina xonada koʻrgan). Coraline bu qoʻgʻirchoq orqali „boshqa“ ona oʻz qurbonlarini kuzatib turishini va keyin ularni yanada rang-barang, „yaxshiroq“ parallel dunyoga jalb qilishini tushunadi. Mushukni va Miss Spink va Miss Forcible tomonidan berilgan „kuzatish toshini“ oʻzi bilan olib, Coraline u yerga qaytib boradi. Endi uning vazifasi ota-onasini va arvoh bolalarini ozod qilishdir, buning uchun u „boshqa“ onaga qarshi chiqadi va unga oʻyin oynashni taklif qiladi. Agar Coraline yutqazsa, u abadiy qolishga rozi boʻladi va koʻzlari oʻrniga tugmachalarni tikishga ruxsat beradi va agar u gʻalaba qozonsa, „boshqa“ ona hammani qoʻyib yuborishini soʻraydi. Coraline birin-ketin arvoh bolalarning ruhlarini topadi va bu ruhlarni qoʻriqlayotgan yirtqich hayvonlarni yoʻq qiladi. U, shuningdek, ota-onasini topadi va „boshqa“ onani aldaydi va shu bilan haqiqiy dunyoga qaytadi. Ota-onalar xavfsiz va ular bilan nima sodir boʻlganini eslay olmasalar ham va arvoh bolalar keyingi hayotga ruhlari ketgan boʻlsalar ham, Coraline eshik kalitini yoʻq qilishni xohlaydi. „Boshqa“ onaning qoʻli uni toʻxtatmoqchi boʻladi, lekin Zaki qoʻlini kalit bilan birga quduqqa tashlashga yordam beradi.

Biroz vaqt oʻtgach, Coraline va uning ota-onasi bogʻda ishlashadi. Qoʻshnilar ularga yordam berishadi va Coralinening ota-onasi endi ulardan begona emas edi. Zaki buvisi Lovat xonimni olib keladi va Coraline unga singlisi haqida gapira boshlaydi.

Ovoz berganlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ishlab chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oʻzining eng yuqori choʻqqisida film 450 kishining, jumladan, „Digital Design Group“ dan 30-35 animator va raqamli dizaynerlar va 250 dan ortiq texnik xodimlar va dizaynerlarning saʼy-harakatlarini jalb qildi. Jamoa aʼzolaridan biri qoʻgʻirchoq qahramonlari uchun miniatyura kiyimlari va boshqa kiyimlarini toʻqish uchun maxsus yollangan, bunda inson sochi qalinligidagi naqshli ignalardan foydalangan[8].

Suratga olish ishlari taxminan 13 ming kvadrat metrlik xonada tashkil etilgan. Kino toʻplami 50 ta epizodik zonaga boʻlingan boʻlib, ular deyarli 150 ta prefabrik kompozitsiyadan iborat edi. Kompozitsiyalar orasida Viktoriya davridagi uchta qasr, 12 metrli olma bogʻi va Ashland shahrining (Oregon, AQSH) maketi bor edi.

Filmda minimal kompyuter grafikasidan foydalaniladi. U asosan belgilarning yuzlaridagi tikuvlarni va qoʻgʻirchoqlarning qoʻllab-quvvatlovchi elementlarini ramkadan olib tashlash uchun ishlatilgan. Tumanni yaratish uchun oq tutunning haqiqiy puflashlari suratga olindi va olov anʼanaviy animatorlardan biri tomonidan qogʻozga qoʻlda chizilgan (keyinchalik realizmni oshirish uchun unga kompyuter effektlari qoʻllangan). Katta miqdordagi CGI boʻlgan ikkita sahna — bu boshqa dunyo va osmonning yoʻq boʻlib ketishi va moddiylashishi, ular ozod qilinganidan keyin arvoh bolalar paydo boʻlishi sahnasidir. Rejissor Henry Selick loyihaning bosh rassomi Tadahiro Uesugidan Vinsent van Gogning „Yulduzli tun“ kartinasi ruhida qoʻlda bolalar-arvohlar paydo boʻlishi sahnasida animatsion fon yaratishni soʻradi, ammo uni ololmaydi. Natijada kompyuter grafikasiga murojaat qilishga majbur boʻldi[9]. Rejissorning qoʻlda iloji boricha koʻproq animatsiya yaratish istagiga qaramay, butun filmni yaratishda kompyuter texnologiyalaridan faol foydalanildi — qoʻgʻirchoqlar dastlab kompyuterda uch oʻlchamli modellar koʻrinishida yaratilgan, soʻngra uchta oʻlchamdan foydalangan holda plastmassada „chop etilgan“. -oʻlchamli bosib chiqarish texnologiyalari. Yuz animatsiyasi uchun qoʻgʻirchoq parchalarini almashtirish texnikasi ishlatilgan. Barcha yuz ifodalari alohida elementlar sifatida „chop etilgan“. Hammasi boʻlib filmda barcha personajlar uchun 15 mingdan ortiq turli xil yuz ifodalari ishlatilgan[10].

Tanqidiy sharhlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Coraline kinotanqidchilar tomonidan ijobiy baholandi. Rotten Tomatoes kinotanqid saytida 262 ta sharhdan film 7,8/10 oʻrtacha reyting bilan 90 % ijobiy sharh oldi. Metacriticda film 38 tanqidchining sharhlari asosida 100 balldan 80 ball oldi.

The New York Times sharhlovchisi A. O. Scott multfilmni qoʻgʻirchoq animatsiyasi janridagi mukammal asar deb atadi[11]. Tanqidchining taʼkidlashicha, film kitobdan oʻzining shoshma-shoshar rivojlanishi va mulohazakor tabiati bilan ajralib turadi va hayajonli boʻlib qolgan holda, koʻplab bolalar filmlariga xos boʻlgan boʻronli tanqidga shoshilish oʻrniga, rasm harakati dahshatli, ajoyib gʻalati va gʻalati tarzda davom etadi.[11]

  • „Bu filmga klassik maqom berish hali erta emasmi?“ (The Philadelphia Inquirer gazetasi, AQSH)
  • „Animatsiyani yangi choʻqqilarga olib chiqadigan ajoyib tomosha.“ (Hollywood.com[en] veb-sayti)
  • „Shaxsiyatga ega aqlli kino, titroqlarni qanday ilhomlantirish uchun alohida nazar.“ (Chikago Tribune gazetasi, AQSH)
  • „Men bu filmni koʻrganimda baʼzida ekrandan sakrab qolaman.“ (Toronto Star gazetasi, Kanada)
  • „Koralin, ehtimol, hozirgacha yaratilgan eng yaxshi 3D filmdir.“ (The Globe and Mail gazetasi, Kanada)

Mukofotlar va nominatsiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 2009 — Annesi animatsion filmlar festivali Gran-prisi (Henry Selick)
  • 2009 — Eng yaxshi film uchun Britaniya kino akademiyasi bolalar mukofoti
  • 2010 — uchta Enni mukofoti : personaj dizayni (Shane Prigmore), badiiy asar (Tadahiro Uesugi), musiqa (Bruno Coulet)
  • 2010 — Yilning eng yaxshi animatsion filmi uchun Oscarga nomzod (Henry Selick)
  • 2010 — Eng yaxshi animatsion film uchun Saturn mukofotiga nomzod
  • 2010 — Eng yaxshi animatsion film uchun Britaniya Akademiyasi kino mukofotiga nomzod
  • 2010 — Eng yaxshi animatsion film uchun Oltin globus mukofotiga nomzod
  • 2010 — Eng yaxshi ovozli aktyor/aktrisa uchun yosh aktyor mukofoti nominatsiyasi (Dakota Fanning)

Davomi[tahrir | manbasini tahrirlash]

rejissor Henry Selick

Film rejissori Henry Selick MTV telekanaliga bergan intervyusida „davom etish uchun har doim imkoniyat bor… Men Nil asarlari asosida koʻproq biror narsa ishlab chiqishni istardim“, dedi.

Saundtrek[tahrir | manbasini tahrirlash]

Coraline musiqasi „Kabuslar yurtida“ 2009-yil 3-fevralda E1 Music tomonidan raqamli ravishda chiqarildi va 2009-yil 24-fevralda sotuvga chiqarildi. Qoʻshiqlar fransuz bastakori Bruno Kulega tegishli boʻlsa, „Boshqa otaning qoʻshigʻi“ esa Ular Gigantlar boʻlishi mumkin.

Veb-sahifa[tahrir | manbasini tahrirlash]

Coraline in the Land of Nightmares veb-sayti kashfiyot interaktiv oʻyin boʻlib, unda oʻyinchi Coraline dunyosini kashf qilishi mumkin. Ushbu sayt 2009-yilda „Multfilm yoki harakatli grafik belgilardan eng yaxshi foydalanish“ uchun „Tarmoq mukofoti“ ni qoʻlga kiritdi. Xuddi shu oʻrinda multfilm „Kino va film“ nominatsiyasida ham nomzod boʻldi.

Video oʻyin[tahrir | manbasini tahrirlash]

2008-yil 16-iyun kuni D3Publisher America multfilm asosida kompyuter oʻyini ishlab chiqilishini eʼlon qildi. Oʻyin Wii va PlayStation 2 va Art Co uchun Nintendo DS uchun Papaya Studio tomonidan ishlab chiqilgan va yaratilgan. Oʻyinlar 2009-yil 27-yanvarda, multfilm chiqishidan biroz oldin chiqarilgan.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Hudetz, Mary „Made in Oregon: animated 'Coraline'“. KVAL (8-fevral 2009-yil). 6-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-avgust 2014-yil.
  2. „Coraline rated PG by the BBFC“. BBFC (29-yanvar 2009-yil). — „Run Time 100m 19s“. 24-aprel 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 5-aprel 2009-yil.
  3. 3,0 3,1 „Coraline“. Box Office Mojo. Qaraldi: 11-avgust 2009-yil.
  4. „Coraline (2009) - Financial Information“. The Numbers. Nash Information Services. Qaraldi: 1-avgust 2021-yil.
  5. Savage, Annaliza. „Gaiman Calls Coraline the Strangest Stop-Motion Film Ever“. Wired.com. Condé Nast Digital (14-noyabr 2008-yil). Qaraldi: 18-avgust 2011-yil.
  6. Turnquist, Kristi „'Coraline' premiere offers Portland some Hollywood glitter“. OregonLive.com (5-fevral 2009-yil). Qaraldi: 3-sentabr 2016-yil.
  7. „Moviegoers into 'Into You'“. The Hollywood Reporter (8-fevral 2009-yil). Qaraldi: 17-avgust 2014-yil.
  8. Юлия Рудый. „Крошечная одежда ввязалась в фильм о детских кошмарах“. «Мембрана» (20-fevral 2009-yil). 27-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2010-yil.
  9. „Exclusive: Henry Selick on Making Coraline“ (en). 27-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-aprel 2011-yil.
  10. „CGSociety feature — Coraline“ (en). 27-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-oktabr 2010-yil.
  11. 11,0 11,1 A. O. Scott. „Cornered in a Parallel World“ (en). The New York Times (6-fevral 2009-yil). 5-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 28-avgust 2018-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]