Kontent qismiga oʻtish

Chulman Neryungri aeroporti

Koordinatalari: 56°54′48″N 124°54′42″E / 56.91333°N 124.91167°E / 56.91333; 124.91167
Vikipediya, erkin ensiklopediya
Chulman Neryungri aeroporti
Нүрүңгири Аэропорда — Чульман
Nüörüŋgürü Aeroporta – Chulman

Аэропорт Нерюнгри — Чульман
IATA kodi: NERICAO kodi: UELL – Joylashuv identifikatori: NRG
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Operator Shimol aeroportlari[1]
Xizmat doirasi Chulman va Neryungri
Joylashuvi Chulman, Saxa, Rossiya
Dengiz sathidan balandligi 2 812 ft / 857 m
Koordinatalari 56°54′48″N 124°54′42″E / 56.91333°N 124.91167°E / 56.91333; 124.91167
Vebsayti sever.aero/neryungri
Xarita
NER (Rossiya)
NER
Aeroportning Rossiya xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
ft m
08/26 11,811 3,600 Beton
Maʼlumotlar (2017)
Yoʻlovchilar soni 115 000
Chulman aeroporti

Chulman–Neryungri aeroporti (saxa.: Нүрүңгири Аэропорт — Чульман, Nüörüŋgürü Aeroporta – Chulman; ruscha: Аэропорт Нерюнгри — Чульман) (IATA: NERICAO: UELL) – Rossiyaning Saxa Respublikasida joylashgan fuqarolik aeroporti. Aeroport Chulman posyolkasidan 8 km shimolda, Neryungri shahridan esa 40 km shimolda joylashgan. NER IATA kodi hamda Rossiyaning ichki НРГ kodi ham Neryungri shahrini bildiradi[2].

2025-yil 6-iyunda Rossiya prezidenti Vladimir Putinning buyrugʻi bilan aeroportga Gavriil Cheryayev nomi berildi[3].

Janubiy Yoqutistonda aviatsiya 1960-yillarda, minerallarni keng koʻlamda qidirish va Janubiy Yoqut hududiy koʻmir kompleksi va Neryungri shahri qurilishi boshlanganida jadal rivojlandi. Tadqiqotlarning koʻpayishi aviatsiya xizmatlarini talab qildi.

1961-yilda Janubiy Yoqut ekspeditsiyasi va 107-Sharqiy Sibir ekspeditsiyasi tashabbusi bilan Chulman qishlogʻida tuproqli uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishi boshlandi.

1962-yil 7-noyabrda Chulman aeroportida tuproqli uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishi yakunlandi va geologlar, qurilish ishchilari va qidiruvchilar uchun xizmatlar, shuningdek, An-2, Yak-12, Mi-1, Mi-4 va Li-2 samolyotlarida yoʻlovchilarni tashish boshlandi.

1976-yilda SSSR Fuqaro aviatsiyasi vazirligi buyurtmasi boʻyicha Xabarovskning „Dalaeroproyekt“ instituti barcha turdagi samolyotlarni qabul qilish uchun yangi aeroport uchun joy tanladi.

1986-yilda aeroportning ishga tushirish kompleksi (3610 metrlik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi), shuningdek, toʻxtash joylari, yoʻlaklar, yuk perroni, boshqaruv minorasi, texnik xizmat koʻrsatish brigadasi binolari, asosiy avariya-qutqaruv stansiyasi, markaziy tarqatish markazi va yuk ombori qurildi.

Yuk terminali ichida soatiga 100 yoʻlovchini qabul qila oladigan yangi aeroport terminali qurildi[4][5].

1987-yilda An-12 samolyotida birinchi texnik xizmat koʻrsatish parvozi va Neryungridan Moskvaga Tu-154 samolyotida birinchi yoʻlovchi reysi amalga oshirildi. Moskva, Rostov-Don, Novosibirsk, Xabarovsk, Yakutsk, Chita va Irkutskka muntazam reyslar tashkil etildi.

1987-yilda Chulman aeroporti Neryungri aeroporti deb oʻzgartirildi.

1996-yilda Diamond-Sakha Airlines aviakompaniyasi A-310 samolyotlaridan foydalangan holda muntazam yoʻlovchi reyslarini amalga oshira boshladi.

1995-yildan beri An-124 RUSLAN vaqti-vaqti bilan reyslarni amalga oshirib, Yakutugol xolding kompaniyasi uchun katta oʻlchamli yuklarni yetkazib berib kelmoqda.

2007-yildan beri Yakutia Airlines Boeing 757-200 reyslarini amalga oshirib kelmoqda.

2008-yilda Rossiya Federatsiyasi Transport vazirligining Federal havo transporti agentligi (Rosaviatsiya) aeroportga Airbus A320, Boeing737-800, A330 va A319 samolyotlarini boshqarishga ruxsat beruvchi buyruq chiqardi.

2021-yil 30-oktyabrda toʻrt oylik uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish yakunlandi[6].

2023-yil 23-dekabrda aeroport terminali uchun moslashtirilgan yuk terminali binosi oʻrnida taxminan 9 ming kvadrat metr maydonga ega va soatiga 300 yoʻlovchini qabul qilish sigʻimiga ega yangi xizmat koʻrsatish va yoʻlovchilar binosi ochildi[4][5].

Qabul qila oladigan samolyot turlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Aeroport quyidagi havo kemalarini qabul qila oladi[7]: An-12, An-24, An-124, Yak-42, Il-76, Tu-154, Airbus A310, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A330, Boeing 737, Boeing 757, Boeing 767, Bombardier CRJ, Bombardier Dash 8, Sukhoi Superjet 100 va 3-4-klassdagi boshqa samlyotlar hamda barcha tipdagi vertolyotlar. Uchish-qoʻnish yoʻlagi tavsifi RSN 30/R/A/X/T.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Aviakompaniya Manzillar
Aurora, Rossiya bayrogʻi Rossiya Xabarovsk[8]
S7 aviakompaniyasi Irkutsk, Moskva–Domodedovo, Novosibirsk[9]
Yakutiya Irkutsk, Xabarovsk, Moskva–Vnukovo, Novosibirsk, Yakutsk
Yoʻlovchilar oqimi:
Yillar 2014 2015 2016 2017
ming kishi 83,7 70,0 83,7 115
Manbalar:[10][11][12]
  1. „Нерюнгри — Аэропорты Севера“ (ru-RU). Sever.Aero. Федеральное казенное предприятие «Аэропорты Севера». Qaraldi: 2025-yil 28-avgust.
  2. „NER - Cul'man [Chulman Neryungri Airport, SA, RU - Airport - Great Circle Mapper“]. www.gcmap.com. Qaraldi: 2017-yil 14-sentyabr.
  3. Указ Президента Российской Федерации от 06.06.2025 № 382 «О присвоении аэропорту Нерюнгри имени Г. И. Чиряева»
  4. 4,0 4,1 „В Нерюнгринском районе Якутии ввели новый аэровокзал“. Якутия Daily (2023-yil 23-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.
  5. 5,0 5,1 „Взгляд изнутри. Каким стал новый аэропорт в Нерюнгри?“. SakhaNews (2025-yil 24-avgust). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.
  6. „Новая взлетно-посадочная полоса открылась в Нерюнгринском районе“. Якутия Daily (2021-yil 30-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 23-avgust.
  7. „Aviapages.ru Аэропорт Нерюнгри (Чульман)/Neryungru“. 2016-yil 5-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 8-dekabr.
  8. L, J. „Aurora Airlines Adds Khabarovsk – Neryungri Service from Feb 2016“. Airline Route (2016-yil 12-fevral). Qaraldi: 2016-yil 12-fevral.
  9. „Russia, Novosibirsk, Tolmachevo (OVB)SwapRussia, Neryungri (NER)“. S7.ru. S7 Airlines. 2017-yil 13-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 14-sentyabr.
  10. „Объемы перевозок через аэропорты России за январь-декабрь 2014-2015 гг.“. Росавиация. 2016-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 16-yanvar.
  11. „Объемы перевозок через аэропорты России за январь-декабрь 2015-2016 гг.“. Росавиация. 2017-yil 21-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 16-yanvar.
  12. „Объемы перевозок через аэропорты России за январь-декабрь 2016-2017 гг.“. Росавиация. 2018-yil 28-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 28-mart.