Chingiz Ahmarov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Chingiz Ahmarov
Haqiqiy ismiAhmarov Chingiz Gabdurahmonovich
Tavalludi 18-avgust 1912-yil(1912-08-18)
Troitsk
Vafoti 13-may 1995-yil(1995-05-13)
(82 yoshda)
Mashhur suratlari "Amir Temur va Bibixonim", "Amir Temur va darvish", "Amir Temur va Boyazid".
Mukofotlari O‘zbekiston xalq rassomi

Chingiz Gabdurahmonovich Ahmarov (1912.18.8, Troitsk shahri, hozirgi Chelyabinsk viloyati – 1995.13.5, Toshkent) – mo-numentalist rassom, O‘zbekiston xalq rassomi (1964). Ijodida Sharq minia-tyu-rasi an’analarini davom ettirib, milliy musavvirlik maktabini yaratdi. Perm badiiy texnikumida (1927-30), V. Surikov nomidagi Moskva badiiy institutida (1935-42) ta’lim olgan. A. o‘zbek tasviriy san’atining milliy o‘ziga xosligi borasida xalqning boy va go‘zal badiiy merosining ilg‘or an’analarini hozirgi zamon san’atiga ijodiy singdirishda faol xizmat qildi. Asarlarida ijodkorlik ruhi bilan yashayotgan zamon-doshlarining go‘zal va yoqimtoy, tabiati murakkab va nafis qiyofalari tasvirla-nadi. Ijodini 30- yillarda dastgoh ras-somligi va grafika sohasida asarlar yaratish bilan boshlagan (Sh. Sulaymonning "Li Chu" kitobini bezagan, 1934; "Mushtum", "Mash’ala" jurnallari uchun rasmlar chizgan; "Qiz portreti", "Bola portreti", "Akam portreti" va boshqalar). 2- jahon urushi yillarida vatanparvarlik ruhidagi asarlarni yaratdi ("O‘zbekiston qilichi" triptixi, 1942). Dastlab Navo-iy teatri foyesiga Navoiy "Hamsa"si mavzulari asosida mahobatli devoriy rasmlarni (1944 – 47) ishladi. Shu davrdan boshlab Sharq mavzui A. ijodidan keng o‘rin oldi. Qozon opera va balet teatri (1959), Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyi (1968), Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti (1968 – 69), Samarqanddagi Ulug‘bek memorial mu-zeyi (1964), "Yulduz" restorani (1970), Hamza nomidagi San’atshunoslik instituti (1980) va boshqa binolarga (hammasi ham ale-bastrga tempera bilan) devoriy rasmlarni chizdi. 50- yillardan ko‘p qirrali ijodkor sifatida ko‘zga tashlandi: portretlar (M. Turg‘unboyeva, 1952; rassom R. Temu-rov, 1961; shoira Zulfiya, 1965; Halima Nosirova, "Yosh Navoiy", 1968), teatr 866spektakllari va kinofilmlarga chizgilar (M. Shayxzodaning "Mirzo Ulug‘bek" fojiasiga, Hamza teatri, 1964; "Ulug‘bek yulduzi", "Ikki dil dostoni" filmlariga), kitob bezaklari (Oybekning "Na-voiy" romani, 1951; "Ravshan" eposi, 1958 va boshqalar), maishiy lavhalar ("Buxorocha raqs", "Xorazmcha raqs", "Xush kelibsiz", hammasi ham 1971), rasmlar ("Indoneziya taassurotlari" turkumi, 1964), amaliy san’at buyumlari uchun chizgilar (chinni laganlar uchun rasmlar, 60 – 70- yillar) ham yaratdi. Toshkent metropolitenining "Alisher Navoiy" bekati, Ama-liy san’at muzeyi binosi devorlariga ishlagan asarlari (80 – 90- yillar) ham jozibalidir. So‘nggi yillarda "Amir Temur va Bibixonim", "Amir Temur va darvish", "Amir Temur va Boyazid" kabi asarlarini yaratdi (1992 – 95). Asarlari O‘zbekiston san’at muzeyida, Amaliy san’at muzeyida, Navoiy nomidagi Ada-biyot muzeyida, Qo‘qon adabiyot muzeyida va boshqa muzeylarda saqlanadi. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1968).

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  • Umarov A., Chingiz Ahmarov, T., 1974; Chingiz Ahmarov: Albom, T., 1982.Abdulhay Umarov.