Kontent qismiga oʻtish

Carles Puigdemont

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Carles Puigdemont
Carles Puigdemont i Casamajó

Carles Puigdemont 2024-yilda
Kataloniya uchun birgalikda (Junts) partiyasi prezidenti
Mansab davri
27-oktyabr 2024
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 1962-yil 29-dekabr (1962-12-29) (63 yosh)
Amer, Kataloniya, Ispaniya
Fuqaroligi Ispaniya
Turmush oʻrtogʻi
Marcela Topor (turm. 2000)
Bolalari 2 ta
Imzosi

Carles Puigdemont i Casamajó (katalancha talaffuz: [ˈkarləs ˌpudʒðəˈmon i ˌkazəməˈʒo] ⓘ; 29-dekabr 1962-yilda tugʻilgan) Ispaniyalik katalon siyosatchisi va jurnalistidir. U 2024-yildan beri Kataloniya uchun birgalikda (Junts) partiyasi prezidenti boʻlib kelmoqda, avvalroq esa 2020-yildan 2022-yilgacha ham shu lavozimni egallagan[1]. U 2016-yildan 2017-yilgacha Kataloniya hukumatining 130-prezidenti boʻlib xizmat qilgan. Uning hukumati mustaqillik referendumini oʻtkazdi, bu esa muvaffaqiyatsiz Kataloniya mustaqilligini eʼlon qilish hamda uning lavozimidan chetlatilishi bilan yakunlandi. Keyin u 2019-yildan 2024-yilgacha Yevropa Parlamenti a’zosi (YeP) boʻlib ishladi.

Taʼlimi va faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Amer va Gironada taʼlim olgach, u 1982-yilda jurnalistik faoliyatni boshladi, turli mahalliy nashrlar uchun yozdi va El Punt gazetasining bosh muharriri boʻldi. U 1999–2002-yillarda Kataloniya axborot agentligi direktori, 2002–2004-yillarda esa Gironaning Madaniyat uyi direktori boʻlgan. Puigdemont oilasi Kataloniya mustaqilligi tarafdori edi va Puigdemont oʻsmirligidayoq siyosatga aralasha boshladi, 1980-yilda millatchi Kataloniya demokratik konvergentsiyasi (CDC), yaʼni PDeCATning vorisi boʻlgan partiyaga qoʻshildi. U 2006-yilda siyosiy faoliyatni davom ettirish uchun jurnalistikani tark etdi, oʻsha yili u Girona saylov okrugi boʻyicha Kataloniya parlamenti aʼzosi etib saylandi. U 2007-yilda Gironaning munitsipal kengashiga saylandi va 2011-yilda Girona meri boʻldi. 2016-yil 10-yanvarda CDC boshchiligidagi saylov bloki boʻlgan Junts pel Sí (JxSí) va Xalq birligi nomzodligi (CUP) oʻrtasidagi kelishuvdan soʻng, Kataloniya parlamenti Puigdemontni Kataloniya hukumatining 130-prezidenti etib sayladi[2].

2017-yil 6–7-sentabr kunlari Kataloniya parlamenti mustaqillik referendumiga va respublika huquqiy oʻtish davri va asoslariga ruxsat beruvchi qonunlarni qabul qildi; bu huquqiy asos referendum mustaqillikni qoʻllab-quvvatlasa, amaldagi Ispaniya konstitutsiyasi oʻrniga qoʻllanilishi kerak edi. 2017-yil 1-oktabrda Kataloniya mustaqillik referendumi Kataloniyada, qonunlar Ispaniya Konstitutsiyaviy sudi tomonidan toʻxtatib qoʻyilganiga qaramay, oʻtkazildi[3]. Saylov uchastkalari qisman yopildi[4][5] va ayrim joylarda Milliy politsiya korpusi va Fuqarolik gvardiyasi tomonidan kuch haddan tashqari ishlatilgani kuzatildi[6]. Referendumda Kataloniya fuqarolarining jami 43 foizi qatnashdi, ularning 92 foizi mustaqillikni qoʻllab-quvvatladi. 2017-yil 27-oktabrda Kataloniya parlamenti mustaqillikni eʼlon qildi, buning natijasida Ispaniya hukumati Kataloniyaga nisbatan toʻgʻridan-toʻgʻri boshqaruv joriy etdi, Puigdemont va Kataloniya hukumatining faoliyati yakunlandi. Kataloniya parlamenti tarqatib yuborildi va 2017-yilgi Kataloniya mintaqaviy saylovi oʻtkazildi. 2017-yil 30-oktabrda Puigdemont va boshqa Puigdemont hukumati aʼzolariga nisbatan qoʻzgʻolon, ishtirokchilarga qarshi chiqish (seditsiya) va davlat mablagʻlaridan maqsadsiz foydalanish ayblovlari qoʻyildi. Puigdemont boshqalar bilan birga Belgiyaga qochdi va ularga nisbatan Yevropa qoʻlga olish orderi (EAW) chiqarildi. 2017-yil 21-dekabrda boʻlib oʻtgan mintaqaviy saylovlarda Puigdemontning partiyasi ikkinchi oʻrinni egalladi, katalon ajralib chiqish tarafdorlari esa oʻrinlarning nozik ustunligini va ovozlarning 47,6 foizini saqlab qoldi. Puigdemont oʻsha paytdagi Ispaniya bosh vaziri Mariano Rajoy bilan yangi muzokaralar oʻtkazishga chaqirdi, biroq bular rad etildi[7].

Puigdemont Ispaniyaga qaytsa hibsga olinmaslik uchun Belgiyada qoldi; bu holat ayrimlar tomonidan surgun, boshqalar tomonidan oʻz ixtiyori bilan surgun va, shuningdek, adolatdan qochish sifatida baholandi[8][9][10][11][12]. 2018-yil 25-martda u shimoliy Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida, Yevropa qoʻlga olish orderi asosida harakat qilgan Autobahnpolizei (avtomagistral patruli) tomonidan qoʻlga olindi. U kafil evaziga ozod qilindi; yer oliy sudi uni „qoʻzgʻolon“ ayblovi boʻyicha ekstraditsiya qilib boʻlmasligini hal qildi[13][14][15]. Chunki Germaniya qonunchiligi bu tushunchani Ispaniya qonunchiligi bilan bir xil taʼriflamaydi, bu esa EAW uchun talab hisoblanadi. 2018-yil 10-iyulda Ispaniya Oliy sudi sudyasi uni Kataloniya parlamenti deputati sifatida vakolatlarini toʻxtatib qoʻydi[16]. 2018-yil 12-iyulda Germaniya sudi uni davlat mablagʻlarini oʻzlashtirish ayblovi boʻyicha Ispaniyaga ekstraditsiya qilish mumkin, biroq ogʻirroq ayblov boʻlgan qoʻzgʻolon uchun emas, degan qarorga keldi[17]. Puigdemontning huquqshunoslar jamoasi ekstraditsiya qilish haqidagi har qanday qarordan shikoyat qilishlarini bildirdi[17]. Germaniya sudining qaroridan soʻng, 2018-yil 19-iyulda Ispaniya Puigdemont va oʻz-oʻzini surgunga yuborgan boshqa katalon rasmiylariga qarshi chiqargan Yevropa qoʻlga olish orderilarini qaytarib oldi[18]. U Ispaniyada 2019-yilgi Yevropa Parlamenti saylovidan soʻng Yevropa Parlamenti a’zosi etib saylandi. 2021-yil mart oyida Yevropa Parlamenti uning parlament immunitetini bekor qilish uchun ovoz berdi[19]. 2021-yil 23-sentabrda maʼlum boʻlishicha, u politsiya tomonidan Italiyadagi Sardiniya orolida maʼlumot asosida qoʻlga olingan va Yevropa qoʻlga olish orderi doirasida Ispaniyaga topshirilishi soʻralgan[20]. Bir kecha qamoqda saqlangach, u hech qanday ehtiyot chorasisiz ozod qilindi[21]. Uning parlament immuniteti 2022-yil may oyida Yevropa Adliya sudi tomonidan tiklandi[22].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Rovira, Marc. „Puigdemont vuelve a la presidencia de Junts y llama a ocupar la “centralidad” para recuperar el poder“ (es) (2024-yil 27-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 27-oktyabr.
  2. ↑ Heckle, Harold „Spain: Catalonia parliament to vote for new region“. Business Insider (2016-yil 10-yanvar). — „Puigdemont was voted in as Catalonia's 130th president in a 70-63 vote, with two abstentions in the 135-seat chamber.“. 2021-yil 15-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 14-noyabr.
  3. ↑ La Vanguardia.. „El Constitucional suspende el referéndum del 1-O y apercibe a los cargos independentistas“ (es). 2021-yil 10-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 10-iyul.
  4. ↑ „Los Mossos aseguran que impidieron el voto en 99 colegios electorales el 1 de octubre“ (es). El Pais (2017-yil 11-oktyabr). 2021-yil 16-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 16-iyul.
  5. ↑ Grierson, Jamie „Police close voting centres before Catalan referendum“. The Guardian (2017-yil 30-sentyabr). 2019-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 29-oktyabr.
  6. ↑ „Spain: Police Used Excessive Force in Catalonia“. Human Rights Watch (2017-yil 12-oktyabr). 2020-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 29-oktyabr.
  7. ↑ „Catalan president accuses Mariano Rajoy of ignoring call for talks“ (en). the Guardian (2017-yil 12-oktyabr). Qaraldi: 2022-yil 29-dekabr.
  8. ↑ „Exiled Catalan leader Carles Puigdemont ordered to return for re-election“. The Telegraph (2018-yil 28-yanvar). 2018-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 15-fevral.
  9. ↑ „Catalonia Separatists Support Re-Election of Exiled Leader Puigdemont“. The Wall Street Journal (2018-yil 10-yanvar). 2018-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 15-fevral.
  10. ↑ „Catalonia's Separatists: In Exile. In Jail. In Power?“. The New York Times (2018-yil 5-yanvar). 2018-yil 15-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 15-fevral.
  11. ↑ „Fugitive Catalan leader denies giving up independence bid after text messages saying 'battle is over'“. The Independent (2018-yil 31-yanvar). 2018-yil 11-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 13-fevral.
  12. ↑ „Exiled Catalan leader rents £4,000-a-month house in Belgium, fuelling rumours he won't go home“. The Telegraph (2018-yil 2-fevral). 2018-yil 14-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 13-fevral.
  13. ↑ „Carles Puigdemont: Former Catalan president 'detained'“. BBC (2018-yil 25-mart). 2018-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 25-mart.
  14. ↑ Burgen, Stephen; Oltermann, Philip „Catalan leader Carles Puigdemont held by German police“. The Guardian (2018-yil 25-mart). 2018-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 25-mart.
  15. ↑ „Puigdemont, detenido por la policía alemana cuando entraba desde Dinamarca“ (es). El Mundo. 2018-yil 25-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 25-mart.
  16. ↑ Llarena cierra el sumario del 'procés' y suspende como diputados a Puigdemont y Junqueras (Wayback Machine saytida 15 August 2018 sanasida arxivlangan) Published by El País, July 10, 2018, retrieved July 10, 2018
  17. 1 2 Oltermann, Philip „Carles Puigdemont can be extradited to Spain, German court rules“. The Guardian (2018-yil 12-iyul). 2018-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 12-iyul.
  18. ↑ „Catalan case: Spain drops warrant against Puigdemont“. BBC News (2018-yil 19-iyul). 2018-yil 20-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 19-iyul.
  19. ↑ „Puigdemont: 'Sad day' for democracy as MEPs vote to lift immunity“ (en). euronews (2021-yil 9-mart). Qaraldi: 2022-yil 25-sentyabr.
  20. ↑ Casey, Nicholas. „Catalan Separatist Leader, Carles Puigdemont, Is Arrested in Italy“ (en-US). The New York Times (2021-yil 23-sentyabr). 2021-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 24-sentyabr.
  21. ↑ „Catalan exile Puigdemont freed by Italian court“ (en-GB). BBC News (2021-yil 24-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 21-aprel.
  22. ↑ „EU court reinstates MEP immunity of Catalonia's Carles Puigdemont“ (en). euronews (2022-yil 24-may). Qaraldi: 2023-yil 20-iyun.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Carles_Puigdemont&oldid=5999821" dan olindi