Bobo Adam Shahid
Bobo Adam Shahid | |
|---|---|
 Bobo Adam masjidining old tomondan koʻrinishi | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Vafoti | |
| Kazi Qasba, Rampal Union, Munshigonj, Bangladesh | |
| Dini | Islom |
| Mazhab | Sunniy |
Bobo Adam Shahid (bengalcha: বাবা আদম শহীদ) Bengaldagi 15-asr musulmon siymosi boʻlgan.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Mahalliy bengal musulmon ogʻzaki rivoyatlariga koʻra, Bobo Adam Makkada istiqomat qilgan faqir boʻlgan[1]. Vikromapura podsholigi (hozirgi Munshigonj tumani, Bangladesh)dagi Kanaichang qishlogʻidan boʻlgan bir musulmon dehqon diniy taʼqibga uchragach, Makka shahriga panoh topish uchun yoʻl olgan. U odatdagi islomiy amal sifatida oʻgʻlining aqiqasini ado etish maqsadida diniy qurbonlik sifatida bir sigir soʻymoqchi boʻlgan. Biroq bu ishni mahalliy hukmdor, Roja Vallalasena maʼqullamagan. Baidya kastasidan boʻlgan hindu hukmdor sifatida u va uning fuqarolari sigirni muqaddas hayvon deb bilishgan. Yerni muqaddasligini saqlash maqsadida u musulmon dehqonning qurbonlik qilishiga monelik qilgan[2].
Dehqon gʻazablanib Makkaga qochib borgan, Bobo Adamni 7000 nafar musulmon bilan birga Vikromapuraga borishga undagan. Uning vazifasi qasos olish va mahalliy madaniyatni hurmat qilmagan, deb hisoblangan adolatsizlikka qarshi turish edi. Javoban, Roja Vallalasena Bobo Adam yurishiga qarshi chiqish uchun oʻz qoʻshinlarini safarbar qilgan. Toʻqnashuvning hal qiluvchi paytida, aytilishicha, Bobo Adam Kanaichangdagi jang maydonidan qisqa muddatga chekinib, asr peshin namozini ado etish uchun yaqin atrofdagi gʻorga kirgan. U yerda namozdan soʻng uni Roja topib, oʻldirgan. Bobo Adamning oʻlimi safdoshlari tomonidan shahodat sifatida qabul qilinib, u Shahid degan unvonni olgan. Uning merosi mintaqada ogʻzaki anʼanalar va mahalliy ehtirom orqali hanuz yodga olinadi[3].
Merosi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Adam hijriy 888-yilda (milodiy 1483–1484) Jaloliddin Fotih Shohning amaldori malik Kafur tomonidan qurilgan masjid hovlisida joylashgan qabrga dafn etilgan. Ushbu masjid Bobo Adam masjidi nomi bilan tanilgan boʻlib, koʻplab sayyohlar tashrif buyuradigan muhofaza ostidagi yodgorlikdir[4].
Hindu adabiyotida „Bayadumba mlechchasi“ (sanskritcha: म्लेच्छ बायादुम्ब) nomi bilan tanilgan boʻlib, Adam haqidagi rivoyat Vallalacharita asarida tilga olinadi. Bu kitob 16-asr shaivist sharhlovchisi Ananda Bhatta tomonidan Navadvip rojasi Shri Buddhimanta Xonning iltimosiga binoan yozilgan[5].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Jakaria, Muhammad (2021). বাংলাদেশে ইসলামের প্রচার-প্রসার ও সামাজিক শৃঙ্খলা প্রতিষ্ঠায় পীর-মাশায়িখের অবদান: একটি পর্যালোচনা (PDF) (Thesis) (in Bengali). University of Dhaka. pp. 336–343. Archived from the original (PDF) on 2023-06-18. Retrieved 2022-12-31.
- ↑ The Islamic Quarterly – Volume 31 – Page 239 (1987)
- ↑ The Islamic Quarterly – Volume 31 – Page 239 (1987)
- ↑ Islom, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza et al., eds (2012). "Baba Adam's Mosque and Tomb". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online nashri). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam%27s_Mosque_and_Tomb.<!--->
- ↑ Islom, Sirajul; Miah, Sajahan; Khanam, Mahfuza et al., eds (2012). "Baba Adam Shahid". Banglapedia: the National Encyclopedia of Bangladesh (Online nashri). Dhaka, Bangladesh: Banglapedia Trust, Asiatic Society of Bangladesh. ISBN 984-32-0576-6. OCLC 52727562. http://en.banglapedia.org/index.php?title=Baba_Adam_Shahid.<!--->