Benjamin Mountfort

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Benjamin Mountfort 1875-yil oraligʻida

Benjamin Woolfield Mountfort (13-mart 1825 – 15-mart 1898), Yangi Zelandiyalik ingliz muhojirlaridan boʻlib, u 19-asrning eng mashhur arxitektorlaridan biri boʻlgan. Mountfort Kraystcherch shahrining noyob meʼmoriy oʻziga xosligi va madaniyatini shakllantirishda muhim rol oʻynaydi. Shuningdek, u Canterbury viloyati provinsiyasining birinchi meʼmori etib tayinlangan. Viloyatdagi yogʻoch va toshda qurilgan Gotika uslubi Yangi Zelandiyaga xos hisoblanadi. Bugungi kunda, u Canterbury viloyatiga asos solgan meʼmor sifatida tilga olinadi.

Ilk yillari[tahrir]

Mountfort Birmingem shahrida tugʻilgan. Otasi, Thomas Mountfort, Angliyaning Midlands shahridagi sanoat shaharchasida, parfyum ishlab chiqaruvchisi va zargar boʻlib ishlagan. Onasi esa Susanna (née Woolfield) hisoblanadi. Mountfort yoshligida Londonga koʻchib keladi va u yerda George Gilbert Scott (1841–46-yillar) dan boshlangʻich taʼlimni oladi.[1]. Keyinchalik, Benjamin Richard Cromwell Carpenterning arxitekturasini oʻrganib chiqdi[2]. Oʻrta asrlardagi Gotika uslubi Mountfortga umrbod taʼsir koʻrsatishi kerak edi. 1848-yilda oʻqishni tugatganidan soʻng, Mountfort Londonda arxitekturani tatbiq qildi. 1850-yil 20-avgustda Emily Elizabeth Newman bilan oila quradi va 18 kun oʻtgach, bu juftlik Yangi Zelandiyaga koʻchib keladi. Ular Centerburydagi provinsiyadagi birinchi sayohatchilar boʻlib, 1850-yil 16-dekabrda mashhur Birinchi toʻrt kemadan biri Charlotte-Janega kelishadi.[3][4]

Yangi Zelandiya[tahrir]

Benjamin Mountfortning 1877-yillarda oʻqigan Canterbury kolleji.
Canterbury kolleji, Buyuk zal tasvirning oʻng tomonida tasvirlangan

Mountfort, Canterburyga kelib, 1850-yilda koʻchmanchilardan biri Ingliz hukumati tomonidan Yangi Zelandiyaning yangi koloniyasiga koʻchib ketishiga sabab boʻlganida, loyihani boshlashni istashni bildiradi.[5][6] U bilan birga asli kelib chiqishi Angliyadan boʻlgan rafiqasi, ukasi Charles, singlisi Susannah, va Charlesning rafiqasi borishadi. Ularning hammasining yoshlari 21 yoshdan 26 yoshgacha boʻlgan. Mounfortning Yangi Zelandiyadagi ilk hayotidanoq hafsalasi pir boʻldi; Mountfort, qoʻngʻiroqlar mimarlar uchun yetarli emasligini aniqladi. Yangi Zelandiyadagi yangi muhojirlarning meʼmoriy hayoti fojiali boshlandi. Yangi Zelandiyadagi birinchi komissiya Lytteltondagi eng muqaddas uchlikning cherkovi boʻlib, 1852-yilda Isaac Luck tomonidan qurilgan.[7][8] Bino kuchli shamollarga qarshi zaif va xavfli deb hisoblangan edi. 1857-yilda esa buzib tashlangan.[7] Ushbu falokat yogʻochdan foydalanish va mahalliy qurilish materiallari haqidagi bilimlarning yetishmasligi bilan bogʻliq edi. Mahalliy gazeta uni "... yarmini biladigan meʼmor edi, binolari hech narsadan qoniqish hosil qilmadi, u qurilish prinsiplari haqida hamma bilimlarga ega emas edi, garchi u aqlli usta va didli odam edi".[2]

Benjamin, dastlab ish yuritish doʻkonini boshqargan, keyinchalik esa gazeta agenti sifatida ishlagan va 1857-yilga qadar oʻzining arxitektura ishlaridan tashqari, chizmachilik darslari beradigan boʻldi.[9] Bu davrda u sahroda umrbod fotografiya bilan shugʻullandi va uning kam miqdordagi daromadini fotografik portretlar suratga olish bilan yakunladi.[10]

Mountfort, masonlik va Unanimity kulbasining birinchi aʼzolaridan biri boʻlib,[11] uning asosiy binosi 1863-yilda barpo etilgan.[12][13] Shuningdek, Unanimity kulbasi Janubiy oroldagi birinchi Mason kulbasi edi.[14]

Arxetikturaga qaytishi[tahrir]

1857-yilda u meʼmorchilikka qaytdi va singlisi Susannahning yangi turmush oʻrtogʻi, Isaac Luck bilan biznes sheriklik qildilar. Mountfort ishi, Otagoda joylashgan Waikouaiti shahridagi St John'ning Anglikan cherkovini loyihalashtirish uchun berilgandan soʻng, uning filialiga topshirildi. Gotika uslubidagi kichik daraxt tuzilishi, 18-dekabr 1858-yilda eski qirol Johnny Jones tomonidan berilgan qurulish boʻyicha bajarildi. U hozirgi vaqtda ham Yangi Zelandiyaning janubiy qismidagi eng eski qurilish cherkovi sifatida tilga olinadi.[15]

Gotika arxetikturasi[tahrir]

Waimate'dagi St Augustine's Cherkovi

Gotika uslubi 18-asr oxiridan boshlab, oʻtgan ikki asr mobaynida koʻproq klassik va rasmiy uslublarga qarshi romantik munosabat sifatida mashhurlikka erishdi.

16 yoshida Mountfort Gothic revivalist nomli Augustus Pugin tomonidan yozilgan ikkita kitobni sotib oldi. Shu paytdan boshlab Mountfort Puginning kuchli Anglo-katolik meʼmoriy qadriyatlari haqidagi fiklari borasida unga shogird edi.[16] Ushbu qadriyatlar 1846-yilda 21 yoshida yanada mustahkamlandi va Mountfort Richard Cromwell Carpenter'ning oʻquvchisiga aylandi.

Meros[tahrir]

Canterbury Viloyat Kengashi binosi. Mountfortning Yangi Zelandiyada Gotika uslubida qurilgan binolaridan biri.

Mountfortning bugungi ishini baholashda, Yevropadagi shunga o‘xshash loyihalarni baholashdan qochish kerak. 1860-yillarda Yangi Zelandiya rivojlanayotgan davlat edi. Yevropada mavjud bo‘lgan materiallar va resurslar, Yangi Zelandiyafa yo‘qligi tufayli sezilarli edi. Mountfort, dastlabki halokatli loyihasida, ishlov berilmagan yog‘och bilan topilganidek, ular juda past bo‘lgan sifatga ega bo‘lishgan. Uning yangi davlatidagi birinchi binolari ko‘pincha baland bo‘yli yoki tik, ammo Yevropacha bo‘lgan iqlim va landshaft hisobga olinmagan edi. Shu bilan birga, u tezda xom va tozalangan materiallar bilan ishlash qobiliyatiga ega bo‘ldi va ishini muvaffaqiyatli bajardi.[10] Bugungi kunda, Benjamin Mountfort Canterburyga asos solgan meʼmor deb tilga olinadi. U Yangi Zelandiya meʼmorchiligining o‘ziga xosligini yaratdi desak, mubolag‘a bo‘lmaydi. Shuningdek, Mountfort katta meros qoldirdi.

Sunnyside Asylum, Christchurch. 1891-yilda qurib bitkazilgan, bu Mountfortning so‘nggi yirik inshootlaridan biri edi.

Christchurch va uning atrofidagi joylar Yangi Zelandiyada yagona Gotika meʼmorchiligi uslubi uchun noyob hisoblanadi, bu Benjamin Mountfortga bevosita aloqador bo‘lishi mumkin edi. Mountfort kichik xususiy komissiyalarni qabul qilgan bo‘lsa-da, bugungi kunda u jamoat va fuqarolik organlari uchun yaratilgan loyihalari bilan yaxshi tanilgan. Oksford yoki Kembrijda bo‘lmagan Christchurchning gumbaz toshli inshootlari materiallarning salbiy taʼsiri bilan ajralib turadi. Shu tarzda, Benjamin Montfortning yutug‘i, Canterbury provinsiyasining o‘ziga xosligi bilan o‘ziga xos meʼmorchilik uslubini yaratish edi.[17][9]

Tanlangan binolar[tahrir]

Fotolar[tahrir]

Eslatmalar[tahrir]

  1. Homan, Roger (2006). The Art of the Sublime. Ashgate Publishing, 130. ISBN 978-0-7546-5073-7. 
  2. 2,0 2,1 Benjamin Mountfort and the Gothic Revival. Christchurch Libraries. Retrieved on 11 August 2008.
  3. The First Four Ships. Christchurch Libraries. Retrieved on 12 August 2008.
  4. Cathedral Square First Four Ships Commemorative Plaques. Christchurch City Council. Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2008). Retrieved on 13 August 2008.
  5. Smith, p. 54
  6. The 1966 Encyclopedia of New Zealand claims that he studied with George Gilbert Scott before this.
  7. 7,0 7,1 Lochhead 1999, pp. 66–76.
  8. Isaac Luck (1817–1881). Christchurch City Libraries. 2 June 2011.
  9. 9,0 9,1 9,2 The First Four Ships. Christchurch Libraries. Retrieved on 12 August 2008.
  10. 10,0 10,1 "Mountfort, Benjamin Woolfield". An Encyclopaedia of New Zealand. Ministry for Culture and Heritage. 1966. http://www.teara.govt.nz/1966/M/MountfortBenjaminWoolfield/MountfortBenjaminWoolfield/en. 
  11. "Unamity's Jewel" (PDF). Freemasons' Gazette (New Zealand Freemasons) 30 (1): 21. 2002. http://www.freemasons.co.nz/news/gazette/Vol30_1/feb%20p1-18.pdf. 
  12. Christchurch City Council Archives – 18–25 October 2000 Heritage Week. Christchurch City Council. Retrieved on 12 August 2008.
  13. Christ Church City Council Archives – 13–20 October 2000 Heritage Week. Christchurch City Council. Retrieved on 12 August 2008.
  14. Celebrating 150 years of English Constitution Freemasonry in New Zealand. Freemason Southern Star Lodge. Asl nusxadan arxivlandi (1 October 2008). Retrieved on 12 August 2008.
  15. Porter, 1983, p.166; Otago Daily Times, 19 December 2008
  16. B.W. Mountfort and the Gothic Revival: a Centennial Exhibition. Christchurch Art Gallery. Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2008). Retrieved on 25 August 2008.
  17. History of St Luke's in the City. St Luke's in the City. Asl nusxadan arxivlandi (27 September 2011). Retrieved on 14 September 2008.
  18. Scott, Don. The old Canterbury Provincial Chambers (image). The Press. 23 February 2011.
  19. Duncan, Layton. Damage caused by Christchurch earthquake (image). Sydney Morning Herald. 23 February 2011.
  20. Broughton, Cate (9 June 2012). "Technology to save Trinity Church". The Press: A13-bet. http://www.stuff.co.nz/the-press/news/christchurch-earthquake-2011/7071061/Technology-to-save-Trinity-Church. Qaraldi: 9 June 2012. 
  21. Andoza:NZHPT
  22. Lochhead 1999, Appendix 3

Manbalar[tahrir]

  • Fletcher, Banister (1996). Sir Banister Fletcher's a History of Architecture. Architectural Press, 20th ed. ISBN 978-0-7506-2267-7.
  • Lochhead, Ian (1999). A Dream of Spires: Benjamin Mountfort and the Gothic revival. Canterbury: Canterbury University Press. ISBN 0-908812-85-X. 
  • Porter, Frances (ed) (1983). "Historic Buildings of New Zealand, South Island". Auckland: Methuen New Zealand. ISBN 0-456-03120-0.
  • Smith, Phillipa M. (2005). A Concise History of New Zealand. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-83438-4.
  • Taylor, C.R.H. (1929). The Gothic Beauties and History of the Canterbury Provincial Buildings. Canterbury Provincial Buildings Board.

Havolalar[tahrir]