Benedict Friedlaender

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Benedict Friedlaender

Friedlaender ca. 1900
Tavalludi 8-iyul 1866-yil
Vafoti 21-iyun 1908-yil(1908-06-21)
(41 yoshda)
Schöneberg, German Empire
Fuqaroligi Germaniya
Kasbi seksolog, sotsiolog, iqtisodchi, fizik

Benedikt Fridlender (1866-yil 8-iyul – 1908-yil 21-iyun) nemis yahudiy seksologi, sotsiologi, iqtisodchisi va fizikigi edi.

Fridlender Berlinda iqtisod professori Karl Fridlenderning (1817-1876) o‘g‘li sifatida tug‘ilgan. Uning bobosi Berlin shifokori va universitet oʻqituvchisi Natan Fridlender (1830-yilda vafot etgan) boʻlgan. Uning ukalari orasida taniqli vulkonolog Immanuel Fridlender (1871-1948) bor edi. U Berlinda matematika, fizika, botanika va fiziologiyani o‘rganib, fan nomzodi ilmiy darajasini oldi. 1888-yilda zoologiyada fani boʻyicha fan nomzodi boʻlgan.

Badavlat donor sifatida u Kampf anarxistik jurnalini qoʻllab-quvvatladi va Der Sozialist jurnalida nashr etdi. U Berlindagi Magnus Xirshfeldning Ilmiy-gumanitar qoʻmitasiga (Wissenschaftlich-humanitäres Komitee yoki WhK) katta moliyaviy yordam koʻrsatdi. Ilmiy-gumanitar qoʻmitasining asosiy maqsadi Imperator Jinoyat kodeksining 175-bandiga qarshi ishlash edi, bu esa erkaklar oʻrtasidagi „gʻayritabiiy illat“ ni jinoyat deb hisoblaydi. Ilmiy-gumanitar qoʻmitasi jinoiy sud jarayonlarida ayblanuvchilarga yordam berdi, ochiq maʼruzalar oʻtkazdi va qonunni bekor qilish toʻgʻrisidagi arizaga imzo toʻplaydi. Sotsial-demokratik partiyadagi qonunchilikni isloh qilish borasidagi saʼy-harakatlari parlament tomonidan qoʻllab-quvvatlandi.

Adolf Brand va yana oʻn kishi bilan Fridlaender 1903-yilda Gemeinschaft der Eigenen (GdE) deb nomlangan gomoseksual tashkilotga asos soldi, odatda maxsus hamjamiyat deb tarjima qilinadi. Eigenen soʻzi ham „oʻziga xos, gʻalati“ (Oddfellowsda boʻlgani kabi) va „egalik, egalik“ degan maʼnolarni anglatishi mumkin va GdE nomi qisman Maks Stirnerning „oʻz-oʻziga egalik“ yoki avtonomiya libertar falsafasidan ilhomlangan. GdE Hirshfeldning transgender spektridagi gomoseksualizm haqidagi tushunchasini rad etdi va buning oʻrniga 1924-yilda Andre Gide oʻzining Koridon asarida erkak-erkak jinsiy aloqasining erkakligini taʼkidladi. GdEning baʼzi aʼzolari turmush qurganlarida yosh yigit bilan munosabatda boʻlish klassik yunon amaliyotini qoʻllab-quvvatladilar. GdE, shuningdek, Xirshfeldning huquqni isloh qilish va sotsial-demokratlar va feministik harakat bilan koalitsiya qurish saʼy-harakatlarini rad etdi, buning oʻrniga Stirnerning individualligi va Fridrix Nitsshening keng qamrovli madaniy tanqididan ilhomlangan anarxistik nuqtai nazarni qabul qildi. Shunga qaramay, Fridlender 1906-yilgacha Xirshfeld bilan aloqalarini uzib, „Ilmiy-gumanitar qoʻmitasi dan ajralish“ nomli uchinchi gey tashkilotiga asos solgangacha Ilmiy-gumanitar qoʻmitasi aʼzoligini saqlab qoldi. Keyinchalik „Erkaklar madaniyati ligasi“ nomini oldi, bu tashkilot Fridlender 1908-yil 21-iyunda Berlinda oʻz joniga qasd qilib vafot etganidan koʻp oʻtmay ochildi. [1]

Fridlender turli mavzularda bir nechta kitob yozgan. U " Yunon sevgisi " ni qayta tiklashga chaqirgan " Die Renaissance des Eros Uranios " asarini yozgan. [2]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Blasius, Mark; Phelan, Shane (1997), We Are Everywhere: A Historical Sourcebook of Gay and Lesbian Politics, Routledge, 151–69-bet, ISBN 978-0-415-90859-7
  2. Fone, Byrne R. S.. The Columbia Anthology of Gay Literature: Readings from Western Antiquity to the Present Day (en). Columbia University Press, 1998 — 452 bet. ISBN 978-0-231-09671-3. 

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]