Kontent qismiga oʻtish

Barmoqlarni birlashtirish

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Birlashgan barmoqlar

Barmoqlarni birlashtirish — odatda omad tilash uchun ishlatiladigan qoʻl ishorasi. Baʼzan bu Xudodan himoya soʻrashga urinish sifatida talqin qilinadi.[1]Bu imo-ishora „barmoqlaringizni birlashtiring“ degan umumiy iboralar bilan ataladi. Barmoqlarni birlashtirish harakati asosan nasroniylik diniga tegishli.  Imo-ishoraning birinchi qoʻllanilishida ikki kishi koʻrsatkich barmoqlarini birlashtirib xoch hosil qilgan. 

Jestdan foydalanish koʻpincha bolalar tomonidan kechiriladigan yolgʻon gapirish uchun bahona sifatida qabul qilinadi.[2]Kengaytirilgan holda, shunga oʻxshash eʼtiqod, barmoqlarni kesib oʻtish, berilgan vaʼdani bekor qiladi.[3]

Kelib chiqishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Muso qonunining sudlari koʻpincha Xudoning qonun ustidagi oliy hokimiyatini tasdiqlash uchun " Xudo sizning ruhingizga rahm qilsin „ iborasi bilan hukm chiqaradilar. Aksariyat sudyalar insonga oʻlim hukmini chiqarishi mumkin boʻlsa-da, shaxsan ular ruhlarni yoʻq qilish vakolatiga ega emaslar va buni faqat Xudo qilish huquqiga ega deb hisoblashgan.[4][5]Natijada, baʼzi sudyalar bu iborani duo sifatida aytganidek, jinoyatchining ruhi uchun tashvishlanish natijasida har safar aytganlarida barmoqlarini birlashtirishardi.[6][4]Shuningdek, nasroniylikning dastlabki kunlarida odamlar oʻzlarining eʼtiqodlarini boshqalarga bildirish uchun undan foydalanganlar.[7]

Imo-ishoraning keng tarqalgan qoʻllanilishi xristian cherkovining dastlabki asrlariga borib taqaladi va ehtimol undan oldinroqdir. Masihning xochi bilan bogʻliq kuchni chaqirish uchun masihiylar barmoqlarini birlashtirishardi. 16-asrda Angliyada odamlar yovuzlikdan saqlanish uchun barmoqlarini bir-biriga birlashtirishardi yoki xoch belgisini qilishardi, shuningdek, odamlar yoʻtalganda yoki aksirishganda xam shu belgini qoʻllashgan.[8]

Kulguli voqealar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1787-yilda Frensis Grozning “Mahalliy maqollar va mashhur xurofotlar toʻplami" nomli provinsiya lugʻatida zinapoyadan oʻtish orqali oʻziga tortadigan omadsizlikdan xalos boʻlish uchun itni koʻrmaguncha, barmoqlaringizni bir-biriga birlashtirish tavsiya etilgan.

Nemis tilida soʻzlashuvchi va koʻplab slavyan mamlakatlarida omad tilash uchun bosh barmogʻingizni bosish kerak deb oʻylashadi

Vetnamda bu imo-ishora qoʻpol hisoblanadi,[9][10]ayniqsa, boshqa odamga. Ayol jinsiy aʼzolariga ishora qilsak, u gʻarbiy madaniyatdagi oʻrta barmoq bilan taqqoslanadi.

Nemis tilida soʻzlashadigan mamlakatlarda, shuningdek, Shvetsiya va Latviyada imo-ishora yolgʻonning belgisidir. Buning oʻrniga omad tilash bosh barmogʻini ushlab ishora qilinadi. Xuddi shu ishora Polsha,[11]Chexiya, Slovakiya, Bolgariya va sobiq Yugoslaviya[12]respublikalari kabi koʻplab slavyan mamlakatlarida qoʻllaniladi. Janubiy Afrikada afrikanchada soʻzlashuvchilarda „bosh barmoqlarni mahkam ushlash“ degan maʼnoni anglatuvchi „duim vashou“ iborasi ham mavjud.

  1. Orange Coast jurnali. Emmis Communications. 1990-yil may. 177-bet. „Ilk nasroniylik davrida yovuz yoki dushman taʼsirlarga duch kelgan imonli oʻrta barmogʻini koʻrsatkich barmogʻi ustiga burab, qolgan barmoqlarini bosh barmogʻi bilan pastga tushirib, himoya qilish uchun Muqaddas Xochning kuchini soʻradi“.
  2. Imo-ishoralar boʻyicha qoʻllanma. Qiziqarli kitoblar. 2003. 201-bet. „Bolalar bu imo-ishoraning katta tarafdori, garchi ular odatda oq yolgʻon gapirganda undan foydalanadilar, chunki barmoqlarning orqasida kesishgan boʻlsa, fib qilish yaxshi boʻladi deb oʻylashadi“.
  3. Charlz de Lint (2007). Widdershins. Makmillan. 287-bet ISBN 0765312859. Widdershins. Olingan 2013-05-29. Bola uchun jiddiylikni unuting. Vaʼda berayotganda barmoqlaringizni kesib oʻtish haqiqatan ham vaʼdani bekor qildi desangiz ham boʻladi.
  4. Darrow, Klarens (2005). Yakunlovchi dalillar: Klarens Darrou din, qonun va jamiyat haqida (qayta nashr). Ogayo universiteti matbuoti. 156-bet ISBN 0821416324
  5. „Chicago Law Journal Weekly“. jild. 1. Huquq jurnali. 1896. 61-bet
  6. Xristian registri jild. 89. Amerika unitar uyushmasi. 1910. 1159-bet \
  7. Yaxshi uy ishlari, 226-jild. Xalqaro jurnal kompaniyasi. 1998. Barmoqlarni kesib oʻtish: Bu Xoch belgisi boʻlib, qadimgi masihiylar butparastlarning eʼtiborini va gʻazabini jalb qilmasdan, omadsizlikni oldini olish uchun foydalanishlari mumkin edi.
  8. Vetnamda qilmaslik kerak boʻlgan narsalar #1: Birlashtirilgan barmoqlarWeirdwonderfulvietnam.wordpress.com. 2015-yil 29-may. Olingan. 2017-yil 13-dekabr.
  9. Vetnam tana tili va u nimani anglatadi“. Vietnameselanguage.wordpress.com. 2011-yil 29-may. Olingan. 2017-yil 13-dekabr.
  10. Polsha tilidagi Vikipedia: Barmoqlarni birlashtirish
  11. "Barmoqlarni birlashtirish — Idiomlar ". Lyricstranslate.com. 2017-yil 13-dekabrda olindi.
  1. Orange Coast Magazine. Emmis Communications. May 1990. pg. 177. „In early Christian days, a believer confronted by evil or hostile influences implored the power of the Holy Cross for protection by twisting his middle finger over his forefinger and holding the remaining fingers down with his thumb.“
  2. Field Guide to Gestures. Quirk Books. 2003. pg. 201. „Children are a big proponent of this gesture, though they usually use it when telling white lies, believing that having the fingers crossed behind the back makes it okay to fib.“
  3. de Lint, Charles. Widdershins. Macmillan, 2007 — 287 bet. Widdershins. ISBN 0765312859. 2013-yil 29-mayda qaraldi. „To a child, forget ethics. Crossing your fingers while making a promise truly invalidated the promise.“ 
  4. 4,0 4,1 Darrow, Clarence. Closing Arguments: Clarence Darrow on Religion, Law, and Society, reprint, Ohio University Press, 2005 — 156 bet. ISBN 0821416324. 
  5. Chicago Law Journal Weekly. Law journal print (1896), s. 61.
  6. The Christian Register. American Unitarian Association, 1910 — 1159 bet. 
  7. „fingers crossed“. Theidioms.com. The Idioms Dictionary.
  8. Good Housekeeping, Volume 226. International Magazine Company, 1998. „Crossing fingers: This was a Sign of the Cross that early Christians could use to avert bad luck without attracting the notice-and wrath-of pagans.“ 
  9. „Things not to do in Vietnam #1: "Crossed fingers"“. Weirdwonderfulvietnam.wordpress.com (2015-yil 29-may). Qaraldi: 2017-yil 13-dekabr.
  10. „Vietnamese body language and what it means“. Vietnameselanguage.wordpress.com (2011-yil 29-may). Qaraldi: 2017-yil 13-dekabr.
  11. Polish-language Wikipedia: trzymanie kciuków
  12. „Držati (nekom) palčeve. - Idioms“. Lyricstranslate.com. Qaraldi: 2017-yil 13-dekabr.