Avgust (imperator)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Avgust

Avgust (miloddan avvalgi 27 yilgacha ismi Oktavian bo‘lgan) (miloddan avvalgi 63 — milodiy 14) – Rim imperatori (miloddan avvalgi 27 – milodiy 14), Yuliy Sezarning nabira jiyani, vasiyatiga ko‘ra o‘g‘il qilib olingan. A. huquqi cheklanmagan hokim bo‘lib olgach, senat unga avgust (xudolar tomonidan sharaflangan) degan faxriy unvon bergan. Sezarning o‘limidan so‘ng boshlangan fuqarolar urushi (miloddan avvalgi 43–31) ni Aksiy yonidagi jangda Rim sarkardasi Mark Antoniy va Misr malikasi Kleopatra ustidan g‘alaba qozonish bilan yakunlagan. A. prinsipat ("princeps" – senat qatnashchisi) deb ataluvchi siyosiy rejimga asos solgan. Bu davlat tuzumi respublika shaklidagi monarxiyaga o‘xshaydi. Unda ilgarigidek, senat va respublika lavozimlari saqlanib qolgan. Ammo butun hokimiyat A. qo‘l ostiga o‘tgan. Xalq majlisining ta’siri tugagan. A. mamlakatning yirik quldorlari va Rim armiyasiga tayanib ish ko‘rgan. A. o‘z tashqi siyosatida g‘arbga nisbatan bosqinchilik siyosati yurgizgan bo‘lsa, sharqqa nisbatan diplomatik muzokaralar yordamida Rim davlatining hokimligini yoyishga intildi. Keyinchalik "avgust" imperatorlar unvonini anglatuvchi terminga aylangan.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil