Ants Laikmaa

Ants Laikmaa
Ants Laikmaa, tax. 1920
Haqiqiy ismi	Hans Laipman (1935-yilgacha)
Tavalludi	5-may 1866-yil Araste, Märjamaa Parish, Rossiya imperiyasi
Vafoti	14-dekabr 1942-yil(1942-12-14) (76 yoshda) Kadarpiku, SSSR
Sohasi	Rassom
Taʼlimi	Kunstakademie Düsseldorf

Ants Laikmaa (1866-yil 5-may, Araste – 1942-yil 19-noyabr, Kadarpiku) – estoniyalik rassom.

Hayoti

Ants Laikmaa Märjamaa tumanigi Araste qishlogʻida joylashgan Paiba fermasida tugʻilgan. U kambagʻal eston oilasining oʻn uchinchi farzandi edi. Velise, Haapsalu va Lihula maktablarida taʼlim olgan. Onasi u yosh paytida vafot etgan. Laikmaa rassomlikka boʻlgan qiziqishini erta yoshda kashf etgan. 1891-1893 va 1896-1897-yillarda Düsseldorf sanʼat akademiyasida tahsil olgan. 1897-yildan 1899-yilgacha Düsseldorfda faoliyat yuritgan. U Düsseldorf rassomchilik maktabi vakili hisoblanadi. 1899-yil kuzida Tallinga qaytib kelgan. 1900-yildan 1907-yilgacha Tallin va Haapsaluda rassom sifatida faoliyat yuritgan. Oʻz izlanishlari natijasida u Belgiya, Fransiya, Avstriya, Finlyandiya va Niderlandiya kabi davlatlarga sayohat qilgan. 1901-yilda Tallinda birinchi Estoniya sanʼat koʻrgazmasini, 1906-yilda esa Tartuda birinchi sanʼat koʻrgazmasini tashkil etgan. 1903-yilda Tallinda studiya ochgan, u yerda Otto Krusten singari shogirdlariga ham taʼlim bergan. 1907-yilda esa Estoniya sanʼat uyushmasini (Eesti Kunstiselts) tashkil etgan.

1904-yilda 38 yoshli Laikmaa oʻsha davrning eng taniqli shoiralaridan biri boʻlgan 21 yoshli Marie Under bilan uchrashib, uni sevib qolgan. Shu yili u Underning ikkita portretini chizgan, ushbu rasmlar Laikmaaning eng mashhur asarlari hisoblanadi. 1907-1909-yillarda u asosan Finlyandiyada boʻlgan. 1909-1913-yillarda esa Yevropaning yirik sanʼat shaharlariga sayohat qilgan. 1910-yildan 1912-yilgacha Kapri va Tunisda yashagan. 1913-yildan 1931-yilgacha Laikmaa Tallinnda mustaqil rassom va sanʼat oʻqituvchisi sifatida faoliyat yuritgan. Uning shogirdlari orasida yosh Alfred Rozenberg ham bor edi. 1927-yilda u „Miku“ tahallusi ostida ijod qiluvchi modeldan Aino Marie (1969-yilda vafot etgan) ismli qiz farzand koʻrdi. 1932-yilda u Kadarpiku qishlogʻidagi oʻz fermasiga koʻchib oʻtgan va umrining oxirigacha shu yerda yashab, ijod qilgan. Ants Laikmaa 1942-yil noyabr oyida Kadarpikuda vafot etgan va shu yerda dafn etilgan. Rassom bir umr boʻydoq oʻtgan.

Faoliyati

Ants Laikmaa asosan pastel rangtasviri bilan tanilgan. U Estoniyaga impressionizm yoʻnalishini olib kirgan va koʻpincha yorqin ranglardan foydalanib manzaralar chizgan. U siyosiy faoliyat bilan ham shugʻullangan. Eng muhimi, Laikmaa Estoniya sanʼatini oʻrganish va targʻib qilishga katta hissa qoʻshgan hamda Tartu shahrida joylashgan Estoniya milliy muzeyining asoschilaridan biri hisoblanadi.

Mashhur asarlari

• Avtopoetret (1902)
• Lääne neiu (1903)
• Marie Under portreti (1904)
• Vigala taat (1904)
• August Kitzberg portreti (1915)

Galereya

• 
  Portrait of a Lady (Tutti Schlaff) (1902)
• 
  Portrait of Marie Under (1904)
• 
  Old Aitsam (1904)
• 
  Portrait of Paul Pinna (1906)
• 
  Portrait of Eugen Schäfer (1906)
• 
  Vallinkoski (1908)
• 
  Capri lanshafti (1910)
• 
  Etna (1910)
• 
  Night Motif from Capri (1910)
• 
  Qora tanli bola (1910–1912)
• 
  Italiyalik bola (1911)
• 
  Capridagi manzara (1911–1912)
• 
  Eski firma (1913)
• 
  Läänemaa firmasi (1918)
• 
  Carl Robert Jakobson portreti (1920)
• 
  Selma (1922)
• 
  Lydia Koidula portreti (1924)
• 
  Fr. R. Kreutzwald portreti (1924)
• 
  Hilda Gleser portreti (1932)
• 
  Taebla lanshafti (1936)
• 
  Linda Eenpalu portreti (1938)

Havolalar

• Ants Laikmaa house-museum