Antidotlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Antidotlar, ziddizaharlar (yun. antidoton — zaharga qarshi) — organizm-ga har xil yo‘llar bilan kirgan zaharli moddalarni zaharsizlantiruvchi kimyo-viy moddalar. Ular xilma-xil bo‘lib, zaharlangan organizmga turli (ichish, sur-tish va h.k.) yo‘llar bilan yuboriladi. Organizmga kirgan zahar qonga shimi-lib ulgurmasdan uni chiqarib yuborish yoki neytrallash chorasi kuriladi: me’da yuviladi, A. yuboriladi (mas, odam kis-lotalardan zaharlanganda natriy bi-550karbonat, magniy oksid kabi ishqorlar, ishqorlardan zaharlanganda esa limon kislota yoki limon shirasi, sirka, suyul-tirilgan sirka kislota va boshqa ichiriladi), Zahar qonga shimilib ketgan bo‘lsa, ney-trallanadi yoki zaharsizlantiriladi: qonga glyukoza yuboriladi va maxsus cho-ralar ko‘riladi, mas, mishyak (arsen)li moddalar (lyuizit), og‘ir metall tuzlari (sulema va boshqalar)dan zaharlanganda qonga unitiol, sianidlardan zaharlanganda amilnitrit, fosfororganik moddalar (xlorofos va boshqalar), zaharli qo‘ziqorin (mu-skarin) dan zaharlanganda atropin yubo-riladi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil