Andromache

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Andromache
Andromache Milhomme Louvre RF3521.jpg
Ism talqini Jangchi ayol
Yunoncha yozilishi Ἀνδρομάχη
Jins Ayol
Sulola Eetion
Akasi Podent
Turmush oʻrtogʻi Hektor, Neoptolem, Helen
Bolalari Astiankt, Oksiniy, Pergam, Piel, Moloss, Amfiel, Loadamas, Kestrin


Andromache talaffuzi: Andromaxa (qadimgi yunoncha: Ἀνδρομάχη, ayol jangchi[1]) — qadimgi yunon mifologiyasida[2] Eetionning qizi (yoki Andremonning qizi[3]), asli Plakilik Fivdan urugʻidan , Hektorning rafiqasi , troyanlarning yunonlar bilan urushida qoʻmondoni[4], Astyanaxning onasi. „ Dardanning nabirasi“[5] deb nom olgan.

Biografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andromache Fivada, otasi Eetionni va yetti aka-ukasini oʻldirgan Axilles tomonidan tunalgan shaxarda tugʻildi[6]. Koʻp oʻtmay, onasi kasallikdan vafot etdi (6,425). Andromacheni son-sanoqsiz toʻy sovgʻalarini olib kelgan troyan shahzodasi Hektor oʻziga xotin qilib oldi (22.470-72). Homer " Iliada "da Andromacheni Hektorning ayniqsa uning jang oldidan xayrlashuv sahnasida mehribon va sodiq rafiqasi sifatida tasvirlaydi. Parisa va Xelenning nikohidan farqli oʻlaroq, Andromache va Hektorning nikohi yunonlar uchun ideal va baxtli boʻlib tuyuldi, bu ularning fojiasiga dramatizmni qoʻshardi.

U oʻgʻli Astyanax[7] bilan Delfidagi Polignot rasmida tasvirlangan.

Andromache erining oʻlimidan soʻng Troya va Astyanax axeylar tomonidan bosib olinishidan keyin butunlay yolgʻiz qoldi. Axillesning oʻgʻli Neoptolemus (Pirr)[8] uni oʻziga qul va kanizak qilib oldi. U Moloss, Piel va Pergam ismli oʻgʻillarini tugʻdi. Evripidning asari „Andromache“da u va uning bolasi Neoptolemusning xotini Germiona tomonidan suiqasd qilinishiga oz qoladi.

Neoptolemusning oʻlimidan soʻng u Hektorning akasi Xelenga turmushga chiqdi[9]. Uning oʻlimidan soʻng, u oʻgʻli Pergamon bilan birga Osiyoga joʻnadi. Pergamon uning gerooni boʻldi[10].

Tarixiy talqinlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Promptuarii Iconum Insigniorum biografiyalar toʻplamidan portret (1553)

Xett qirolligi kashf etilgandan soʻng, Andromache obrazi Troya va Xett qirolligi oʻrtasidagi munosabatlar tizimida tarixchilar oʻrtasida bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Rus tadqiqotchilari L. A. Gindin va V. L. Tsymburskiy uni „ Kilikiya malikasi“ deb atashadi. Shu munosabat bilan tarixchilar Andromache kim boʻlishi mumkinligi haqida uchta nuqtai nazarga ega.[manba?] :

  1. Xett malikasi (bu holda uning ismi, goʻyoki buzilgan Xet nomi „Andramakum“, Adriana ismining analogidir);
  2. Kizzuvatni malikasi (xettlarga vassal qaram boʻlgan davlat);
  3. Kilikiyada joylashgan Xiyova davlatidagi malika.

Hektor va Andromachening nikohi Troyaning xettitlari bilan kizzuvatna ittifoqini mustahkamlashi mumkin edi.

Andromache obrazi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1877-yilda kashf etilgan asteroid (175) Andromache Andromache sharafiga nomlangan.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Andromaxaning fojiali taqdiri bir qator Antifron, Naevius, Ennius („Asirlikdagi Andromache“), „Andromache“ aksiyasi va Seneka " Troyanki " fojialari, shuningdek Evripid (" Troyanki " va " Andromache ") va Racine (" Andromache "); Virgiliyning "Eneid " dostonida mujassamlashgan

  • 1602-yil Troilus va Cressida Uilyam Shekspir tomonidan.
  • 1857-yil — Andromache Charlz Bodlerning " Yovuzlik gullari " toʻplamida („Oqqush“ — „Le Cygne“ sheʼri) eslatib oʻtilgan.

Musiqa[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Gretrining 1780-yilgi Rasin tragediyasiga asoslangan operasi.
  • Andromache operasi (1780) Visente Martin y Soler, keyinchalik Gerbert Vindt (1932) tomonidan yozilgan.

Kino[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 1956-yil — Robert Vaysning „Troyalik Yelenasi“; Andromache rolini Patrisiya Marmot ijro etgan.
  • 1961-yil — " Troyan urushi "; Andromache rolida — Luciana Angiollo.
  • 1962-yil — „Axilning gʻazabi“; Andromache rolida — Tina Gloriani.
  • 1971-yil — Michalis Kakoyannis tomonidan troyan ayollari ; Andromache — Vanessa Redgrave sifatida.
  • 2004-yil — Volfgang Petersen tomonidan " Troya "; Saffron Burroughs Andromache rolini oʻynadi.
  • 2018-yil — " Troyaning qullashi " kichik-seriyasi; Andromache rolida — Chloe Pirri[11].

Rasmlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Mike Campbell. „Meaning, origin and history of the name Andromache“. Behind the Name. 13-may 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2019-yil.
  2. Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.81-82; Lyubker F. Реальный словарь классических древностей. M., 2001. V 3 t. T.1. S.106
  3. Esxil. Frigiysi, fr. 267 Radt
  4. Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 12, 6 dalee
  5. Seneka. Troyanki 872
  6. Minchin, Elizabeth. Andromache, The Homer Encyclopedia, Chichester: Wiley-Blackwell, 2011. — 53—54 bet. 
  7. Pavsaniy. Opisanie Elladi X 25, 9
  8. Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka E V 23
  9. Yevripid. Andromaxa 1246; Pavsaniy. Opisanie Elladi I 11, 1-2
  10. Античная культура: литература, театр, искусство, философия, наука. Словарь справочник, М., 1995.. 
  11. Nancy Tartaglione. „ʻTroy: Fall Of A City’: Bella Dayne, Louis Hunter & More Join BBC/Netflix Epic“ (en). Deadline (30-mart 2017-yil). 2-aprel 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 13-may 2019-yil.