Andrea Ghez

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Andrea Mia Ghez (1965-yil 16-iyunda tug'ilgan) - amerikalik astronom va Kaliforniya universitetining fizika va astronomiya bo'limi professori, Los-Anjeles. Uning tadqiqotlari Somon yo'li galaktikasining markaziga qaratilgan. 2020-yilda u fizika boʻyicha Nobel mukofotining yarmini Reynxard Genzel bilan baham koʻrdi (ikkinchi yarmi Rojer Penrozga berildi)[1] fizika boʻyicha Nobel mukofotini olgan toʻrtinchi ayol boʻldi. Nobel mukofoti Ghez va Genzelga Somon yo'li galaktika markazidagi qora tuynuk hisoblangan ixcham o'ta massali ob'ektni kashf etgani uchun berildi[2][3].

Shaxsiy hayot[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ghez RANDda geolog va tadqiqotchi olim Tom LaTourrette bilan turmush qurgan. Ularning ikki oʻgʻli bor[4]. Ghez Masters suzish klubida faol suzuvchi[5].

Mukofotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Astronomiya bo'yicha Enni J. Kannon mukofoti (1994)[6]
  • Packard Fellowship mukofoti (1996)[7]
  • Amerika Astronomiya Jamiyatining Astronomiya uchun Nyuton Leysi Pirs mukofoti (1998)
  • Amerika jismoniy jamiyati Mariya Goeppert-Mayer mukofoti (1999)[8]
  • Sackler mukofoti (2004)[9]
  • Oltin qalqon fakulteti akademik mukammallik mukofoti (2004)[10]
  • Mark Aaronson xotirasiga bag'ishlangan ma'ruza (2007)
  • MakArtur stipendiyasi (2008)[11]
  • Astronomiya bo'yicha Crafoord mukofoti (2012)[12]
  • Shvetsiya Qirollik Fanlar Akademiyasi (2012)[13]
  • Qirollik jamiyatining novvoylar medali (2015)[14]
  • Oksford universitetining faxriy fan doktori (2019)[15]
  • Amerika jismoniy jamiyati a'zoligi (2019)[16]
  • Fizika boʻyicha Nobel mukofoti (2020)[2]

Tanlangan nashrlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

ilmiy maqolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Ghez (1993). „The Multiplicity of T Tauri Stars in the Taurus-Auriga & Ophiuchus-Scorpius Star Forming Regions: A 2.2 micron Imaging Survey“ (PDF). Astronomical Journal. 106-jild. 2005–2023-bet. doi:10.1086/116782. 2 Mart 2021da asl nusxadan (PDF) arxivlandi. Qaraldi: 16 Ekim 2020. {{cite magazine}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (yordam); sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: |access-date= (yordam)CS1 maint: uses authors parameter ()
  • Ghez (1997). „High Spatial Resolution Imaging of Pre-Main Sequence Binary Stars: Resolving the Relationship Between Disks and Close Companions“. Astrophysical Journal. 490-jild, № 1. 353–367-bet. doi:10.1086/304856.{{cite magazine}}: CS1 maint: uses authors parameter ()
  • Ghez (1998). „High Proper Motions in the Vicinity of Sgr A*: Evidence for a Massive Central Black Hole“. Astrophysical Journal. 509-jild, № 2. 678–686-bet. doi:10.1086/306528.{{cite magazine}}: CS1 maint: uses authors parameter ()
  • Ghez (2000). „The Accelerations of Stars Orbiting the Milky Way's Central Black Hole“. Nature. 407-jild, № 6802. 349–351-bet. doi:10.1038/35030032. PMID 11014184.{{cite magazine}}: CS1 maint: uses authors parameter ()
  • Ghez (1 Ocak 2003). „The First Measurement of Spectral Lines in a Short-Period Star Bound to the Galaxy's Central Black Hole: A Paradox of Youth“. Astrophysical Journal Letters (İngilizce). 586-jild, № 2. L127-bet. doi:10.1086/374804. {{cite magazine}}: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: |date= (yordam)CS1 maint: unrecognized language () CS1 maint: uses authors parameter ()
  • Ghez (1 Ocak 2008). „Measuring Distance and Properties of the Milky Way's Central Supermassive Black Hole with Stellar Orbits“. Astrophysical Journal (İngilizce). 689-jild, № 2. 1044–1062-bet. doi:10.1086/592738. {{cite magazine}}: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: |date= (yordam)CS1 maint: unrecognized language () CS1 maint: uses authors parameter ()

Kitoblar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Fizika bo'yicha Nobel mukofoti sovrindorlari ro'yxati

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Facts on the Nobel Prize in Physics“. Nobel Foundation. 2 ekim 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6 ekim 2020.
  2. 2,0 2,1 „Press release: The Nobel Prize in Physics 2020“. Nobel Foundation. 6 ekim 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6 ekim 2020.
  3. Overbye. „Nobel Prize in Physics Awarded to 3 Scientists for Work on Black Holes – The prize was awarded half to Roger Penrose for showing how black holes could form and half to Reinhard Genzel and Andrea Ghez for discovering a supermassive object at the Milky Way's center“. The New York Times (6 ekim 2020). Qaraldi: 6 ekim 2020.
  4. „UCLA astronomer Andrea Ghez named MacArthur Fellow“. UCLA (23 eylül 2008). 24 eylül 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 16 nisan 2011.
  5. „Poster Project, Biographies“. www.math.sunysb.edu. 27 eylül 2008da asl nusxadan arxivlandi.
  6. „Annie J. Cannon Award in Astronomy“. American Astronomical Society. 28 şubat 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 mart.
  7. „Packard Fellows – Sorted by Award Year: 1996“. University of Virginia. 3 kasım 2007da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 mart.
  8. „Maria Goeppert Mayer Award“. www.aps.org. 5 şubat 2007da asl nusxadan arxivlandi.
  9. „Honors and Awards received by IGPP/UCLA Faculty and Research Staff“. UCLA. 4 şubat 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 mart.
  10. „Astronomer Andrea Ghez awarded Gold Shield prize“. University of California, Santa Cruz. 9 temmuz 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21 mart.
  11. „UCLA astronomer Andrea Ghez named a 2008 MacArthur Fellow“. UCLA. 24 eylül 2008da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 23 eylül 2008.
  12. „The Crafoord Prize in Mathematics 2012 and The Crafoord Prize in Astronomy 2012“. Crafoord Prize. 23 ocak 2012da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 19 ocak 2012.
  13. „Newsroom“. 9 ekim 2018da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8 ekim 2018.
  14. „Andrea Ghez to receive Royal Society's Bakerian Medal“. 23 temmuz 2015da asl nusxadan arxivlandi.
  15. „Honorary degree recipients for 2019 announced“. The University of Oxford. 26 martda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26 haziran 2019.
  16. „APS Fellow Archive“. 13 ekim 2020da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24 eylül 2019.